Category Archives: Centrum

Bouw van metro- en treinstation Blaak, 1993

Bouw van metro- en treinstation Blaak met op de voorgrond de Geldersestraat, november-december 1993.

Station Rotterdam Blaak is een ondergronds trein- en metrostation in het centrum van Rotterdam, aan het einde van de Binnenrotte bij de Blaak.

Toen het Luchtspoor vervangen werd door de Willemsspoortunnel, werd het spoorwegstation Blaak vervangen door een ondergronds station. Het nieuwe station werd op 15 september 1993 door koningin Beatrix geopend. Het opvallende ontwerp is van architect Harry Reijnders.

De opgave van de architect was een station te ontwerpen dat ondanks de complexe lay-out voldoende oriëntatiepunten zou bieden aan de reizigers. Om daarin te voorzien bedacht hij een opvallende constructie boven de grond die op veel plaatsen van onder de grond zichtbaar en herkenbaar is. Het ziet eruit als een vliegende schotel met een diameter van 35 meter. Sommigen vinden het meer weg hebben van een verwelkte zonnebloem of een fluitketel en de Rotterdammers zelf gebruiken soms de minder vleiende naam ‘het putdeksel’.

De fotograaf is Max van Essen en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De ingang van het Lijnbaancentrum, 1978

Uit het NRC van 2 december 1970:
Met ingang van maandag zal Rotterdam beschikken over een unieke ruimte voor kunst en recreatie: het Lijnbaancentrum. Het zit, om het met de woorden van architect prof. J. B. Bakema te zeggen, als een spin in een stedebouwkundig netwerk van winkels, horeca- en bank-, kantoor- en woonruimte en een garage, en heeft behalve expositiemogelijkheden een kleine, door Kho Liang Ie schitterend ingerichte bioscoop.

Het Lijnbaancentrum, als een brug ingeklemd tussen, de panden van Ter Meulen en De Klerk — en van daaruit ook rechtstreeks toegankelijk — bezit in totaal vier ingangen, waaruit blijkt hoe de ontwerpers zich alle mogelijke moeite hebben gegeven om een eventuele drempelvrees bij het publiek bij voorbaat weg te nemen. Maar ook de programmering die voor het kunstcentrum onder leiding: van de heer Felix Valk werd ontworpen is erop gericht een zo breed mogelijke belangstelling te trekken. Allerlei visualiseerbare aspecten van de hedendaagse samenleving zullen in de nieuwe, onder auspiciën van de Rotterdamse Kunststichting staande ruimte een kans worden geboden, met dien verstande dat de exposities afwisselend van zeer gevarieerde aard en thematisch zullen zijn.

Onder de titel Welkom, komt om te beginnen een verscheidenheid aan creatieve ideeën aan bod, zoals mode-ontwerpen, een verzameling oude foto’s in sterk vergroot formaat, een enorme, gedeeltelijk eetbare, taart van Carla Kaper,’ borduurwerk van de zondagsschilder Siebe Glastra, muzikale robots van Roger Spear, en een collectie tanks van R. Evers, lid van de eerste Nederlandse organisatie van tank-hobbyisten. Op de eerste thematische tentoonstelling zullen alle Nederlandse striptekenaars worden getoond en voor de tweede thematische expositie wordt onderhandeld met groeperingen van Zuid-Molukkers en gastarbeiders. Het ligt in de bedoeling dat het publiek op allerlei manieren betrokken wordt bij wat er in het Lijnbaancentrum te zien en te doen is. Zo beschikt men over video-apparatuur, geluidsbanden en camera ‘s waarmee in een (onder beheer van de Engelsman Joe Patiniott) afdeling vrijuit geëxperimenteerd zal kunnen worden.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van via delpher.nl uit het NRC van 2 december 1970.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Schouwburgplein, 1977

Het Schouwburgplein is een auto- en fietsvrij plein in Rotterdam met de bioscoop Pathé Schouwburgplein (bekleed met golfplaten) met 7 zalen, en de Rotterdamse Schouwburg, en aan de noordkant het concertgebouw De Doelen. Eronder is een grote parkeergarage.

Voor de bestrating is gebruikgemaakt van materialen als epoxy, hout, rubber en metaal. Er zijn grote bewegende lichtmasten, lange banken, en afwisselend spuitende fonteintjes. Verticale ventilatiepijpen zijn per twee omgeven door hekwerk en vormen zo een soort torens.

Het Schouwburgplein is onderdeel van het Basisplan voor de Wederopbouw van Rotterdam uit 1946. Voor de oorlog was op de plaats van het Schouwburgplein een dichtbevolkte stadswijk. Door het bombardement op 14 mei 1940 brandde deze wijk af, op de bebouwing van de Mauritsweg na. In de oorlog werd in de open vlakte een noodschouwburg gebouwd van afgebikte stenen uit de binnenstad.

Vanaf 1962 verscheen aan de noordkant van het plein het concertgebouw De Doelen. Onder het Schouwburgplein werd in 1966 de parkeergarage geopend. Sinds die tijd is het Schouwburgplein bovengronds een autoloze en boomloze vlakte.

De westzijde van het Schouwburgplein is tussen 1980 en 1985 gevuld door het ‘Woondok’, een wooncomplex met winkels en kantoren op straatniveau. In 1987 is de noodschouwburg afgebroken om plaats te maken voor een nieuwe. In 1996 is het plein geheel nieuw ingericht naar ontwerp van Adriaan Geuze. Het plein werd iets verhoogd en is volgens de architect een stadspodium. Op het plein werd dat jaar ook de bioscoop geopend.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Café Hazzebaz op het Stadhuisplein, 1977

Uit het Vrije Volk van 1 juli 1978:
De twee C7O-paviljoens op het Stadhuisplein gaan verdwijnen. Ze zullen worden vervangen door twee nieuwe gebouwtjes. In het ene paviljoen komt Gourmandie, in het andere, dat voor volgend jaar zomer klaar moet zijn, komt Hazzebaz.

Het Stadhuisplein is uiteraard vernoemd naar het stadhuis. Het stadhuis heeft een grondoppervlakte van 86 bij 106 meter en is gebouwd rond een groot binnenterrein met aan weerszijden twee doorgangen naar de Stadhuisstraat en het Doelwater. Evers ging uit van een Beaux-Artsstijl met Byzantijnse, Romaanse en Art deco invloeden.

Het stadhuis heeft een betonnen skelet. De gevels zijn bekleed met zandsteen boven een hardstenen plint. De enorme hitte die het gebouw teisterde in de dagen na 14 mei 1940 droogde het beton zodanig uit dat het ook vandaag nog met speciale zorgvuldigheid wordt omgeven. Het poreuze zandsteen was in de loop der jaren zwart geworden, maar in 2000 is het stadhuis met een speciale techniek gereinigd, waardoor het zijn oude uiterlijk weer heeft teruggekregen.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia en via delpher.nl uit het Vrije Volk.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De Rotte bij het Stroveer, met rechts de Langebrug, 1935

De Rotte bij het Stroveer, met rechts de Langebrug, 1935. Op de achtergrond de Rechter Rottekade en de Karnemelksbrug.

Het Stroveer verwijst naar een ligplaats voor met stro geladen schepen. In een ordonnantie op het hooi van 1720 staat vermeld dat met hooi geladen schepen, die niet bestemd waren voor de hooimarkt en langs de Schie of de Rotte de stad binnenkwamen om onderzocht te worden, moesten blijven liggen aan de Singel tussen de brug over de Schie en de Hofpoort, of tussen de Hofpoort en de ‘Vishoek’. Wat voor hooi gold, zal ook wel voor stro zijn bedoeld. Dit verklaart de naam. In het begin van de 19de eeuw sprak men van Strooveer of van Stroomarkt. Ook komt deze kade in die tijd voor als Schipperstentenveer of Tentenveer. Deze namen zullen ontleend zijn aan de tenten, die de stroschippers ter beschutting van hun waren op de schepen hadden neergezet. Voor het bombardement in mei 1940 lag het Stro(o)veer langs de Rotte in het verlengde van de Rechter Rottekade tussen Katshoek en spoorwegviaduct. De huidige straat van die naam maakt deel uit van het buurtje op het voormalige Heliportterrein, in de volksmond bekend als Klein Volendam. Ze ligt ter plaatse van het vroegere Stroveer.

De Langebrug verkreeg haar naam om haar lengte. Het was brede overwelfde stenen brug over de Rotte bij de Pompenburgsingel. Deze brug kwam tot stand ten gevolge van de demping van Goudsesingel en Pompenburgsingel in 1904. Voordien lag op deze plaats een brug als verbinding tussen het Strooveer en het Couwenburgseiland.

De naam van de Karnemelksbrug verwijst naar de zuivelproducten van de dorpen aan de Rotte die via de nabijgelegen Karnemelkshaven in de stad werden gebracht. De Karnemelkshaven was oorspronkelijk de verbinding tussen de Rotte en de stadsvest (Goudsesingel). De oude naam was Buitenbotersloot of Dwarsrottekade. De haven is in 1861 gedempt. De Karnemelksbrug lag over de Rotte in het verlengde van de gedempte haven. De huidige brug van die naam ligt in de Goudsesingel over het Stokviswater. De huidige Karnemelkshaven is een watertje dat ligt tussen het huizencomplex bij Hofdijk en Admiraal de Ruyterweg en dat in de Rotte stroomt.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De Bierhaven met een graanelevator aan de Wijnkade, 1979

Gezicht op de Bierhaven met een graanelevator aan de Wijnkade, 1 november 1979.

De oorspronkelijke Bierhaven lag ter plaatse van de huidige Jufferstraat. Nadat deze haven gegraven was, werden in mei 1614 de erven aan de oost- en westzijde uitgegeven. De naam Bierhaven komt reeds kort na dat jaar voor. Het is mogelijk dat de haven oorspronkelijk als ligplaats voor bierschepen bestemd was. Een andere naam was Oostersche Dwarshaven, zo genoemd vanwege haar ligging ten opzichte van Glas-, Wijn- en Scheepmakershaven. In de eerste helft van de 17de eeuw kwam ook de naam Schijtebotershaven voor, naar kapitein Gillis Gillisz., bijgenaamd ‘Schijteboter’, eigenaar van enige huizen en erven aan de haven. Nadat de haven in 1898 was gedempt ontving deze de naam Gedempte Bierhaven. Oostelijk van de haven werd in het begin van de 17de eeuw een straat aangelegd, die onder de naam Bierstraat bekend werd. Deze straat ligt nog op dezelfde plaats, terwijl de Bierhaven thans een insteekhaven van de Leuvehaven is.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Bouw van de verkeerstunnel onder het Churchillplein, 1969

Winston Leonard Spencer-Churchill (Woodstock, 30 november 1874 – Londen, 24 januari 1965) was een Brits staatsman.

Churchill diende tweemaal als premier van het Verenigd Koninkrijk, een eerste maal van 1940 tot 1945 en een tweede maal van 1951 tot 1955.

Zijn eerste ambtstermijn viel grotendeels samen met de Tweede Wereldoorlog. Het lukte hem de Britse oorlogsinspanning op peil te krijgen en de Verenigde Staten daarbij tot steun te bewegen. Churchill heeft daarmee een beslissende rol in de geallieerde overwinning gespeeld. Hij was daarbij echter ook verantwoordelijk voor controversiële oorlogshandelingen zoals het bombardement op Dresden waarbij veel burgerslachtoffers vielen.

Churchill is een van de bekendste staatslieden van de 20e eeuw. Voor zijn aantreden als premier op zijn 64e had hij al een lange en wisselvallige carrière achter de rug, waarin hij twee maal van politieke partij wisselde. In 1901 werd hij voor het eerst verkozen in het Lagerhuis en in 1910 benoemd tot minister van Binnenlandse Zaken. Als minister van Marine en als minister van Munitie was hij betrokken bij de Eerste Wereldoorlog. Later werd hij ook minister van Financiën. Daarnaast was hij een productief en succesvol schrijver en ontving hij in 1953 de Nobelprijs voor Literatuur voor zijn geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Als een van de weinige Europeanen was hij Amerikaans ere-staatsburger.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Sint-Laurenskerk, 5 mei 1970

Koningin Juliana begeeft zich met de rest van de koninklijke familie in de richt van de Sint-Laurenskerk voor de vijfentwintigjarige herdenking van de bevrijding, 5 mei 1970.

Uit het Vrije Volk van 6 mei 1970:
(Van een onzer verslaggevers)
ROTTERDAM — De begrippen „vrede” en „vrijheid”, geprojecteerd tegen de situatie in de wereld van vandaag, stonden centraal in de drie toespraken die dinsdagmorgen in Rotterdam de nationale viering van het bevrijdingsfeest inleidden. Gesproken werd in de Laurenskerk door koningin Juliana, door dr. J. Bijlsma namens de vorige week plotseling overleden prof. dr. J. Presser, en door de dichteres Maria de Groot.

Weinigen zullen de 70-er jaren hebben verwelkomd als een periode van belofte, zei in haar toespraak de koningin. Ze sprak over het generatieconflict, over het gebrek aan respect jegens de medemens en over de onverdraagzaamheid. Haar boodschap: ‘Je krijgt alleen maar een dynamische levensgemeenschap als je erkent, dat ieder soort van opbouwende gedachte recht heeft op een plaats in het geheel van de samenleving; als je de moed opbrengt naar elkaar te luisteren.’

Sprekend over de mens, de wereld en hun beider toekomst, besloot koningin Juliana: ‘De mens is vrij, hij is altijd vrij om te kiezen tussen goed en kwaad. Maar het goed is nu eenmaal het smalle pad en alleen wijzen kiezen het. Het staat ons vrij om wijs te zijn, te kiezen en dan de inspiratie te krijgen die zo geweldig kan worden, dat de vlammen er uit slaan.’

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt via delpher.nl uit het Vrije Volk.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Verzetsmonument “Ongebroken” Westersingel, 1965

Z.K.H. Prins Bernhard legt een krans bij het net onthulde verzetsmonument “Ongebroken”, 4 mei 1965. Het monument is ontworpen door de beeldhouwer Hubert C.M. van Lith en staat aan de kop van de Westersingel, bij het Kruisplein.

Uit het Vrije Volk van 6 mei 1965:
De herdenking van de gevallenen in Rotterdam heeft ditmaal een bijzonder en treffend accent gekregen door de onthulling van het Centraal Rotterdams Verzetsmonument op het Kruisplein. Prins Bernhard heeft deze plechtigheid verricht en enkele duizenden Rotterdammers zijn daar getuige van geweest. Toen de Prins het doek wegtrok, zagen die duizenden het bronzen monument van beeldhouwer H. van Lith: een vermagerde mannenfiguur, het. hoofd omhoog geheven. Vooral op dat moment, onder de lage, grauwe wolkenlucht, een indrukwekkend beeld van de verzetsstrijder.

Prins Bernhard was, vergezeld van zijn adjudant, kolonel tit. C. C. Geertsema, om kwart over vijf bij het Rjjnhotel aangekomen. Hier werd begroet door mr. J. Klaasesz, commissaris der koningin in Zuid-Holland, burgemeester W. Thomassen, de generaal-majoor der mariniers J. G. M. Nass, de heer W. Goudriaan, voorzitter van het dagelijks bestuur Stichting Centraal Rotterdams Verzetsmonument en de heer B. P. M. M. H. Seweesen, voorzitter van het dagelijks bestuur van de vereniging Voormalig Verzet Zuid-Holland.

Tot degenen die aan de Prins werden voorgesteld, behoorden behalve de wethouders o.m. beeldhouwer Van Lith, bronsgieter A. R. Steylaert en vertegenwoordigers van deputaties uit België (Vlaams- en Frans), Denemarken, Frankrijk, Luxemburg, Noorwegen en Engeland, dat afgevaardigden van de Royal Air Force Escaping Society had gestuurd. Ruim een half uur onderhield de Prins zich met een aantal binnen- en buitenlandse verzetslieden. De Marinierskapel speelde de eerste acht maten van de vaandelmars toen de genodigden, waarbij oud-burgemeester Oud, op het Kruisplein hun zitplaatsen hadden ingenomen. De Nederlandse vlag werd gehesen en ging daarna halfstok. De heer Goudriaan bood de gemeente Rotterdam het monument aan. De heer Goudriaan zei, dat uit alle lagen van de bevolking de wens naar voren was gekomen om door het oprichten van een monument uiting te geven aan de waardering voor het verzet. Dat men twintig jaar moest wachten, kwam door het feit dat het gemeentebestuur van de eens zo verwoeste stad thans pas een plaats kon aanwijzen.

Het beeld staat op de plek waar in de meidagen van 1940 de brand gestuit werd. De heer Goudriaan hoopte dat onze kinderen bij beschouwing van dit monument nog eens aan onze strijd zullen terugdenken.

,De heer Goudriaan dacht aan het tot zinken brengen van de Westerdam door verzetsstrijders. De Duitsers hadden dit schip midden in de Waterweg willen laten zinken. Het verzet was de bezetter voor; aldus de Rotterdamse haven voor een ramp behoedend. Prins Bernhard seinde toen uit Londen: „Ik ben trots op u”.

„Onze strijd was niet tevergeefs. Onze doden zijn niet vergeten”, verzekerde de heer Goudriaan.

Nadat de Prins het monument had onthuld, aanvaardde burgemeester Thomassen het in grote dank.

„De taal der beelden spreekt tot ons”, zei hij. De burgemeester toonde veel waardering voor de beeldhouwer, die „worstelde met zijn opdracht”. De heer Thomassen noemde het monument een „geestelijke en stedenbouwkundige verrijking van de stad”.

Nadat Prins, burgemeester en vertegenwoordigers van binnen- en buitenlandse organisaties een krans aan de voet van het monument hadden gelegd, werd de sobere, maar indrukwekkende plechtigheid besloten met het spelen van een couplet van het Wilhelmus.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt via delpher.nl uit het Vrije Volk.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Drukte op Koninginnedag op de Korte Lijnbaan, 1965

Drukte in de binnenstad op Koninginnedag, 30 april 1965. Links winkelpanden van House of England en van kapper John Postmus aan de Korte Lijnbaan.

Koningsdag (sinds 2014), eerder Prinsessedag (1885-1890) en Koninginnedag (1891-2013), is een nationale feestdag in het Koninkrijk der Nederlanden ter ere van het staatshoofd. In alle delen van het Koninkrijk geldt dit voor de meeste werknemers als vrije dag en wordt het gevierd met verschillende festiviteiten, waaronder de vrijmarkten en het dragen van oranje kleding. Traditioneel brengt de vorst op deze dag ook een ceremonieel bezoek aan een of meer gemeenten van het land.

Nadat koningin Juliana haar moeder Wilhelmina in 1948 had opgevolgd, werd vanaf 1949 Koninginnedag gevierd op Juliana’s verjaardag, 30 april. Terwijl koningin Wilhelmina en haar familie nooit aanwezig waren geweest bij de festiviteiten, kreeg koningin Juliana jaarlijks een bloemenhulde op Paleis Soestdijk. Vanaf de jaren vijftig was dit evenement via de televisie te volgen. Terwijl Koninginnedag in de naoorlogse jaren nog een gewone werkdag was, kregen in de loop der jaren steeds meer mensen een vrije dag, zodat 30 april kon uitgroeien tot een landelijke feestdag. In 1971 overleed kort voor Koninginnedag op 87-jarige leeftijd prinses Armgard, de moeder van prins Bernhard. Het defilé werd afgelast. Koningin Juliana woonde op haar 62ste verjaardag met alle andere leden van de Koninklijke familie de uitvaart bij van haar schoonmoeder.

Bij de troonopvolging op 30 april 1980 besloot koningin Beatrix deze dag in stand te houden als dag van aanvaarding van haar ambt als staatshoofd en inhuldiging als koningin der Nederlanden. Koningin Beatrix wijzigde ook de vorm van Koninginnedag. Op 28 januari 2013 kondigde zij aan op Koninginnedag troonsafstand te zullen doen. Vanwege Beatrix’ abdicatie en de inhuldiging van Willem-Alexander had Koninginnedag 2013 een afwijkend karakter. Het was tevens de laatste keer dat Koninginnedag werd gevierd en de laatste keer dat de nationale feestdag op 30 april viel.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking Van Rotterdam van toen