Category Archives: Agniesebuurt

Zomerhofplein 1900

Het Zomerhofplein gezien uit het westen vanaf de Rotterdamse Schie, 1900. Links de Zomerhofstraat en rechts de Bokelstraat.

In de eerste helft van de 18de eeuw kocht Michiel Baelde verschillende tuinen aan de oostzijde van de Schiekade en liet daarop een buitenplaats aanleggen. De buitenplaats komt al in 1777 voor onder de naam ‘Zomerhof’. Omstreeks 1800 kwam ze in het bezit van de familie Van Oordt. In de jaren tachtig van de 19de eeuw werd de buitenplaats met de daarnaast gelegen gronden aangekocht door de gemeente en gesloopt voor de aanleg van nieuwe straten. Van 1896 tot 1959 lag aan het einde van de Zomerhofstraat bij de Schiekade het Zomerhofplein.

Deze straatnaam herinnert aan het adellijk geslacht Bokel. Leden van deze familie waren heren van het Hof van Weena en het slot Bulgersteyn. Het ambacht Rotterdam ten westen van de Rotte behoorde aan een Bokel en pas na de dood van Dirk Bokel (vóór 1336), toen dit ambacht aan de graaf verviel, kon het met Rotterdam ten oosten van de Rotte verenigd worden. Ter hoogte van de huidige Heer Bokelweg lag van 1887 tot 1940 de Bokelstraat. Bij besluit B&W 15 december 1953 werd de naam ingetrokken.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Eudokiaziekenhuis – Bergweg 1910

Gezicht op de voorgevel van het Eudokiaziekenhuis aan de Bergweg, 1910.

Eudokia is de naam van een voormalig christelijk ziekenhuis te Rotterdam. Sinds 1991 bestaat het, na de fusie met het gemeentelijke Bergwegziekenhuis als IJsselland Ziekenhuis in Capelle aan den IJssel.

Het ziekenhuis werd opgericht door de diaconie van de Gereformeerde Kerk van Rotterdam als rechtstreeks gevolg van een meer actieve en veranderende rol van de diaconie. In 1889 stichtten de gereformeerden een verpleeghuis voor chronisch zieken, Eudokia, en daarmee was het eerste gereformeerde ziekenhuis in Nederland een feit. Aan de wieg van Eudokia staat W. van den Bergh, eerst dominee in de Nederlandse Hervormde Kerk, in 1886 meegegaan met de Doleantie. In 1890 stierf hij; hij heeft Eudokia niet meer meegemaakt.

Tijdens provinciale diaconale conferenties in 1888 werd besloten tot de instelling van een gesticht voor ongeneeslijke zieken. Een commissie heeft de mogelijkheid daarvoor onderzocht; in 1889 kon zij een rapport aanbieden. De oprichtingskosten werden daarin geraamd op 1000 gulden en de jaarlijkse kosten begroot op zo’n 2500. Deze onkosten zouden gedekt moeten worden door collectes in de kerken en door het heffen van verpleeggelden, gesteld op vier gulden per persoon per week.

Het probleem was de huisvesting. Uiteindelijk kon de villa Welbehagen, later Eudokia genoemd, gehuurd worden. Op 18 juli 1890 vond de officiële opening plaats.

De omzetting van de naam Welbehagen in het Griekse Eudokia was meer dan alleen een vertaling, zoals bleek uit het voorstel van ds. F. Lion Cachet:

Nomen, omen; de naam, een profetie, ‘Eudokia’ (Welbehagen) zou zulk een welluidende gepaste naam zijn voor deze Stichting der Barmhartigheid. De naam Eudokia was een program, dat uitdrukking gaf aan wat men als achtergrond zag van het verpleegtehuis, daarbij denkend aan de engelenzang uit Lucas 2: ‘Ere zij God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in de mensen een welbehagen.

Zo werd Welbehagen Eudokia, al zou het nog een jaar duren voordat de naam Eudokia in de officiële stukken gebruikt werd.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het een algemeen ziekenhuis.

Na de sloop van het ziekenhuis werd het terrein opnieuw ingericht. Het nieuwe Eudokiaplein bevat een winkelcentrum genaamd Eudokiapassage, een kantoorgebouw dat onder andere het kantoor van de deelgemeente Noord huisvest en woningbouw waaronder een woontoren van 17 verdiepingen.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Schiekade 1900

De Heulbrug over de Rotterdamse Schie, 1900. Rechts de oostzijde van de Schiekade. Gezien uit het zuidwesten.

De Heulbrug was de brug over de Rotterdamse Schie ter hoogte van de Bergweg en de Walenburgerweg. Bij besluit B. 21 april 1942 werd de naam ingetrokken.

De naam van deze kade is ontleend aan de Rotterdamse Schie, de vaart ten gevolge van een handvest van 9 juni 1340 gegraven van Overschie naar Rotterdam. Ze sloot aan op de reeds bestaande Delftse of Oude Schie, die Delft met Overschie verbond. Ter plaatse van het latere Hofplein kwam de Schie uit in de Kolk welke door de Rotte was gevormd. Vanaf dit punt ging de vaart door de stad onder de naam Delftsevaart. Deze was via een spuisluis verbonden met de Merwede (Nieuwe Maas).

De Schie komt ook een enkele maal voor als Spuivaart. Langs beide zijden van de vaart werden kaden aangelegd. In het begin waren deze van weinig betekenis. De Oost-Schiekade was omstreeks 1562 nog maar een betrekkelijk smalle zomerkade. Eerst in 1741 werd deze door de stad bestraat, voor rekening van de eigenaars van de huizen aan de kade en de 1ste, 2de en 3de Schielaan. Dit waren drie laantjes die vanaf de Oost-Schiekade langs de tuinen van de buitenhuizen liepen. De West-Schiekade was breder en werd als rijweg naar Delft gebruikt. Bij een overeenkomst in 1471 werd bepaald dat het onderhoud van deze weg van de Delftse Poort tot aan het Leprooshuis voor rekening van de stad kwam. Het onderhoud van het gedeelte tot aan de Waelheul (Heulbrug) zou worden betaald door de ingelanden van de ambachten van Beukelsdijk, Cool, Schoonderloo, West-Blommersdijk en Blijdorp.

De West-Schiekade, gelegen tussen de Heulbrug en Overschie en vroeger vaak Lugt of Trekweg genoemd, heette sinds 1904 Schieweg. Bij besluit B&W 19 april 1932 heeft deze weg een andere loop. Vanaf de huidige Stadhoudersweg, die over een klein gedeelte van het traject van de oude Schieweg loopt, is de weg in noordelijke richting naar de Gordelweg doorgetrokken. Hij sluit thans aan op rijksweg A20. Het rotondeplein in deze rijksweg ontving de naam Schieplein. De Schiestraat kreeg haar naam omdat ze op de Schie uitliep. Vóór het bombardement in mei 1940 liep deze straat van de Schiekade naar de Delftsestraat.

In verband met de bouw van de wijken Blijdorp en Bergpolder werd in 1931 besloten het gedeelte van de Schie tussen de melkmarkt (latere Stadhoudersplein) en de spoorbaan te dempen. De gemeenteraad besloot op 22 juni 1939 tot demping van het gedeelte van de Schie, gelegen tussen het Hofplein en het Stadhoudersplein. Deze demping geschiedde voor een groot gedeelte met het puin van de huizen, die verwoest waren bij het bombardement. Sindsdien is een bekend Rotterdams gezegde ‘Eerst lag de Schie in Rotterdam, thans ligt Rotterdam in de Schie’.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Teillingerstraat 1910

De Teilingerstraat met het spoorwegviaduct op de achtergrond, 1910.

Deze straat heet naar Simon van Teilingen. Eigenlijk heette hij Simon van Benthem. Hij en zijn vrouw Agniese Bokel ontvingen in 1339 van graaf Willem IV het huis te Teilingen en enige daarbij behorende goederen in leen. Sindsdien noemde Van Benthem zich bij voorkeur Simon van Teilingen. Vermoedelijk sneuvelde hij in juni 1345 tijdens de slag bij Warns (Friesland).

Het Hofpleinlijnviaduct (ook wel de De Hofbogen) is een 1,9 kilometer lang buiten gebruik gesteld spoorwegviaduct in Rotterdam-Noord. Op 1 oktober 1908 werd het in gebruik genomen als onderdeel van de eerste elektrische spoorlijn van Nederland, de Hofpleinlijn van Rotterdam Hofplein naar Scheveningen. Tot 16 augustus 2010 reed RandstadRail over het viaduct.

Het Hofpleinlijnviaduct is de eerste grote constructie van gewapend beton in Nederland en werd gebouwd tussen 1904 en 1908. Het viaduct telt 189 bogen die oorspronkelijk open zouden blijven, maar al in 1909 was een goed deel van de ruimtes onder de bogen als bedrijfsruimte verhuurd. In de jaren dertig waren er zelfs plannen om noodwoningen te maken onder de bogen. Nog steeds zijn de meeste bogen in gebruik als opslagruimte en dergelijke. Halverwege het viaduct ligt het opgeheven station Rotterdam Bergweg.

In juni 2006 is de treindienst van de Nederlandse Spoorwegen over het viaduct opgeheven. Tot 16 augustus 2010 reed RandstadRail nog over het Hofpleinlijnviaduct, waarbij op station Bergweg niet meer wordt gestopt. Na die datum werd gereden door een nieuw aangelegd tunneltraject door Blijdorp en had het viaduct geen spoorfunctie meer.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.