Tag Archives: 1970

Hartmansstraat, 1970

Overzicht vanaf het dak van dagblad De Rotterdammer richting Westblaak, waarop het vernieuwde parkeerterrein aan de zijde van de Hartmansstraat-Westblaak zichtbaar is, 1970-1974 (geschat).

De betekenis van de naam Blaak is niet geheel zeker. Ook kan gedacht worden aan het Middelnederlandse ‘blec’, dat de betekenis heeft van ‘Land, dat even boven het water uitkomt’. Het is heel goed mogelijk dat de naam is afgeleid van het Zuid Nederlandse woord ‘blak’, dat stil rustig water betekent.

In de stadsrekeningen van 1480/81 en 1481/82 wordt deze vest ‘die Blake’ genoemd. Sinds 1577 werden erven aan de Zuidblaak door de stad verkocht als bouwgrond, sinds 1581 ook aan de Noordblaak. Tot 1613 werd de vest voor scheepstimmerwerven gebruikt. In 1867 is een gedeelte van de Blaak gedempt ten behoeve van de bouw van een nieuw postkantoor. Het resterende gedeelte is in 1940 gedempt met het puin van de huizen uit de verwoeste binnenstad. De namen Noord- en Zuidblaak voor de straten ter weerszijden van het water zijn toen vervallen. Sindsdien geldt de naam Blaak voor de brede verkeersweg die door de demping is ontstaan. Later werd de Blaak in westelijke richting doorgetrokken. De nieuwe weg ontving de naam Westblaak.

Op 28 januari 1642 kocht Harmen Hartman een laantje onder voorwaarde dat er alleen kwee-, mispel- en andere ooftbomen geplant zouden mogen worden. Het laantje kwam uit op de Coolscheweg. Hartman had daar echter al enige bezittingen, want in 1638 komt de laan van Hartman of Hartmanslaan al voor. Bij bovengenoemd besluit werd de naam Hartmanslaan gewijzigd in Hartmansstraat.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Verlenging van de Euromast, 1970

Op de kade van de Parkhaven plaatst men onderdelen die nodig zijn voor de verlenging van de Euromast, 23 februari 1970.

De Euromast werd ter gelegenheid van de Floriade in 1960 door architect Huig Maaskant en aannemer J.P. van Eesteren neergezet in Het Park, vlak bij de ingang van de Maastunnel.

Het gebouw werd officieel geopend door prinses Beatrix op 25 maart 1960. De locatie was strategisch gekozen; wie naar Rotterdam reed over de toenmalige snelwegen, zag de (inclusief vlaggenmast) 107 meter hoge toren recht voor zich boven de stad uitsteken. Na de opening groeide de stad verder en de gebouwen werden hoger. Na enkele jaren rezen er gebouwen boven de Euromast uit, zoals in 1968 het gebouw van de Medische Faculteit aan de Westzeedijk, tien meter hoger.

In 1970 is een 85 meter hoge opbouw op de Euromast geplaatst; de Space Tower, waarmee de Euromast weer het hoogste bouwwerk van Rotterdam werd. De toren heeft nu een totale hoogte van 185 meter. Bezoekers kunnen met de Euroscoop, een lift die rondom beglaasd is, vanaf het Euroscoopdek op 112 meter hoogte naar het hoogste punt op 180 meter. Hierbij draait de lift langzaam rond, zodat de bezoekers aan alle kanten naar beneden kunnen kijken. Bezoekers worden naar het oorspronkelijke hoogste punt gebracht met twee liften die beide vier meter per seconde afleggen.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De noordelijke oprit van de Willemsbrug in 1970-1971

De brug verbindt de rechteroever van de Nieuwe Maas met het Noordereiland. De huidige brug is de tweede Willemsbrug. De eerste werd ontworpen door C.B. van der Tak, werd in 1878 opengesteld en vernoemd naar koning Willem III. De tweede brug is ontworpen door Cor Veerling en is opgeleverd in 1981.

In 1927 werd de brug enkele meters opgevijzeld en van zijn ornamenten ontdaan. Ook werden het fiets- en voetpad naar de buitenzijde van de brug verplaatst, omdat het sterk toegenomen wegverkeer voor steeds gevaarlijkere situaties zorgde. De Willemsbrug was tot de opening van de Maastunnel tijdens de Tweede Wereldoorlog de meest westelijke vaste oeververbinding over de Maas, zodat ook het steeds belangrijker wordende internationale verkeer gebruik maakte van deze verbinding dwars door het oude centrum van Rotterdam.

Al voor de Tweede Wereldoorlog waren er plannen om de oude brug te vervangen. Geldgebrek leidde ertoe dat pas in 1981 de nieuwe tuibrug van Cor Veerling van de Dienst Gemeentewerken verwezenlijkt werd. Twee rode jukken van 50 meter hoogte dragen het wegdek. De op- en afritten van de brug zijn enigszins wonderlijk – ze liggen niet in het verlengde van de brug maar maken een bocht van 90 graden. De brug zou in eerste instantie de Maasboulevard rechtstreeks met de Oranjeboomstraat verbinden. Dat stuitte op bezwaren van omwonenden, die niet wilden dat de Oude Haven zou worden doorsneden en de Oranjeboomstraat tot stadssnelweg getransformeerd zou worden.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Supporters van Feyenoord bij een verkooppunt op de Schieweg, 1970

Supporters van Feyenoord wachten in slaapzakken tot de kaartverkoop bij een verkooppunt op de Schieweg van start gaat, 1970. Er is op dat moment ook kaartverkoop voor Sparta – GVAV. Die wedstrijd was op 15 februari 1970. Ik gok dat de supporters kaarten willen kopen voor de kwartfinale Europacup 1 tussen Feyenoord en Vorwärts Berlin.

Inmiddels behoort Feyenoord tot de beste acht voetbalclubs van Europa en moet proberen Vorwärts Berlin uit Oost-Duitsland te verslaan. De voorbereidingen op de heenwedstrijd in Berlijn verlopen echter niet voorspoedig. Er wordt zelfs getwijfeld of de wedstrijd wel kan doorgaan. Het veld is besneeuwd. Als het Oost-Duitse leger die sneeuw weghaalt, komt er een dikke ijslaag van zeven centimeter tevoorschijn. De soldaten moeten er in het weekend voor de wedstrijd alles aan doen om veld speelklaar te maken.

Dat gebeurt ook, maar Feyenoord weet in het koude Berlijn geen positief resultaat te boeken. In een niet eens halfgevuld stadion verliezen de Rotterdammers met 1-0 van Vorwärts Berlin. Naast deze wedstrijd verliest Feyenoord ook Piet Romeijn als speler tijdens deze wedstrijd. Hij geeft een maagstomp aan doelpuntenmaker Jürgen Piepenburg, waarna de Feyenoord-verdediger met een rode kaart het veld moest verlaten.

Feyenoord wint de terugwedstrijd in De Kuip weliswaar met 2-0, maar vlekkeloos verloopt het allemaal niet voor de Rotterdammers. De thuisploeg mist veel kansen. Feyenoord-trainer Happel was ondanks het missen van de vele mogelijkheden trots op zijn ploeg.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van rijnmond.nl. Lees verder op: https://www.rijnmond.nl/…/Hoe-Feyenoord-45-jaar-geleden-in-…

Met medewerking van Rotterdam van toen

Filiaal van De Spaarbank in metrostation Slinge, 1970

De Spaarbank te Rotterdam werd in 1818 opgericht door het departement Rotterdam van de Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen. In 1892 kocht de bank zich, na een geschil over de besteding van de overwinst, voor een bedrag van 100.000 gulden los van het Nutsdepartement. De spaarbank werd een zelfstandige stichting met een eigen rechtspersoonlijkheid. Naast de spaarbank werd in 1818 ook een hulpbank opgericht, met als doel het verstrekken van krediet aan hulpbehoevenden. De hulpbank is echter nooit in werking getreden en werd in 1822 opgeheven. De spaarbank was aanvankelijk gevestigd in een door het Gemeentebestuur kosteloos afgestaan lokaal boven de Vleeshal op de Botersloot, maar door een gebrek aan ruimte werd in 1847 een perceel aangekocht op de Botersloot. Door nieuwe aankopen werd het perceel in later jaren uitgebreid. Nadat aan het hoofdgebouw tijdens het bombardement op Rotterdam van 14 mei 1940 ernstige schade was toegebracht, waarbij de bibliotheek volledig werd verwoest, werd in 1953 begonnen met een geheel nieuw hoofdkantoor. Het nieuwe hoofdkantoor aan de Botersloot werd vier jaar later geopend.

Slinge is een bovengronds metrostation in het zuiden van Rotterdam, gelegen tussen de wijken Pendrecht en Zuidwijk aan de kruising van de Zuiderparkweg en de Slinge. Het station wordt bediend door lijn D en lijn E en werd geopend op 25 november 1970, toen de eerste Rotterdamse metrolijn vanaf Zuidplein met één halte verlengd werd.

Het station telt twee perrons en drie sporen; op de twee buitenste sporen halteren de doorgaande metro’s, het middenspoor wordt gebruikt door treinen die Slinge als eindbestemming hebben.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Lijnbaan, 1970

De Lijnbaan met de oude plataan (1851), het Lijnbaancentrum, het warenhuis Ter Meulen en kledingzaak Gerzon, 1970 (geschat).

De Lijnbaan is een verkeersvrije winkelstraat in het centrum van Rotterdam. De Lijnbaan was een van de eerste winkelwandelgebieden van de wereld. De straat is genoemd naar een touwslagerij of lijnbaander, die hier was gelegen tussen 1667 en 1845.

De bouwopdracht van de Lijnbaan werd verleend aan Johannes van den Broek en Jacob Bakema. Op 10 juli 1952 werd de eerste paal in de grond geslagen en op 9 oktober 1953 werd het Lijnbaancomplex geopend. Ten tijde van de opening van de Lijnbaan waren er hekken in het midden van de winkelstraat geplaatst om het winkelende publiek in goede banen te leiden. Een speciale voetgangerszone midden in de stad was een noviteit en trok veel internationale aandacht ten tijde van de opening in 1953. De Lijnbaan werd al snel bestempeld als modern stedenbouwkundig experiment waarbij een collectief van wonen en winkelen was gecreëerd.

De Lijnbaan is een monument van het Nieuwe Bouwen. Alleen de naam van de straat verwijst nog naar de Lijnbaan, die voor het bombardement op Rotterdam meer naar het westen lag. Deze oude Lijnbaan was genoemd naar de touwslagerij die er was gelegen tussen 1667 en 1845. In een touwslagerij of lijnbaan werden vroeger garens tot touw verwerkt. De touwslager deed zijn werk in de openlucht op een lijnbaan: een soms wel driehonderd meter lange, smalle strook grond waarboven vele garens werden uitgespannen.

De Lijnbaan is een karakteristiek architectonisch element van Rotterdam met een eigenheid en symboliek waar het door Rotterdammers en niet-Rotterdammers om geprezen en geliefd wordt. Dit is echter niet altijd het geval geweest. In de jaren zestig kwam er kritiek dat de Lijnbaan ‘te modern, kaal, rechthoekig en abstract was’ . Men was niet helemaal zeker of het nu zo’n succes was om een binnenstad te hebben waar weinig plaats was voor wonen en juist veel voor winkelen, werken en cultuur.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Een telefooncel in de Sint-Mariastraat, 1970

Een telefooncel in de Sint-Mariastraat, nabij de splitsing met de Gaffelstraat, 15 augustus 1970.

De Sint-Mariastraat werd naar analogie van de al bestaande Josephstraat vernoemd naar Maria, moeder van Jezus.

De Gaffelstraat loopt gaffelsgewijs uit op de Sint Mariastraat. Voor 1892 droeg de Gaffeldwarsstraat de naam Jan Dijkmansstraat naar een vroegere eigenaar.

In Nederland beheert KPN de openbare telefoon. Telfort heeft vanaf 1999 t/m 2008 ook telefooncellen en -palen gehad op NS-stations. Inmiddels zijn deze allemaal verwijderd. Door de komst van de mobiele telefoon, en eerder al door het opheffen van muntinworp, is het gebruik van telefooncellen sterk verminderd. Vanaf 2011 heeft KPN alleen nog telefooncellen op luchthaven Schiphol, de overige openbare telefooncellen worden door RBL telecom geëxploiteerd. Medio 2015 waren er nog 440 telefooncellen in 64 verschillende gemeenten in Nederland operationeel.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met mdewerking van Rotterdam van toen

Plein 1940, 1970

Het Plein 1940 met het monument ‘de Verwoeste Stad’ en Dolfirodam, 29 mei 1970.

De verwoeste stad is een beeld dat Ossip Zadkine maakte naar aanleiding van het bombardement op Rotterdam. Het is op 15 mei 1953 onthuld en staat op het Plein 1940, aan de Leuvehaven, naast het Maritiem Museum in Rotterdam. Het beeld is een Rijksmonument.

Naar verluidt kreeg Zadkine de inspiratie voor het beeld De verwoeste stad toen hij vanuit Parijs onderweg was naar zijn vriend, de arts Hendrik Wiegersma in het Nederlandse Deurne. Toen de trein over het luchtspoor door Rotterdam reed zag hij het weggevaagde centrum van de stad.

Het beeld is van brons en stelt een menselijke figuur voor zonder hart, symbool voor het hart van Rotterdam dat verloren ging bij het bombardement. Rotterdam kreeg het beeld cadeau van de directie van warenhuis De Bijenkorf. Een van de voorwaarden van de schenking was, dat het beeld op die en enkel die plaats zou blijven staan. Dit leidde later nog tot veel discussies.

Het beeld wil de vernietiging van de stad door de Duitsers in herinnering brengen. Zelf zei de kunstenaar over de sculptuur:

“Het [beeld] wil het menselijk lijden belichamen dat een stad moest ondergaan die slechts, met Gods genade, wilde leven en bloeien als een woud. Een kreet van afschuw om de onmenselijke wreedheid van dit beulswerk.”

Voor de aanleg van een nieuwe metroboog werd de sculptuur in 1975 blijvend 60 meter verplaatst. In 2005 moest het beeld vanwege bouwwerkzaamheden tijdelijk aan de kant. Er werd van de gelegenheid gebruikgemaakt groot onderhoud uit te voeren. Ter plaatse was daarvoor een restauratieatelier opgericht. Op 14 mei 2007 gaf burgemeester Opstelten De verwoeste stad zijn prominente plaats op het Plein 1940 terug. De Duitse president Horst Köhler legde er bij zijn staatsbezoek aan Nederland in oktober 2007 zoals velen voor hem een krans.

In de loop der jaren heeft het beeld van de Rotterdammers een rits van bijnamen gekregen. Naast “De verwoeste stad” kent men het beeld als “Stad zonder Hart”, “Zadkini”, “Jan Gat”, Jan met de Handjes” en “Jan met de Jatjes”.

Ter gelegenheid van de manifestatie C70 waarmee Rotterdam 25 jaar de bevrijding en de wederopbouw vierde, werd een nieuwe attractie geplaatst in de vorm van een dolfinarium. De naam voor deze attractie was Dolfirodam.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia en van rijnmond.nl.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Maastunnel (havenstaking), 1970

Grote groepen havenstakers lopen tussen het autoverkeer van de Maastunnel, van zuid naar noord, 3 september 1970.

Uit Het Vrije Volk van 3 september 1970:
Opnieuw is Rotterdam vandaag het toneel geweest van grootscheepse acties en demonstraties van stakende havenarbeiders. Nadat ze zich in de ochtenduren voor een openluchtvergadering op het voorterrein van het Feijenoordstadion hadden verzameld trokken ze in het begin van de middag door de Maastunnel naar het kantoor van de Scheepvaartvereniging Zuid aan de Pieter de Hoochweg. Dit kantoor had de deuren gesloten en de rolluiken neergelaten. De stakers eisten dat drie hunner leden van het comité Arbeidersmacht Haven Rotterdam zouden worden toegelaten om het eisenpakket te overhandigen. Dat gebeurde inderdaad.

De mars van de stakers ontwrichtte het verkeer aan beide zijden van de Maastunnel volkomen, ook al was de politie in een sterke formatie op de been en wist zij de stoet zonder al te veel problemen door de tunnel te leiden. Duizenden stakers liepen er in mee. Sommigen schatten hun aantal zelfs op tienduizend.

Om kwart over een arriveerden de eerste demonstranten bij het SVZ-gebouw. De stoet werd ook nu voorafgegaan door het comité Arbeidersmacht Haven Rotterdam. De meeste stakers gingen op het plaveisel zitten. Een geluidswagen riep nogmaals de eisen om.

Tijdens de bijeenkomst voor het Feijenoordstadion raakte het comité AHR in openlijk conflict met vertegenwoordigers van de Federatieve Havenvakvereniging (FHV). Daar bleek ook dat de meeste stakers het niet eens waren met de mededeling van het hoofdbestuur van de FHV; dat de vereniging bij een eventueel gesprek met de drie erkende vakbonden onder meer zou willen uitgaan van een loonsverhoging van ƒ50 bruto per week. Het bestuur heeft die mededeling aan de pers gedaan.

Het comité Arbeidersmacht Haven Rotterdam riep op in alle bedrijven commissies op te richten, die buiten de erkende vakbonden om moeten ijveren voor de inwilliging van hun eisen. Deze bedrijfscomités zouden contact met elkaar moeten houden om de eisen gelijk te laten lopen. Na de bijeenkomst voor het SVZ-gebouw verspreidden de stakers zich over hun bedrijven. „Houdt de bedrijven plat” riep stakingsleider Wouter ter Braak hen na. “We staan op het punt deze staking te winnen.”

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt uit Het Vrije Volk van 3 september 1970 (via delpher.nl).

Met medewerking van Rotterdam van toen

Rijnhotel, 1970

 

Het Rijnhotel met bloembakken van het Schouwburgplein op de voorgrond, 1970 (geschat).

Het Rijnhotel bestond uit een hoogbouw met 140 hotelkamers, een lager blok met een jeugdhotel (kleinere kamers met gemeenschappelijk sanitair) en een laagbouw met restaurant en congres- en sportaccommodatie. Deze algemene ruimtes zijn in de jaren zeventig in gebruik genomen als kantoorruimte en bioscoop. Het betonskelet is hoofdzakelijk bekleed met een verfijnde aluminium vliesgevel. In de gevel aan de Mauritsweg is vormgegeven aan de confrontatie van een orthogonale hoofdopzet met een stomphoekige stedenbouwkundige situatie. Bij een renovatie in 1988 zijn de hotelkamers in het hoofdgebouw vergroot en is de vliesgevel vervangen door een onderhoudsarme gevel met sandwichpanelen. Het gebouw is tezamen met de naastgelegen Pauluskerk in 2007 gesloopt voor het woongebouw Calypso van William Alsop.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van architectuurgids.nl http://www.architectuurgids.nl/…/list_…/typ_id/19/prj_id/178