Category Archives: Centrum

Lijnbaan, 1971

Heronthulling van het bronzen beeldje Spelende beertjes op de Lijnbaan, 23 september 1971. De beertjes waren eerder van hun voetstuk gerukt.

De Spelende beertjes zijn symbolisch voor de hartelijke banden tussen Rotterdam en Oslo. In 1951 kreeg de Maasstad van de Noorse hoofdstad (voor de eerste maal) een kerstboom. In 1956 besteedde de net nieuwe Lijnbaan aandacht aan Oslo met een tentoonstelling die werd geopend door de burgemeester van Oslo. Toen de tentoonstelling sloot, kreeg de Vereniging Winkelpromenade van de Noorse ambassadeur dit beeld van twee spelende beertjes aangeboden van de Noorse beeldhouwer Anne Grimdalen. De vereniging schonk het weer aan de Rotterdamse burgemeester Van Walsum, die het werk een definitieve bestemming gaf op de gloednieuwe winkelstraat.

Het is een vrolijk beeld dat weliswaar op een sokkel staat, maar toch zo dichtbij de grond dat het lijkt of de beren samen ravotten over de grond. Het bevindt zich op ooghoogte van kleine kinderen, die het werk vaak bijzonder aanspreekt. De twee bronzen dieren vormen samen een compacte bal, waarvan de vorm terugkeert in het ronde plateau waar ze op steunen. De Spelende beertjes passen mooi in het ensemble van bronzen beeldjes op en rond de Lijnbaan, zoals het Lezend meisje en de Trommelslager.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van BKOR. http://www.bkor.nl/beelden/spelende-beertjes/

Met medewerking van Rotterdam van toen

De Coolsingel met hotel Atlanta op de hoek met de Aert van Nesstraat, 1939

Hotel Atlanta is een viersterrenhotel in het centrum van Rotterdam, op de hoek van de Coolsingel en de Aert van Nesstraat. De officiële naam van het hotel luidt NH Atlanta Rotterdam.

Het hotel is gebouwd tussen 1929 en 1931 naar een ontwerp van architect F.A.W. van der Togt. Het gebouw had 8 hotelverdiepingen en een café-restaurant op de begane grond. Met een hoogte van 36 meter torende het gebouw aan de toenmalige Coolsingel uit boven de overige bebouwing. Het hotel werd uitgevoerd met een betonnen skelet, bekleed met baksteen en natuurstenen plinten.

In 1938 kwam de Oekraïense nationalist Jevhen Konovalets door een bomaanslag op de Coolsingel om het leven, nadat hij in Hotel Atlanta van NKVD-lid Pavel Soedoplatov een bompakket in de vorm van een doos chocolade had gekregen.

Hotel Atlanta overleefde het bombardement op Rotterdam van 14 mei 1940. In 1950 werd het hotel aan de kant van de Aert van Nesstraat uitgebreid met een nieuwe vleugel die harmonieerde met de rest van het gebouw. In 1965 werd wederom een uitbreiding gebouwd en de begane grond aan de Coolsingel werd verbouwd. Deze uitbreiding werd uitgevoerd met grove betonnen panelen en contrasteert sterk met de rest van het gebouw.

In 1998 werd het gebouw aangewezen als gemeentelijk monument.

De foto komt uit de collectie topografie Rotterdam en bevindt zich in het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Gezicht op de kermis met op de achtergrond de Sint-Laurenskerk, 1958-1962

Een kermis (of foor) is een verzameling rondtrekkende attracties en kramen in de openlucht ter vermaak van het volk.

De kermis wordt gedurende enkele dagen of een week gevierd; het is een commercieel evenement geworden. Vroeger was de kermis vaak een van de weinige uitgaansmogelijkheden.

Van oorsprong is een kermis een jaarmarkt ter gelegenheid van de wijdingsdag of een andere feestdag van de parochiekerk van een plaats. Het woord kermis is dan ook een verbastering van kerkmis of kerke-misse. Op die dag stroomde het volk samen om de patroonheilige te vereren en om zich te vermaken. In stedelijke gebieden verloor de kermis vaak zijn band met het religieuze feest dat eraan ten grondslag lag, maar in dorpen gaan beide soms nog hand in hand en gaat er op de wijdingsdag een processie uit.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Hartmansstraat en de hoek van de Witte de Withstraat, 1961

Dixielandbandje en Rode Kruis-vlaggen op paard-en-wagen voor het gebouw van dagblad ‘De Rotterdammer’ bij de Hartmansstraat en de hoek van de Witte de Withstraat, 1961 (geschat).

Op 28 januari 1642 kocht Harmen Hartman een laantje onder voorwaarde dat er alleen kwee-, mispel- en andere ooftbomen geplant zouden mogen worden. Het laantje kwam uit op de Coolscheweg. Hartman had daar echter al enige bezittingen, want in 1638 komt de laan van Hartman of Hartmanslaan al voor. Bij bovengenoemd besluit werd de naam Hartmanslaan gewijzigd in Hartmansstraat.

Dagblad de Rotterdammer was een protestants-christelijke krant en is in 1975 gefuseerd met Trouw.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Zicht op de Galerij (links) en de Delftsevaart (rechts), 1934

Van de Hofpoort naar de Delftsche Poort liep vroeger een met bogen voorziene vestmuur, die bedoeld was om als verdedigingswerk dienst te doen. Later werd ze als kazerne gebruikt. In het laatst van de 18de eeuw is deze muur weggebroken. De naam bleef echter bestaan. Misschien was de ‘galerij’ één van de verdedigingswerken die na de Jonkerfransenoorlog werden gebouwd. Wij weten alleen zeker, dat er een galerij bij de waterpoort tussen twee torens in 1534 bestond, welke toen in betere staat is gebracht. Daar bij de Blauwe toren in het Westnieuwland in 1578 een galerij wordt genoemd, kan deze echter ook bedoeld zijn. Huizen met een galerij kwamen trouwens meer voor in Rotterdam. In de 17de en 18de eeuw treft men minstens zes huizen in verschillende straten aan, die ‘de Gelderij’ heetten. De huidige Galerij ligt iets ten zuiden van de vroegere straat van die naam. Vóór het bombardement in mei 1940 lag over de Delftsevaart een brug die Galerijbrug heette.

De Delftsevaart kan men beschouwen als een gedeelte van de vaart ‘van Rotterdam naar de Schie’, voor het graven waarvan graaf Willem IV op 9 juni 1340 aan Rotterdam vergunning gaf. Zij dankt haar naam aan de stad Delft. In 1368 sprak men van de vaart van der Spoeije en veel later nog, o.a. in 1608, is er sprake van Schieweg W.Z.. aan de Doelweg (Haagseveer). Beide zijden van de vaart hebben lang de naam Delftsevaart gedragen. De kaden werden eerst in het midden van de 16de eeuw bebouwd. Voor die tijd lagen hier slechts tuinen en scheepstimmerwerven. In het begin van de 19de eeuw noemde men het gedeelte dat tussen de Galerij en de Sint Jacobsstraat lag Rijkelui Delftsevaart. Verderop sprak men van de Gemeenelui Delftsevaart.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De ingang van Theater Lumière aan de Coolsingel, 1933

Uit de Telegraaf van 18 februari 1933:
ROTTERDAM, 17 Febr. — Het oude, gezellige Casino-theater, waar de operette triomphen heeft gevierd, doch dat maandenlang leeg stond en in verval dreigde te raken, heeft gisteravond voor het eerst sinds langen tijd weer het publiek ontvangen. Het is, onder directie van den heer S. den Hartog, heropend als bioscoop, en het draagt den naam van een der pioniers van de cinematografie. Lumière.

Mei een gala-voorstelling werd het feit. dat weer lichtende letters en lijnen aan den gevel schitterden, dat weer publiek de cassa passeerde, dat het theater weer lééfde, gevierd. Theater Lumiére was uitverkocht, er waren vele autoriteiten van gemeente-diensten, bioscoop-exploitanten, en tal van andere genoodigden; en het was daarom jammer, dat het programma, hoewel met zorg samengesteld, mede ten gevolge van een eenigszins zonderlinge houding van het orkest, niet zoo vlot verliep. Doch men amuseerde zich ten slotte kostelijk met de hoofdfilm. “De onbekende gast”, met dien prachtigen, dwaas-stupiden komiek Szöke Szakall ln de hoofdrol. En na afloop bleven nog vele genoodigden tot laat in den nacht bijeen in den gezelligen foyer. Vertegenwoordigers van het bioscoopbedrijf voerden daar het woord en wenschten den heer Den Hartog succes toe bij zijn onderneming.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt via delpher.nl uit de Telegraaf van 18 februari 1933.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Hartmansstraat, 1970

Overzicht vanaf het dak van dagblad De Rotterdammer richting Westblaak, waarop het vernieuwde parkeerterrein aan de zijde van de Hartmansstraat-Westblaak zichtbaar is, 1970-1974 (geschat).

De betekenis van de naam Blaak is niet geheel zeker. Ook kan gedacht worden aan het Middelnederlandse ‘blec’, dat de betekenis heeft van ‘Land, dat even boven het water uitkomt’. Het is heel goed mogelijk dat de naam is afgeleid van het Zuid Nederlandse woord ‘blak’, dat stil rustig water betekent.

In de stadsrekeningen van 1480/81 en 1481/82 wordt deze vest ‘die Blake’ genoemd. Sinds 1577 werden erven aan de Zuidblaak door de stad verkocht als bouwgrond, sinds 1581 ook aan de Noordblaak. Tot 1613 werd de vest voor scheepstimmerwerven gebruikt. In 1867 is een gedeelte van de Blaak gedempt ten behoeve van de bouw van een nieuw postkantoor. Het resterende gedeelte is in 1940 gedempt met het puin van de huizen uit de verwoeste binnenstad. De namen Noord- en Zuidblaak voor de straten ter weerszijden van het water zijn toen vervallen. Sindsdien geldt de naam Blaak voor de brede verkeersweg die door de demping is ontstaan. Later werd de Blaak in westelijke richting doorgetrokken. De nieuwe weg ontving de naam Westblaak.

Op 28 januari 1642 kocht Harmen Hartman een laantje onder voorwaarde dat er alleen kwee-, mispel- en andere ooftbomen geplant zouden mogen worden. Het laantje kwam uit op de Coolscheweg. Hartman had daar echter al enige bezittingen, want in 1638 komt de laan van Hartman of Hartmanslaan al voor. Bij bovengenoemd besluit werd de naam Hartmanslaan gewijzigd in Hartmansstraat.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Schoonmaakactie Rotterdam Schoon Schip op de Lijnbaan, 1969

Op de Lijnbaan staat een van de Efteling geleende Holle Bolle Gijs in het kader van de schoonmaakactie Rotterdam Schoon Schip. Burgemeestersvrouw Thomassen-Lind, voorzitster van ‘t werkcomité Rotterdam Schoon Schip, staat voor Holle Bolle Gijs.

Buik liefst bol…
(Van een onzer verslaggevers) „Papier hier, dank u wel,” klinkt het over de Lijnbaan, als kinderen stukjes papier en ander afval in de mond van Holle Bolle Gijs stoppen. Gistermiddag had mevrouw Thomassen-Lind, voorzitster van ‘t werkcomité Rotterdam Schoon Schip, gezorgd voor de snoepjes. De kinderen zorgden er daarna wel voor dat Holle Bolle Gijs kon blijven praten.

Daarvoor had mevrouw Thomassen deze straatactie ingeluid. Het doel van de actie is de straatverontreiniging tegen te gaan, door de mensen er toe te brengen het afval op de daarvóór bestemde plaatsen te deponeren. Zo zullen gedurende deze Schoon Schip-actie op woensdag- en zaterdagmiddagen verkeersbrigadiertjes als:Schoonschippers automobilisten op de parkeerplaatsen in de omgeving vragen hun asbakjes te mogen legen, en hun een raamsticker van Schoon Schip aan te bieden.

Op de Lijnbaan knopen vrijwillige medewerksters met. belangstellende voorbijgangers een gesprekje aan om op het grote belang van het voorkomen van straatverontreiniging te wijzen. De actie zal veertien dagen duren.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt via delpher.nl uit het Vrije Volk van 7 maart 1969.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Interieur van Le Bateau, een disco van het Hilton Hotel, 1968

Interieur van Le Bateau, een disco van het Hilton Hotel, met dansende jongeren en diskjockey William Dee die vanuit een sloep muziek laat horen, februari 1968 (geschat).

Discotheek in de kelder van Hilton
IN DE KELDERS van Hilton is men deze week begonnen met de bouw van Rotterdams jongste vermaaksgelegenheid: de discotheek Le Bateau die begin mei zal worden geopend.

Hilton zocht al langer naar een goede bestemming van de fietsenkelder, sinds zijn personeel de dagelijkse tocht van huis naar werk per auto pleegt te maken. In de Amsterdamse vestiging werd het een „fietsotheek”; in de Rotterdamse wordt het Le Bateau. Men zal er tegen niet al te hoge prijzen een drankje kunnen gebruiken en kunnen luisteren naar een diskjockey en zijn grammofoonplaten. De ingang van Hiltons discotheek komt aan de zijde van de Kruiskade. Het ontwerp van de ‘ Rotterdamse, . zich „stylist” noemende, H. J. Slingerland voorziet in een sfeervol scheepsruim zonder nu precies alles aan een dergelijk interieur te laten herinneren. „Het moet niet al te nadrukkelijk worden.” zegt de ontwerper er zelf van. De discotheek Le Bateau krijgt ongeveer 125 zitplaatsen. Zij zal door de. week tot ‘s nachts twee en in de weekeinden tot vier uur geopend zijn.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt via delpher.nl uit het Vrije Volk van 14 maart 1968.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Het Hofplein bij het spoorwegviaduct, 1928

Het Hofplein bij het spoorwegviaduct met op de achtergrond de Blaauwe Molen, 6 oktober 1928.

Het Hofplein herinnert aan de ridderhofstad Weena, die noordoostelijk van het huidige Hofplein was gelegen. De Hofdijk komt al in 1397 in bronnen voor. Het slot wordt reeds in 1306 vermeld. De oorspronkelijke Hofdijk stamde uit de 13de eeuw en strekte zich langs de Rotte uit tot het Zwaanshals en de Oudedijk. Het Hofplein ontstond in de eerste helft van de 19de eeuw nadat de Kolk of Gracht tussen de Delftse Poort en de Hofpoort was gedempt. Van 1853 tot 1875 was het plein als veemarkt ingericht. De oudste naam is Hofpoortplein naar de Hofpoort die daar stond en in 1833 is afgebroken. In 1908 werd aan het plein het station van de Zuid-Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij, de lijn Rotterdam-Scheveningen, geopend. Bij besluit B&W 13 september 1949 ontving het verkeersplein op het kruispunt Coolsingel, Weena, Schiekade, Pompenburg de naam Hofplein.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen