Category Archives: Spaansepolder

Van Nellefabriek, 1930

Verbindingskokers of luchtbruggen tussen fabriekshallen bij de Van Nellefabriek, 1930.

De gemeente Rotterdam, tal van specialisten en de eigenaar van de fabriek CV Van Nelle Ontwerpfabriek hebben voor elkaar gekregen dat de iconische Van Nelle fabriek op de UNESCO Werelderfgoedlijst terecht is gekomen. De procedure voor de nominatie is in het najaar van 2011 in gang gezet door Rijksdienst Cultureel Erfgoed en Bureau Monumenten Gemeente Rotterdam.

“De nominatie is niet om het gebouw te beschermen, het is al een rijksmonument, maar als erkenning voor de status van dit bijzondere bouwwerk en de relatie die het heeft met de stad”, zegt Joris Molenaar, architect en auteur van genoemd boek. “Zo’n erfgoederkenning krijg je niet voor het gebouw maar welke betekenis het heeft gehad in samenhang met de stad en samenleving. Daarom is de Van Nellefabriek interessant”.

De architecten Brinkman & Van der Vlugt verrichten in de jaren ’20 en ’30 baanbrekend werk. Zij pionieren op het gebied van het modernisme. Voorbeelden daarvan zijn de eerste galerijflat van Nederland: het Justus van Effencomplex, de Van Nellefabriek, voetbalstadion de Kuip en de telefooncel. Van de telefooncel staat een laatste model op de binnenplaats van Museum Boijmans van Beuningen.

Voor het ontstaan van de moderne Van Nellefabriek kan de directeur van de koffie-, thee- en tabaksfabriek niet onvermeld blijven: Kees van der Leeuw. Hij is niet alleen de aanjager van de Van Nellefabriek, hij bemoeide zich ook met de arbeidsomstandigheden van zijn personeel, de vormgeving van zijn producten en het aanzien van de stad. Auteur Joris Molenaar verwoordt het als volgt: “Het was Van der Leeuw niet alleen te doen om een fabriek maar ook om verbetering van de leefomstandigheden van zijn arbeiders en de uitstraling op het leven in de stad.”

Alleen al bij het horen van de woorden ‘tabak, thee, koffie en cacao’ gaat er een wereld open, een wereld van rituelen, een wereld van koloniale handel en misstanden (Multatuli), een wereld van cultuur in de zin van verbouw van gewassen en in de zin van beschaving. Kijk maar met welke vormgevingskunst (Jac. Jongert) genoemde genotmiddelen voor ons werden aangeprezen.

Het Stadsarchief Rotterdam beheert het Van Nelle-archief, dat onder meer fraai vorm gegeven reclame-uitingen bevat. De ontwerpen van Jac. Jongert zijn al te bewonderen in onze beeldcatalogus. De Van Nellefabriek en het Van Nelle-archief vertellen samen het verhaal van een bijzondere bedrijfsgeschiedenis: wereldgeschiedenis in een wereldhavenstad.

De fotograaf is Evert Marinus van Ojen en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam

Met medewerking van Rotterdam van toen

De fabriek van Van Nelle aan de Delfshavense Schie, 1930

 

De fabriek van Van Nelle aan de Delfshavense Schie, 1930.

De Van Nellefabriek is een industrieel monument in de Spaansepolder langs de Delfshavense Schie, voormalig bedrijfscomplex van de koffie, thee en tabakverwerkende firma Van Nelle. Doet tegenwoordig dienst als bedrijfsverzamelgebouw.

Het pand is een vernieuwend hoogstandje van de architecten Brinkman en Van der Vlugt. Zij krijgen in de tweede helft van de jaren twintig van de vooruitstrevende Van Nelle-directeur Van der Leeuw opdracht om een nieuwe fabriek te bouwen. Het hypermoderne eindresultaat zet Rotterdam nog meer op de kaart als moderne architectuurstad. De beroemde Le Corbusier spreekt in 1932 na een bezoek aan de fabriek van ‘het mooiste schouwspel van deze tijd’. Het gunstig gelegen complex valt op door openheid en doorzichtigheid, te danken aan de glazen gevels en afscheidingen. Eveneens transparante luchtbruggen verbinden de tabaks, – koffie- en theefabriek met opslag- en expeditiehallen.

In 1998 doet eigenaar Sara Lee/DE het gebouw van de hand, waarna het wordt gerenoveerd en ingericht als evenementenlocatie en bedrijfsverzamelgebouw voor de creatieve sector. Kort voor 2000 krijgt de Van Nellefabriek de status van rijksmonument. In 2014 is het complex toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

De fotograaf is Francois Henry van Dijk en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Boekendepot “Maasstad”, Graafstroomstraat 1971

Verkoop van het Feyenoordboek Geen Woorden maar Daden in Algemeen Boekendepot ‘Maasstad’ in de Graafstroomstraat met zittend Coen Moulijn en (schrijver) Phida Wolff, staand Wim Jansen en trainer Ernst Happel, oktober 1971.

Moulijn debuteerde op zijn zeventiende voor de Rotterdamse club Xerxes, waar hij in zijn jeugd Faas Wilkes zag voetballen. Hij was 1 meter 72 lang en woog 62 kilo. De toenmalige linksbinnen toonde aan over talent te beschikken. In de zomer van 1955 kocht stadgenoot Feyenoord de dribbelaar voor 28.000 gulden, destijds een groot bedrag. Met dit bedrag kaapte de stadionclub de speler weg voor de neus van rivaal en stadgenoot Sparta.

Bij Feyenoord won Wim Jansen veel prijzen. Hij won er onder andere de Nederlandse beker, werd er drie keer landskampioen en won in zijn topjaar in 1970 ook nog eens de Europacup I plus de wereldbeker. In 1974 werd dat nog eens gevolgd door de UEFA Cup.

Na zijn periode bij Feyenoord speelde hij (samen met Johan Cruijff) nog een seizoen bij de Washington Diplomats en ook nog eens twee seizoenen bij Ajax, de grote rivaal van Feyenoord. Deze overstap werd hem door de Feyenoord-fans niet in dank afgenomen, zo kreeg hij bij zijn debuut voor Ajax in het duel Feyenoord-Ajax (4-2, op 7 december 1980), een sneeuwbal op zijn oog, waardoor hij het duel niet uit kon spelen.

In het jaar 1990 maakte Jansen zijn belangrijkste stap in zijn trainerscarrière. Hij ging naar Feyenoord toe, voor twee seizoenen als coach. Daarna bleef hij nog twee seizoenen technisch directeur. Hij won in die periode twee Nederlandse bekers, in 1991 en 1992. Later als technisch directeur werd hij in 1993 nog eens landskampioen en won in 1994 weer de Nederlandse beker.

Na zeven seizoenen in Den Haag ging Happel aan de slag bij landskampioen en bekerwinnaar Feyenoord, waar hij Ben Peeters opvolgde als hoofdcoach. In Rotterdam kon hij samenwerken met getalenteerde spelers als Willem van Hanegem, Coen Moulijn, Rinus Israël, Ruud Geels, Wim Jansen en de Oostenrijker Franz Hasil, die hij nog kende van zijn periode bij Rapid Wien. Het werd het begin van een gouden tijdperk. Happel, die hamerde op discipline, bekendstond om zijn tactische meesterzetten en zich vaak kort, maar krachtig in het Duits uitdrukte – “Tactiek ist der Rinoes, Wiellem und Coentje” – loodste Feyenoord in 1970 naar de finale van de Europacup I. De Rotterdammers schakelden op weg naar de finale onder meer AC Milan en Legia Warschau uit. In de finale won Feyenoord na verlengingen met 2-1 van Celtic, waardoor het de eerste Nederlandse club werd die de beker met de grote oren in ontvangst mocht nemen. De Schotse trainer Jock Stein loofde na afloop Happels tactiek: “Celtic heeft niet van Feyenoord verloren, ik heb van Happel verloren.”

Phida Wolff was zo’n veertig jaar administrateur van Feyenoord. Vele verhalen en gedichten over onze club werden jarenlang door Wolff aan het papier toevertrouwd en onder meer in het clubblad – De Feyenoorder – gepubliceerd. De schrijfstijl van Wolff was onovertroffen. Poëtisch, mooi en soms wat langdradig, maar recht uit het rood-witte hart. Wolff, die zijn schrijfcarrière begon bij de Telegraaf, schreef maar liefst 61 delen vol met verhalen en gedichten. Zo waren onder meer de eerste jaarboeken (Topclub Feyenoord) onder zijn redactie geschreven.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia. Het Stukje over Wolff komt van Lunatic News. http://www.lunaticnews.nl/feyenoord/clubmensen/phida-wolff/

Met medewerking van Rotterdam van toen

Van Nelleweg 1980

Kantoor en fabrieksgebouwen van De Erven de Wed. J. van Nelle N.V. aan de Van Nelleweg nummer 1. Rechts op de voorgrond de Delfshavense Schie. De foto is gemaakt in 1980.

Het Stadsarchief Rotterdam doet mee aan de verkiezing Stuk van het jaar met een Van Nelle koffieaffiche. Stemmen kan via https://www.stukvanhetjaar.nl/nl/stadsarchiefrotterdam

Het pand is een vernieuwend hoogstandje van de architecten Brinkman en Van der Vlugt. Zij krijgen in de tweede helft van de jaren twintig van de vooruitstrevende Van Nelle-directeur Van der Leeuw opdracht om een nieuwe fabriek te bouwen. Het hypermoderne eindresultaat zet Rotterdam nog meer op de kaart als moderne architectuurstad. De beroemde Le Corbusier spreekt in 1932 na een bezoek aan de fabriek van ‘het mooiste schouwspel van deze tijd’. Het gunstig gelegen complex valt op door openheid en doorzichtigheid, te danken aan de glazen gevels en afscheidingen. Eveneens transparante luchtbruggen verbinden de tabaks-, koffie- en theefabriek met opslag- en expeditiehallen.

In 1998 doet eigenaar Sara Lee/DE het gebouw van de hand, waarna het wordt gerenoveerd en ingericht als evenementenlocatie en bedrijfsverzamelgebouw voor de creatieve sector. Kort voor 2000 krijgt de Van Nellefabriek de status van rijksmonument. In januari 2013 is het complex voorgedragen voor de Werelderfgoedlijst van de UNESCO wat in 2014 is goedgekeurd..

De foto is gemaakt door KLM Aerocarto en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen