Category Archives: Oude westen

Graaf Florisstraat 1923

Gezicht op de Rotterdamse Huishoudschool aan de Graaf Florisstraat, 1923-1927.

In 1925 betrok de N.V. Rotterdamse Huishoudschool het pand waarin nu het Chinese bejaardenhuis Ka Fook Mansion gehuisvest is. Het cursuspakket van de toenmalige huishoudschool bood tal van mogelijkheden. Zo waren er speciale cursussen voor padvindsters, weesmeisjes en kinderjuffrouwen. Erg populair was de “volledige damescursus”, of “trouwcursus”, die bestemd was voor jonge vrouwen die van plan waren in het huwelijk te treden. Deze cursus moest voorkomen dat het prille huwelijksgeluk door aangebrande aardappels werd verstoord. Er was tevens een internaat aan de school verbonden. Op de grote zolderetage bevond zich een gymnastieklokaal. In de oorlog was de Meskamp, de Repatrieringsdienst Rotterdam, in de school gevestigd.

Na de oorlog werden de onderwijsactiviteiten voortgezet, waarbij de opleiding tot inrichtingsassistente (Inas) grote populariteit genoot. Voorts was er een vormingsklas, die door veel meisjes werd bezocht die van de middelbare school afkwamen. In 1972 werd de naam van de school in Scholengemeenschap Graaf Florisstraat veranderd. In 1980 werd een fusie aangegaan met Scholengemeenschap de Voorpost in de Schietbaanstraat. Het schoolgebouw in de Graaf Florisstraat werd hiermee tijdelijk buiten gebruik gesteld. In de jaren 90 is het pand verbouwd t.b.v. Stichting Welzijnsbehartiging Chinezen in Rotterdam, kortweg Wah Fook Wui.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van http://www.graafflorisstraat.nl/…/de-rotterdamse-huishouds…/ via Engelfriet.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Henegouwerplein 1934

Het Henegouwerplein, vanuit het westen, 1934. Op de voorgrond het sportterrein van het Marnix Lyceum en daarachter panden aan de Henegouwerlaan. Links de Beukelsdijk.

De naam van het Henegouwerplein herinnert aan het Henegouwse Huis, dat met graaf Jan II, zoon van Jan van Avennes en Aleidis van Holland, in 1299 aan het bewind kwam. Onder het krachtige bestuur van Willem III, de tweede graaf uit dit huis, heeft de ontwikkeling van Rotterdam een aanvang genomen. De vier leeuwen in het Rotterdamse wapen dankt de stad aan de graven uit dit huis.

De naam is ontleend aan het geslacht Bokel of Beukel. Het ambacht Beukelsdijk van heer Ghisebrecht Bokel (Buekel) wordt reeds in 1281 genoemd. De Beukelsdijk, maakt deel uit van de oude zeedijk, die in de 12de eeuw werd aangelegd. Daartoe behoorden ten westen van de Rotte de Blommersdijk en ten oosten van de Rotte de Oudedijk. In 1200 wordt Theodericus Bokel vermeld als getuige voor de graaf van Holland. Door het voltooien van de Rotterdamse Schie na 1340 werd Blommersdijk verdeeld in een oostelijk en westelijk gedeelte. De Beukelsdijksche of West-Blommersdijkscheweg sloot zich bij de voormalige Heulbrug aan bij de Oost-Blommersdijksche- of Bergweg. Een gedeelte van de oude Beukelsdijk heet thans Walenburgerweg. Van 1916 tot 1922 heette de Van Cittersstraat eveneens Beukelsdijk. De huidige Beukelsweg is een deel van de oude Beukelsdijk. De Beukelsbrug is de verkeersbrug over de Delfshavense Schie, die de verbinding vormt tussen de Beukelsweg en de Horvathweg. Deze heette enige tijd Westlandsebrug.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

1e Middellandstraat 1923

De 1e Middellandstraat, in de richting van de West-Kruiskade, 1923-1927. Op de voorgrond de ‘s-Gravendijkwal (rechts) en de Henegouwerlaan (links).

De 1e Midellandstraat is vernoemd naar een onbedijkt stuk land tussen Schoonderloo en Beukelsdijk dat omstreeks 1280 werd bedijkt. Door Ghisebrecht Bokel was in de tweede helft van de 13de eeuw aan Claes de Vriese verboden om een stuk land, dat grensde aan Bokels ambacht, te bedijken. Daardoor bleef midden tussen Schoonderloo en Beukelsdijk een onbedijkt land liggen. Omstreeks 1280 krijgt Jan van Scoenreloo, zoon van Claes de Vriese, toestemming tot bedijken. Dit Middelland heeft waarschijnlijk ongeveer ter plaatse van de huidige straat gelegen. Een ‘Middelwateringhe’ komt aldaar reeds in 1410 voor. Op de kaart van Stampioen (1653) heet deze watering Scheydsloot. Ze vormde de scheiding tussen twee ambachten. In 1906 werd de Middellandstraat in 1ste Middellandstraat verdoopt, terwijl toen tevens de 2de Middellandstraat haar naam ontving. De naam Middelland is later gegeven aan de wijk waarin genoemde straten liggen.

De Kruiskade komt reeds in 1506 onder deze naam voor. Het was toen nog maar een voetpad. Dit pad werd in de eerste helft van de 19de eeuw door de Rotterdamsche Werkvereeniging verbreed en tot een schelpweg gemaakt. In 1853 werd de weg door de stad overgenomen en bestraat.

In 1401 werd ze de ‘Ka tot Rotterdam in Cool’ genoemd. De oudste kaart waarop de Kruiskade voorkomt dateert uit 1540. Hierop wordt het verlengde van deze kade in westelijke richting tot aan de Delfshavense Schie ‘doorgeghraven oude ka’ genoemd. De kade moet ouder zijn dan 1389, het jaar waarin toestemming werd verleend om deze Schie te graven.

De Kruiskade en haar verlengingen (West-Kruiskade, Middellandstraat en Vierambachtsstraat) vormden de zuiddijk van de ambachten Blommersdijk en Beukelsdijk. Voor het graven van de Rotterdamse Schie zal de Kruiskade ten oosten aangesloten hebben op de Hofdijk. Haar naam dankte ze waarschijnlijk aan de ‘cruyskamp’, een stuk land dat vanaf het einde van de 15de tot in de 18de eeuw in Beukelsdijk in het ambacht van Cool was gelegen.

Vroeger was het Kruisplein een pleintje aan het begin van de West-Kruiskade en de Diergaardesingel. Nu is het het lange plein, dat de verbinding vormt tussen het Stationsplein en de Westersingel. De Kruisstraat liep vóór het bombardement in mei 1940 van de Kruiskade naar het Stationsplein. Ze lag op de plaats van de oude Koningslaan, die in 1881 door de stad werd overgenomen. De Koningslaan was waarschijnlijk genoemd naar de aanlegger van de laan. In 1648 is er sprake van de Cruyslaan buiten de Delftse Poort. Misschien is dit dezelfde laan. De huidige Kruisstraat is een straat achter het concertgebouw De Doelen, lopende van de Karel Doormanstraat naar het Kruisplein.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Graaf Florisstraat 1936

Gezicht op de Rotterdamse Huishoudschool aan de Graaf Florisstraat nummer 45, 1936.

Het Algemeen Handelsblad van 20 november 1924:
De Rotterdamsche Huishoudschool is onder de bekwame leiding van mevr. Simons-Oppenheimer te klein geworden, zoodat men besloot een nieuwe school te bouwen aan de Graaf Florisstraat 45.

Tijdens de oorlog had het pand een belangrijke functie en blijkt de oorlog grote invloed te hebben gehad op de Graaf Florisstraat:
In Amsterdam waren er voor de oorlog Joodse buurten aan te wijzen, in Rotterdam was dat moeilijker. De Graaf Florisstraat en omgeving waren echter een uitzondering. Uit deze straat zijn veel inwoners weggevoerd naar de concentratiekampen. Nu is de Graaf Florisstraat een statige straat in een statige buurt van Rotterdam bij de Heemraadsingel. Verder staat op nummer 45 de voormalige huishoudschool. In de hongerwinter had dit gebouw een belangrijke functie, hier kregen kinderen een halve liter bijvoeding per week.

De Graaf Florisstraat is vernoemd naar Floris V, graaf van Holland, 1254-1296, aan wie voor een groot deel de aanleg van de Schielandse Hoge Zeedijk bij Rotterdam te danken is.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam, het Algemeen Handelsblad van 20 november 1924 en van joodserfgoedrotterdam.nl http://www.joodserfgoedrotterdam.nl/graaf-florisstraat/

Met medewerking van Rotterdam van toen

Gouvernestraat 1938

Gezicht in de Gouvernestraat, 1938.

De Gouvernestraat draagt de naam van de Rotterdamse bouwondernemer Johannes Gouverne, 1807-1865. Hij zette hier de eerste huizenblokken neer.

Het Oude Westen is een wijk in Rotterdam die grenst aan het centrum van de stad.

De wijk is ontstaan aan het eind van de 19e eeuw toen het grondgebied van de wijk toebehoorde aan de toenmalige gemeente Delfshaven. Delfshaven legde grondexploitanten weinig eisen op, waardoor een wijk gevuld raakte met speculantenbouw. In 1886 werd het Oude Westen door de annexatie van Delfshaven een deel van Rotterdam-West. De gemeente Rotterdam hanteerde een structurelere aanpak m.b.t. stadsuitbreiding dan Delfshaven, wat er onder meer voor zorgde, dat de wijk verharde wegen kreeg en riolering. Toen de stad groeide, reikte het westelijke deel van de stad tot aan Schiedam. Sindsdien wordt het oudste deel van de wijk Oude Westen genoemd.

Het Oude Westen wordt gedomineerd door twee in oost-west richting lopende hoofdstraten:

De West-Kruiskade, bekend door zijn Chinatown en de vele winkels waar producten of eetwaren uit het buitenland worden verkocht.
De Nieuwe Binnenweg, bekend door zijn cafés, coffeeshops, nachtclubs en buitenlandse restaurants.
Er rijden trams door deze twee straten. Het Oude Westen wordt aan westelijke zijde begrensd door de Henegouwerlaan en de ‘s-Gravendijkwal. Aan oostelijk zijde is dit de Westersingel, aan noordelijke respectievelijk zuidelijke zijde het Weena en de Rochussenstraat.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.