Tag Archives: 1977

Weissenbruchlaan, 1977

De Weissenbruchlaan in Hillegersberg met o.a. de schoenenzaak van J. van Straten, 1977 (geschat).

Hendrik Johannes (Jan Hendrik) Weissenbruch (Den Haag, 30 november 1824 – aldaar, 14 maart 1903) was een Nederlandse kunstschilder. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste schilders uit de Haagse School.

Het tekenen werd Weissenbruch tussen 1840 en 1843 bijgebracht door J.J. Löw. Van 1843 tot 1850 liep hij op de Haagsche academie waar Bart van Hove zijn leraar was. Onterecht wordt vaak gedacht dat Jan Hendrik Weissenbruch ook een leerling was van Schelfhout. Op aanraden van zijn vriend en schilder Johannes Bosboom is hij niet in de leer gegaan bij Schelfhout. Bosboom vond dat J.H. Weissenbruch ‘uit zijn eigen lens moest zien’, bovendien vond Schelfhout dat er verf werd gemorst met schilderen naar de natuur.[1] Nog voordat Weissenbruch zijn academische opleiding afrondde was hij samen met zijn neef Jan Weissenbruch en Willem Roelofs in 1847 al betrokken bij de oprichting van het artistieke genootschap Pulchri Studio. Van 1857 tot 1861 was hij er zelfs Commissaris van de tekenzaal.

De familie Weissenbruch woonde in de Kazernestraat achter het Lange Voorhout. Kort na zijn overlijden werd het huis afgebroken, maar hij liet een aantal aan het huis en de omgeving herinnerende stemmingstaferelen na: de keuken met het Vermeer-doorkijkje, het kleine bleekveld achter het huis met de achtergevels van het Voorhout, de zolder als atelier voor zijn zoon Willem. (Zijn zoon Willem Johannes Weissenbruch leerde van hem het schildersvak.)

Hoewel er vaak opmerkelijke gelijkenissen zijn met het werk van Andreas Schelfhout zoekt Weissenbruch opvallend het licht op in panoramisch-weidse landschappen, waarbij grijs-zware wolkenluchten meermaals bij uiterst lage horizonten driekwart van zijn doeken vullen.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Oudedijk, 1977

Een speelplaats aan de Oudedijk in de wijk Jaffa, 17 april 1977. Op de achtergrond het gebouw van de scholengemeenschap ‘Libanon’ aan de Taxusstraat.

De Oudedijk is een deel van de zeedijk, welke in de 12de eeuw is aangelegd. De Oudedijk sluit aan de oostzijde aan op de ‘s-Gravenweg en vroeger aan de noordzijde op de Crooswijkseweg. De Oudedijk verbond Kralingen met Rotterdam, waarmee de ouderdom van het gezegde ‘zo oud als de weg naar Kralingen’ wordt weergegeven.

De Taxusstraat is vernoemd naar een conifeer, in de 19de eeuw ingevoerd uit het Verre Oosten. Bij de straataanleg op de grond van de voormalige buitenplaats ‘Jericho’ stond hier nog een forse haag van deze coniferen.

De naam Jaffa komt al in 1542 voor. Toen woonden, blijkens het Register van Sententiën, Jan Vrankensz. en Adriaen Claesz. in het Jaffa. In dit geval gaat het om een buurt van die naam. Later komen een huis, een herberg en een broodbakkerij onder de naam ‘Jaffa’ voor. Volgens de Rotterdamsche Courant van 26-08-1898 herinneren de namen Jaffa, Paradijs, Jeruzalem en Jericho aan de tijd, toen dit terrein aan de Duitse Orde behoorde.

De foto komt uit de collectie Topografie Rotterdam en bevindt zich in het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

 

Landhuis De Oliphant aan de Kromme Zandweg, 1977

Herbouw van landhuis De Oliphant aan de Kromme Zandweg, 17 augustus 1977. Het dak van het torentje staat klaar om gemonteerd te worden. Op 18 augustus, ‘s morgens vroeg, is het torentje op het dak van de Oliphant geplaatst. Het streven is om De Oliphant eind oktober 1977 in gebruik te nemen.

In 1591 gaf Cornelis van Coolwijk opdracht voor de bouw van Landhuis De Oliphant in de nieuw bedijkte polder bij de Nieuwe Sluis op het eiland Voorne. Van Coolwijk woonde in Delft ‘In de Gulden Olyphant’. De naam van zijn huis kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Hij zou namelijk actief geweest zijn in de lucratieve ivoorhandel en hij had als rentmeester belangen op Voorne. Zijn nieuw gebouwde boerderij moest met het achthoekige torentje op een kasteeltje lijken en zo zijn invloed en aanzien zichtbaar maken. De pretenties van de bouwheer werden bovendien uitgedrukt in de gevelsteen in de vorm van een gotische spitsboog boven de toreningang, waarop een olifant met een burcht op de rug is afgebeeld. De gouden wapens met een lange zwarte punt in het midden, die in de twee hoeken van de gevelsteen staan, kunnen evenmin aan Van Coolwijk worden toegeschreven. De olifant werd geassocieerd met triomf en faam, begrippen waaraan ook de trompetvorm van de slurf doet denken. Vandaar ook dat ons landhuis ‘De Oliphant’ heet.

Na Van Coolwijk heeft de statige boerderij vooraanstaande eigenaren gekend, onder wie de Heren van Heenvliet en Oudenhoorn en opvallend veel vrouwen die het goed erfden. Ook de pachtboeren ontleenden de nodige status aan de allure van hun boerderij. Hoewel er in de zomer in De Oliphant altijd wel een herenkamer als logeerruimte voor de pachtboer en zijn gezin beschikbaar zal zijn geweest, liet in 1772 de toenmalige eigenaar de boerderij verbouwen en uitbreiden met buitenplaats. In de 19e eeuw fungeerde De Oliphant een tijd als permanente ambtswoning van de ambachtsheer en burgemeester van Zwartewaal. Daarna werd het pand een melkfabriek.

Het voortbestaan van dit historische monument werd een aantal keren bedreigd. Denk bijvoorbeeld aan de aanleg van het Voornse kanaal in 1827, de Tweede Wereldoorlog, de Watersnood van 1953 en later de industrialisatie op Rozenburg. Sloop werd meermaals overwogen, maar liefhebbers van dit landhuis wisten dit telkens te voorkomen. In handen van notaris Korteweg onderging het landhuis in 1929 een grondige restauratie. En in 1975 werd het monument opnieuw gered door het in zijn geheel te verplaatsen naar Charlois op IJsselmonde. Op de huidige standplaats aan de Kromme Zandweg was toen net een historische boerderij afgebrand. De Oliphant is zodoende een van de weinige nog bestaande kasteelachtige hofsteden uit de 16e eeuw.
(Met dank aan Willy Spaan)

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van https://www.oliphant.nl/geschiedenis/

Met medewerking van Rotterdam van toen

Hotel Huize Emma, Eendrachtsplein 1977

De Nieuwe Binnenweg met het hotel Huize Emma aan het Eendrachtsplein, 29 maart 1977. Op de achtergrond achter het gebouw een kraan op de plaats waar de metro wordt aangelegd bij de Rochussenstraat.

Het Eendrachtsplein vormde vóór 1961 een onderdeel van de Eendrachtsweg en de Westersingel. De Eendrachtsstraat heette vóór 1871 Eendrachtslaan. Ze werd omstreeks 1600 aangelegd. In 1667 komt ze voor onder de naam Nieuwe Eendrachtslaan. Misschien dankte ze haar naam aan een herberg, die hier destijds heeft gelegen. Ook is het mogelijk dat hier een blekerij onder de naam ‘de Eendracht’ lag. De laan komt ook voor onder de naam Stuivers- of Stuivertjeslaan, vermoedelijk naar een blekerij of herberg met de naam ‘de Stuiver’ of ‘het Stuivertje’. De Eendrachtsweg werd in de jaren zestig van de 19de eeuw aangelegd langs de Westersingel, een onderdeel van het waterproject van architect Rose.

Al in 1454 liep door de Coolpolder een binnenweg van Rotterdam naar Schoonderloo. Ze werd Coolsche weg of Binnenweg genoemd. De Binnenweg had een afslag naar Delfshaven; het laatste gedeelte komt voor als Schoonderloosche of Delfshavensche weg of Binnenweg, maar heet na 1610 gewoonlijk Geldelooze pad. Hier vandaan liep een uitpad over een vonder of passerel naar de Ossewei en daarover naar het Lage Erf. De bebouwing aan de Binnenweg bij Rotterdam had in de 17de eeuw de tegenwoordige Mauritsstraat bereikt; in 1706 werd dit gedeelte bestraat en met bomen beplant. Pas het graven van de Westersingel bracht hierin verandering. Ten westen daarvan op Delfshavens grondgebied kwamen toen ook straten en sinds 1852 bestaan er plannen om de Binnenweg te verbeteren en een betere verkeersweg te maken tussen Rotterdam en Delfshaven. In 1876 werd daarmee begonnen.

De foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Delftsevaart 1977

De Delftsevaart uit noordwestelijke richting gezien, 28 juli 1977. Links de Lombardkade.

De Delftsevaart kan men beschouwen als een gedeelte van de vaart ‘van Rotterdam naar de Schie’, voor het graven waarvan graaf Willem IV op 9 juni 1340 aan Rotterdam vergunning gaf. Zij dankt haar naam aan de stad Delft. In 1368 sprak men van de vaart van der Spoeije en veel later nog, o.a. in 1608, is er sprake van Schieweg W.Z. aan de Doelweg (Haagseveer). Beide zijden van de vaart hebben lang de naam Delftsevaart gedragen. De kaden werden eerst in het midden van de 16de eeuw bebouwd. Voor die tijd lagen hier slechts tuinen en scheepstimmerwerven. In het begin van de 19de eeuw noemde men het gedeelte dat tussen de Galerij en de Sint Jacobsstraat lag Rijkelui Delftsevaart. Verderop sprak men van de Gemeenelui Delftsevaart. Vroeger kwam ze ook voor onder de naam Langevaart, in tegenstelling tot het in het verlengde liggende Spuiwater, dat Kortevaart werd genoemd. Naar de Spuisluis, die Delfsevaart en Spuiwater met de Steigersgracht verbond, heette ze ook wel Spuivaart. Water en kade liepen uit op de Delftsepoort, die aan het begin stond van de weg naar Delft. Dit heeft de naam bepaald. De naam Delftseveer herinnert er aan dat hier het begin was van het beurtveer op de stad Delft. De schippers, die op Delft voeren vestigden zich bij voorkeur in deze buurt.

Deze kade heet net als de Lombardstraat naar de geldwisselaars, oorspronkelijk afkomstig uit het Noord-Italiaanse Lombardia, die hier woonden. De Lombardstraat wordt reeds in 1357 genoemd. Het is wel aan te nemen dat ze haar naam dankte aan de eerste lombardhouders, die hier hun tafel van lening en wisselkantoor hadden. In 1340 had Willem IV, graaf van Henegouwen, aan de stad vergunning verleend, om de vrijbrieven voor de Lombarden door haar schepenen te laten bezegelen. In 1370 worden dan vrijbrieven als tafelhouders gegeven aan Robbert Bestant en de gebroeders Taglert. Hun woonplaats wordt niet opgegeven, doch de naam Lombardstraat bewijst, dat zij of voorgangers gehad hebben, of dat in 1370 de vrijbrieven, aan hun gegeven, slechts verlengd zijn. Pas later is de straat onderscheiden in 1ste en 2de Lombardstraat. De straat liep van de Pompenburgsingel naar de Kaasmarkt. De naam Lombard werd ook verbasterd tot Lommer of Lommert.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Vierhavenstraat 1977

De Vierhavensstraat met de Europointgebouwen, 30 januari 1977. Links de Keileweg.

De Vierhavensstraat loopt ten noordoosten van vier havens: Keilehaven, Lekhaven, IJselhaven en Koushaven.

De Keileweg ligt in de voormalige Keilepolder. De naam Keile had vermoedelijk de betekenis van nauwe doorgang of opening. Deze polder was oorspronkelijk een buitengors, een smalle strook grond die langs de rivier lag. Wanneer de polder is ontstaan valt niet met zekerheid te zeggen. Op de kaart van Schieland van Floris Balthasars en Balthasar Florisz van Berckenrode uit 1611 wordt deze al vermeld.

Aan het Marconiplein staan de Europoint-gebouwen. De Rotterdammers noemen het ook wel De Punt. Het Europoint-complex bestaat het Overbeekhuis uit 1965 en drie kantoortorens van 90 meter hoog uit de periode 1971-1975. In het Europointcomplex was onder meer Gemeentewerken Rotterdam gevestigd en een filiaal van het regionale Zadkine College. De grond was eigendom van Overbeek, een handelsbedrijf. Dat heeft samen met een projectontwikelaar eerst het Overbeekhuis laten bouwen en daarna de andere gebouwen van Europoint. In november 2016 werd bekend dat tenminste een van de twee torens die na de verhuizing van Gemeentewerken leegstaan verbouwd zal worden tot appartementencomplex.

De foto is gemaakt door de afdeling fotografie van het Gemeentearchief Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen