Tolhuislaan 1972

De Tolhuislaan op Katendrecht, 1 juni 1972.

Deze laan heet naar het voormalige tolhuis dat daar ter plaatse aan de Dordtsestraatweg of Oudeweg stond. De Tolhuisstraat heette voor 1895 deels Boven-Oudeweg, deels Beneden-Oudeweg of Stoep. De laatste was feitelijk een aflopende straat van de verdwenen Vildersteeg naar de Oudeweg.

De naam Katendrecht of Kattendrecht zou, volgens sommigen, zijn afgeleid van de Katten (Catten), een Duitse volksstam die omstreeks het begin van onze jaartelling in dit gebied zou hebben gewoond. Volgens anderen moet de naam in verband worden gebracht met het Zeeuwse geslacht Cats, dat hier veel bezittingen zou hebben gehad. Ook wordt het woord in verband gebracht met caten (koten, eenvoudig of klein huis). Drecht betekent veer of waterloop.

In 1199 is voor het eerst sprake van een ambacht Katendrecht, dat behoorde aan de heer van Putten. Bij dijkdoorbraken in 1373 en 1374 overstroomde geheel Katendrecht. In 1375 gaf hertog Aelbrecht van Beieren opdracht aan de ambachtsheer om het land opnieuw te bedijken. Jacob van Gaesbeek, heer van Putten, verleende in 1410 aan Wolphaert Jansz. en Jan Wolphaertsz. vergunning om een nieuw zomerland in Katendrecht te bedijken. Dit wordt later vermeld als Jacob Potsland of Oud-Katendrecht. In tegenstelling tot Meester Arend van der Woudensland of Nieuw-Katendrecht (het opnieuw bedijkte gedeelte na de doorbraak in 1463). De bedijkers kregen in 1410 meteen de ambachtsheerlijkheid in leen. In 1766 was deze langzamerhand geheel in handen van de stad Rotterdam gekomen.

Het dorp Katendrecht is als gemeente van 1811 tot 1816 met Charlois verenigd. Daarna was het tot 1874 een zelfstandige gemeente. Vervolgens werd het weer verenigd met Charlois. Tenslotte zijn Charlois en Katendrecht in 1895 een deel van Rotterdam geworden. Het graven van de Maashaven tussen 1895 en 1905 had tot gevolg dat het grootste gedeelte van het oude dorp Katendrecht van de aardbodem verdween. Wat resteerde was een schiereiland tussen de Rijn- en de Maashaven, dat de huidige wijk Katendrecht vormt en in de volksmond bekend staat als De Kaap. In het ten noorden van Katendrecht buitendijks gelegen gorzengebied werden in de jaren 1887/88 en 1895/96 twee havens gegraven, de 1ste en 2de Katendrechtsehaven. De eerste haven werd in de jaren tachtig van de 20ste eeuw gedempt. De Katendrechtsestraat heette voor 1900 Katendrechtschedijk.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen