WhatsApp werkt sinds 1 november niet meer op oude telefoons. Hierdoor worden mensen indirect gedwongen om een nieuwe telefoon te kopen als ze de berichtendienst willen gebruiken. Marieke Huisman, hoogleraar Softwarebetrouwbaarheid aan de Universiteit Twente, vindt dat niet vreemd. “Bij veilig internetten horen updates en daar hoort soms bij dat oude software niet meer gebruikt kan worden.”

Wie WhatsApp wil gebruiken, heeft op zijn telefoon de Android-versie 4.1 of hoger nodig of moet een iPhone hebben met minimaal iOS 10. In de toekomst zullen deze vereiste versies weer hoger worden. Wil je de app blijven gebruiken, dan heb je hoe dan ook ooit een nieuwere telefoon nodig.

Dat geldt voor WhatsApp, maar ook voor andere apps en besturingssystemen. Ook Windows XP, een oudere versie van Windows, wordt al een aantal jaren niet meer ondersteund. Dat heeft als gevolg dat nieuwe programma’s er daardoor vaak niet meer op kunnen draaien. Software heeft dus geen oneindige houdbaarheid, zelfs niet als je maar weinig doet met je apparaten.

Vernieuwing zorgt voor veroudering

Dat is volgens Huisman te verklaren. “Consumenten en bedrijven willen dat er nieuwe producten verschijnen. Die producten gebruiken vaak nieuwe software en als gevolg daarvan veroudert de vorige versie. Het resultaat is dat voor verschillende versies ondersteuning geschreven moet worden, wat veel tijd en geld kost. Dit zorgt ervoor dat bedrijven er bewust voor kiezen de oude versies niet meer te ondersteunen.”

Aan de andere kant is oudere software soms niet meer opgewassen tegen de gevaren van nu, zegt ze. “Het kan gebeuren dat het niet meer mogelijk is om kwetsbaarheden op te lossen in oude software, zoals in oude Android-versies. Facebook kan dan bijvoorbeeld WhatsApp niet meer ondersteunen, zelfs als het bedrijf dat zou willen. Dat zorgt ervoor dat het gebruik van die software onveilig wordt wanneer mensen het zouden blijven gebruiken.”

Die onveiligheid is een probleem, zo ook als je alleen af en toe een berichtje naar familieleden wil sturen via WhatsApp. “Iemand kan makkelijker inbreken op je telefoon als je kwetsbare software gebruikt. Zodoende kan een kwaadwillende zich voordoen als iemand anders en bijvoorbeeld in jouw naam geld aftroggelen bij je familieleden. Dit voorbeeld is van toepassing op WhatsApp, maar dit gevaar geldt voor veel software.”

Bij veilig internetten hoort vernieuwing

Mark van den Brand, hoogleraar Software Engineering aan de Technische Universiteit Eindhoven, sluit zich aan bij Huisman. “Gebruik je oude apparatuur met oude software voor simpele taken zoals tekstverwerking. Dan kan je het vaak nog veilig blijven gebruiken. Wil je verbonden blijven met diensten die veel gebruikmaken van netwerken en het internet, dan hoort vernieuwing erbij.”

De ontwikkelingen op technologisch vlak gaan zo snel dat het niet te doen is alles draaiende te houden, legt Van den Brand uit. “Het is vergelijkbaar met oude auto’s; die kan je ook niet voor altijd blijven gebruiken. Bij technologie gaat het alleen wat sneller en de vernieuwingstermijn is korter. Een smartphone kan je bijvoorbeeld zo’n zes tot tien jaar volledig gebruiken, maar wanneer softwareondersteuning vervalt wordt het onveiliger.”