Tag Archives: 1989

Witte de Withstraat, 1989

De Witte de Withstraat loopt tussen de Schiedamse Vest en de Eendrachtsweg. De straat is in 1871 vernoemd naar de Rotterdamse vlootvoogd: Witte Cornelisz. de With (1599 – 1658).

In de jaren zeventig had de straat een slechte reputatie in verband met de vele louche cafés en illegale gokhuizen. In de jaren 90 werd een uitgebreide metamorfose in gang gezet en werd de straat omgetoverd tot Kunst-As die het Museumpark en het Maritiem Museum met elkaar verbindt.

De Witte de Withstraat is een uitgaansstraat met cafés, restaurants, kunstgaleries, diverse winkels en gemeentelijke monumenten.

Op 21 januari 1616, toen 16 jaar oud, ging De With in dienst van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie als kajuitsjongen op de Gouden Leeuw, het schip van kapitein Gheen Huygen Schapenham, bij een vloot van vijf schepen bestemd voor Indië. In september 1616 assisteerde hij bij de scherpe ondervraging van de muiters van de West-Friesland. Er is wel gesuggereerd dat het deelnemen aan de martelingen van invloed geweest is op zijn karakter, evenals het aanschouwen van de terechtstelling, onder andere door vierendelen en radbraken, van de veroordeelden na de aankomst bij Bantam op 13 november.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De aanleg van de Willemsspoortunnel, 1989

De aanleg van de Willemsspoortunnel met rechts het Witte Huis, 27 juli 1989.

Het oostelijke deel van de Willemsspoortunnel werd op 15 september 1993 geopend, na een bouwtijd van ruim zes jaar en als vervanging van het in 1877 geopende Luchtspoor. Na de opening van de eerste twee sporen is het luchtspoor gesloopt en werden de overige twee sporen aangelegd, waardoor het gehele project in 1996 gereed kwam. De tunnel is gebouwd omdat de bruggen technisch aan vervanging toe waren en om de vervoerscapaciteit van de spoorlijn te vergroten. De brug over de Nieuwe Maas (De Hef) moest regelmatig geopend worden en daar moest de spoorwegdienstregeling op afgestemd worden. Deze beperking was zo groot dat de NS de dienstregeling voor de spoorlijnen in Nederland alleen kloppend kon krijgen als de planning bij De Hef begon.

Aan de bouw van de tunnel gingen uitgebreide discussies vooraf. Aanleg van de tunnel was kostbaar en zou een grote ingreep in de stad betekenen. De spoorwegen hebben uitgebreid beargumenteerd dat het een tunnel moest worden, dat hij op dezelfde plek moest komen en dat hij viersporig moest worden. Een van de argumenten was dat de tunnel een hoogfrequente stadsgewestelijke dienst mogelijk zou maken.

Begin 1984 werd definitief het groene licht voor de bouw gegeven en op 28 april 1987, precies 110 jaar na de opening van het Luchtspoor, werd de eerste damwand geslagen door minister van Verkeer en Waterstaat Smit-Kroes. Het was het begin van jarenlange omleidingen en andere bouwoverlast. Zowel ten noorden als ten zuiden van de rivier moesten hulpconstructies worden gebouwd waarover de treinen tijdens de bouw konden doorrijden. Aan de noordkant werd het bestaande viaduct een aantal meters opgeschoven om plaats te maken voor de tunnel. Ten zuiden van de Nieuwe Maas werd een nieuwe hulpspoorbaan aangelegd.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met mdewerking va Rotterdam van toen

Katshoek (Station Hofplein) 1989

De Katshoek bij het station Hofplein, 28 september 1989. Op de achtergrond de Heer Bokelweg.

De straatnaam Katshoek is ontleend aan herberg De Kat, in 1584 het eerste huis aan de Rotte op de hoek van de ‘Catshoek’. De straatnaam herinnert aan de gelijknamige straat, die vóór het bombardement in mei 1940 in deze buurt lag.

De Heer Bokelweg herinnert aan het adellijk geslacht Bokel. Leden van deze familie waren heren van het Hof van Weena en het slot Bulgersteyn. Het ambacht Rotterdam ten westen van de Rotte behoorde aan een Bokel en pas na de dood van Dirk Bokel (vóór 1336), toen dit ambacht aan de graaf verviel, kon het met Rotterdam ten oosten van de Rotte verenigd worden. Ter hoogte van de huidige Heer Bokelweg lag van 1887 tot 1940 de Bokelstraat.

Station Hofplein was het Rotterdamse eindpunt van de Hofpleinlijn, de voormalige ZHESM lijn tussen Rotterdam en Scheveningen. Het station was tot juni 2006 in gebruik bij de NS en vervolgens bij de RET als eindpunt van RandstadRail, tot de sluiting van het station in augustus 2010.

Het eerste stationsgebouw op deze plaats werd geopend op 1 oktober 1908. Het bijzondere halfronde gebouw, ontworpen door Jacobus Pieter Stok werd gebouwd aan het drukke vooroorlogse Hofplein, dat even ten oosten lag van het huidige Hofplein. Het stationsgebouw werd gescheiden van het emplacement en de perrons door het luchtspoor Rotterdam-Dordrecht. Onderlangs was een passage. Het stationsgebouw kwam op de plaats van enkele woningen en koffiehuizen, waaronder dat van het later bekend geworden café Loos. Loos heeft deze gedwongen situatie in zijn voordeel omgezet door zich tijdelijk onder het emplacement en later, prominent, in het stationsgebouw te vestigen.

In 1956 werd het tijdens het bombardement op Rotterdam gesneuvelde voorgebouw opgevolgd door een nieuw stationsgebouw, ontworpen door Sybold van Ravesteyn. De gebruikte vormentaal en stijl werd ook toegepast in het stationsgebouw van Rotterdam Centraal Station dat in 1957 gereed kwam. Dit stationsgebouw is in verband met de aanleg van de Willemsspoortunnel begin jaren 90 gesloopt.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Willemsplein 1989

Gezicht op het Willemsplein met rondvaartbedrijf Spido aan de Nieuwe Maas, 12 juni 1989.

De Willemskade werd in 1847 aangelegd op slikken in het zogenaamde Tweede Nieuwewerk. De erven aldaar werden in 1848 uitgegeven. Kade en plein heetten oorspronkelijk, volgens besluit B&W 3 mei 1850, Westerkade en Westerplein. Naar aanleiding van het bezoek van Koning Willem III op 28 juli 1851, werden de namen gewijzigd.

Spido is een rondvaartbedrijf dat voornamelijk rondvaarten in de haven van Rotterdam organiseert. Spido is een bekende toeristische attractie in Rotterdam. Dagelijks organiseert het bedrijf vanaf de afvaartplaats aan het Willemsplein aan de voet van de Erasmusbrug (centrumzijde) rondvaarten door de havens van Rotterdam en omgeving. Naast havenrondvaarten organiseert Spido dagtochten naar onder andere de Tweede Maasvlakte en de Deltawerken.

De naam Spido werd voor het eerst gebruikt in 1919. Fop Smit, de grondlegger van het huidige Smit Internationale, en D.G. van Beuningen namen toen het initiatief om met kleine bootjes verschillende punten met vaste diensten met elkaar te verbinden; toerisme was toen niet het doel. De bootjes, die wel een beetje leken op de huidige watertaxi’s, vervoerden mensen naar zee- en rivierschepen. Het vervoer van werkers in de haven was het belangrijkst. Aan het begin en eind van de dag werden de werklui van en naar hun werk vervoerd, het zogenaamde volkvaren. Vanaf 1931 begon vliegveld Waalhaven dagjesmensen te trekken, Spido zette veel van deze bezoekers over. Het bedrijf verzorgde ook het postvervoer naar de zeeschepen. Na 1960 werden rondvaarten met toeristen de belangrijkste activiteit.

De fotograaf is Max van Essen en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Station Hofplein aan het Couwenburg, 1989

Station Hofplein aan het Couwenburg, 4 oktober 1989.

In 1956 werd het tijdens het bombardement op Rotterdam gesneuvelde voorgebouw van Station Hofplein opgevolgd door een nieuw stationsgebouw, ontworpen door Sybold van Ravesteyn. De gebruikte vormentaal en stijl werd ook toegepast in het stationsgebouw van Rotterdam Centraal Station dat in 1957 gereed kwam. Dit stationsgebouw is in verband met de aanleg van de Willemsspoortunnel begin jaren 90 gesloopt.

Het station had in 2006 nog één eilandperron (waarlangs nog slechts één spoor, het noordelijke, gebruikt werd), dat rechtstreeks van de straat te bereiken was, of via de loopbrug over het tunnelspoor. Plannen om een nieuw, derde, stationsgebouw te bouwen zijn ingehaald door de plannen voor Randstadrail. De nog wel geslagen heipalen, tussen het emplacement en de spoortunnel, getuigen van deze plannen.

Tot 3 juni 2006 vertrok van Rotterdam Hofplein eens per half uur een Sprinter richting Den Haag Centraal. Per 4 juni van dat jaar heeft de NS de exploitatie van de Hofpleinlijn gestaakt.

Vanaf 10 september 2006 was het station weer enkele jaren in gebruik, nu als eindpunt van RandstadRail. Toen de verbinding van metrolijn E met Rotterdam Centraal, via het Statenwegtracé, op 17 augustus 2010 in gebruik kwam, werd station Hofplein definitief gesloten.

Couwenburg herinnert aan het Couwenburgseiland, dat zich in deze buurt bevond. In 1541 verkochten de bestuurders van de Sint-Sebastiaanskapel een stuk land, geheten Couwenburch, begrensd ten oosten door de Botersloot (later Karnemelkshaven), ten westen en noorden door de Rotte en ten zuiden door de stadsvest, dus aan alle zijden door water omringd. In de jaren 1643 en 1644 werd dit eiland door Cornelis Eeuwoutsz. Cirre in erven uitgegeven. Later staat het bekend als ‘eiland Vishoeck’ of ‘het Hoeckgeseiland’, misschien naar een houtkoperij van die naam, die daar van ca. 1690 tot 1850 was gevestigd. Het huidige Couwenburg vormt een onderdeel van het vroegere Hofplein.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Maaskade 1989

Gezicht op de Maaskade op het Noordereiland, met rechts het Hulstkampgebouw, 12 juni 1989.

Het Hulstkampgebouw is een gezichtsbepalend pand uit 1893 aan de Maaskade op het Noordereiland, ontworpen door architect J.P. Stok. Dit gebouw in neorenaissancestijl dankt zijn naam aan de distilleerderij Hulstkamp & Zoon en Molijn, die van 1919 tot 1979 in het gebouw gevestigd was. Het is nu een Rijksmonument.

In 1889 gaf de margarine- en kaasfabriek J. Laming & Sons de jonge Rotterdamse architect Stok de opdracht op de noordzijde van het Noordereiland, aan de Maaskade een pand te bouwen voor de fabriek. Het gebouw moest ook plaats bieden aan een woonhuis, kantoor en opslagruimtes.

Het ontwerp voor dit gebouw was de eerste belangrijke zelfstandige opdracht van Jacobus Pieter Stok (1862-1942). Hij stamde uit een Rotterdamse architectenfamilie en studeerde tussen 1876 en 1882 aan de Rotterdamse Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen. Zijn studie zette hij daarna voort aan de Académie des Beaux-Arts in Brussel en aan de Polytechnische School in Delft.

Het markante pand bestaat uit drie woonlagen en een forse kapverdieping. Het werd gebouwd in de toentertijd veelvuldig gebruikte neorenaissancestijl, waarbij bakstenen werden afgewisseld met natuurstenen banden en diamantblokken en met topgevels aan de uiteinden. De rijk gedecoreerde gevel heeft op de begane grond natuurstenen sokkels. Verder zijn er nog reliëfs met putti die attributen dragen die handel, nijverheid en zeevaart symboliseren. De uitstekende hoekerker werd een terugkerend element in het werk van Stok. De distilleerderij had een centrale ruimte met een glazen overkapping waar midden in de hal een lift was gevestigd die vanaf de verschillende galerijen bereikbaar was. De vaten werden met de lift aangevoerd. In de hal liepen rails waarover de vaten op handkarren verder werden getransporteerd.

Nadat Laming tijdens de Eerste Wereldoorlog failliet was gegaan, werd de fabriek in 1919 betrokken door de firma Hulstkamp & Zoon & Molijn, een distilleerderij. Hulstkamp was een oud bedrijf dat al in 1775 door de gebroeders Hoogeweegen in de stad was opgericht. De firma was vanaf de oprichting gevestigd aan de Coolvest, hoek Hofstraat, waar het complex een oppervlakte van 2700 m² besloeg. In 1919 werd Hulstkamp gedwongen te verhuizen om plaats te maken voor de nieuwe beurs. Ze vond onderdak in het margarinepand van Laming aan de Maaskade. Door de verlichting op het dak ‘HULSTKAMP oude genever’ werd het bekend als het Hulstkampgebouw.

Hulstkamp had er tot 1979 zijn distilleerderij, daarna kwam het pand leeg te staan. Het kantoorgebouw werd gerenoveerd en de distilleerderij gesloopt. In 1983 trok Maison van den Boer erin, die er een bedrijfsverzamelgebouw en exclusieve evenementenlocatie van maakte. Sonja Barend bijvoorbeeld gebruikte de locatie voor het seizoen 1985-1986 van haar live praatshow ‘Sonja op woensdag’. Het pand herbergt het Hulstkampmuseum met bezienswaardigheden uit de tijd van de distilleerderij en van 1980 tot 1995 was ook het Mariniersmuseum er gevestigd.

Architect Stok heeft in Rotterdam verschillende pakhuizen en fabrieken gerealiseerd maar het meeste van zijn werk is tijdens het bombardement verwoest. Het Hulstkampgebouw heeft het bombardement wel overleefd en is daardoor een van Rotterdam’s weinige panden in authentieke staat. Het gebouw is tegenwoordig dan ook een Rijksmonument.

De fotograaf is Max van Essen en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen