Shelltoren (Hofpoort) 1974

De bouw van de Shelltoren bij het Hofplein, 1974-1976.

De toren is het voormalig kantoor van oliemaatschappij Shell aan Hofplein 20; kreeg na de uitbreiding in de jaren zeventig van de vorige eeuw de naam ‘Hofpoort’, omdat op deze plek ooit de stadspoort met die naam had gestaan.

De naam ‘Hofpoort’ is in glimmende letters aangebracht boven de ingang van de parkeergarage aan de achterzijde van het gebouw. Ook ‘De nieuwe hoofdpoort’, het gebouw van ‘Stad Rotterdam Verzekeringen’ naast Weena 200 en ‘De Delftse Poort’ van ‘Nationale Nederlanden’ zijn vernoemd naar één van de tien stadspoorten die Rotterdam ooit rijk was.

Het naoorlogse Hofplein kreeg zijn huidige vorm in 1955. Het is gebouwd als een verkeerscirculatieplein en maakt onderdeel uit van een hoofdwegenstelsel in de binnenstad, waarvan ook het Churchillplein en het Oostplein deel zijn. Het eerste naoorlogse gebouw dat aan het Hofplein verrijst, is het Shell-kantoor (1956-1960) van architect C.A. Abspoel. Het vijf verdiepingen tellende gebouw is gelegen tussen Schiekade, Pompenburg en het spoorwegviaduct. Het ontwerp omvat ook een 10 meter brede straat die het Centraal Station met Station Hofplein moest verbinden. Daarom werd het gebouw op 20 granieten kolommen geplaatst, waardoor een doorrijhoogte van 5 meter ontstond. Al tijdens de ontwerpfase werd besloten meerdere organisaties van Shell in het gebouw op te nemen, waardoor het geen vijf maar negen verdiepingen kreeg. Het was de tijd van de wederopbouw met een enorm gebrek aan materialen. De minister van Bouwnijverheid en Wederopbouw eiste dan ook dat in bedrijfsgebouwen zoveel mogelijk materialen moesten worden gebruikt die niet in de woningbouw werden toegepast. Daarom werd voor de vliesgevel gekozen voor een slank aluminium profiel.

Twintig jaar later, tussen 1974 en 1976 werd het Shell-kantoor uitgebreid door ernaast een toren van 26 verdiepingen te realiseren met eronder een parkeergarage. De opvallende spiegelende gevel is uitgevoerd in blauw-groene tinten. Hiermee wilde men aansluiten bij het nieuwe, moderne Rotterdam. De nieuwe toren is ontworpen door ZZDP Architecten en was toen met zijn 95 meter hoogte nummer twee op de lijst van Rotterdams hoge gebouwen. Nummer één was de medische faculteit van de Erasmusuniversiteit met 105 meter. PvdA-wethouder J. Mentink betitelde het gebouw indertijd als ‘de laatste erectie van het grootkapitaal’.

De omgeving van het gebouw bleef nog enige jaren braakliggend terrein. Pas in 1979 werd het terrein rond de voet van de kolos aangekleed met acht winkeltjes, waaronder een autoverhuurbedrijf, een kapsalon, een snackbar en een kiosk. In de jaren ’90 verliet Shell het kantoor aan de Hofplein én Rotterdam. Sinds mei 2012 is de oliemaatschappij weer terug in de stad, niet op de oude locatie maar in een pand aan het Weena.

De fotograaf is Leendert Koote en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen