rene Schouten keek afgelopen zomer tijdens een trainingskamp in Italië op tegen meervoudig wereldkampioene Martina Sáblíková. Een half jaar later is ze met drie gouden medailles op de Spelen in Peking ‘The Queen of Beijing’ en draagt ze de Nederlandse vlag op de sluitingsceremonie. Hoe een nuchtere vrouw uit West-Friesland uitgroeide tot de succesvolste langeafstandsschaatsster van de wereld.

Als Schouten een ereronde door de National Speed Skating Oval rijdt, kan de stadionspeaker er niet meer omheen. “Hier rijdt ‘The Queen of Beijing'”, schreeuwt hij door de microfoon. De vrouw in het oranje pak heeft net de massastart, het sluitstuk van het olympische toernooi, dankzij een machtige eindsprint gewonnen.

Met drie gouden medailles is Schouten de beste langeafstandsschaatsster van de wereld. Na afloop wordt ze in één adem genoemd met sporticonen Ard Schenk en Yvonne van Gennip, de enige andere Nederlanders die ooit op één Winterspelen drie olympische titels veroverden.

Zelf kan Schouten niet beseffen wat ze heeft geflikt in Peking. Sterker: de rijdster van Team Zaanlander doet er alles aan om haar unieke prestatie minder groot te maken. In haar ogen heeft Van Gennip een “streepje voor”, omdat zij uitsluitend op individuele onderdelen goud pakte. Van Gennip noemt dat “onzin”.

De uitspraak van Schouten tekent haar karakter: ook als drievoudig olympisch kampioen is ze de nuchterheid zelve. Volgens ploeggenoot Jorrit Bergsma heeft dat te maken met haar achtergrond: ze komt uit Andijk, een dorp uit West-Friesland, en is onderdeel van een hechte familie dat een eigen tulpenbedrijf runt. “Ze gedraagt zich niet als een koningin: ze probeert altijd de nuchtere West-Friese te blijven. Het is hard werken en niet zeuren.”

Dat was niet anders toen ze afgelopen zomer 21-voudig wereldkampioene Sáblíková tegen het lijf liep op trainingskamp in Italië. “Ik keek tegen haar op en dacht: jij bent echt een partij goed”, zei ze in oktober tegen NU.nl. “Ik vergat gewoon dat ik haar vorige winter had verslagen.”

Schouten: 'Hele eer als je mij koningin van de Spelen noemt'

Schouten: ‘Hele eer als je mij koningin van de Spelen noemt’

‘Schouten moest klok leren geloven’

De underdogrol is een vertrouwde reflex voor Schouten: ze heeft als laatbloeier altijd tegen de elite in het langebaanschaatsen moeten opboksen. De Noord-Hollandse domineerde jarenlang op de marathons en de massastarts, maar op de lange afstanden vertolkte ze een bijrol. Eind 2018 werd ze nog twaalfde op de 3 kilometer bij de NK afstanden.

In het seizoen daarop volgde de metamorfose. Schouten ging zich meer richten op het langebaanschaatsen en dat resulteerde direct in resultaten. Ze won in 2019 op de NK afstanden zilver op 3 en 5 kilometer.

Het jaar daarna volgden de eerste overwinningen: ze werd Nederlands kampioene op de langste schaatsafstanden en pakte de wereldtitel op de 5 kilometer. Dit seizoen nam ze macht volledig over: ze won tot dusver alle wedstrijden op de 3 en 5 kilometer waaraan ze deelnam.”

“Irene moest leren om de klok te geloven”, zei Schoutens coach Jillert Anema na de olympische titel op de 3 kilometer. “Ze dacht heel lang dat ze de 3 kilometer alleen rond de 4.00 minuten kon rijden, terwijl ze al lang de capaciteiten had om 3.57 te schaatsen. In de topsport is het heel belangrijk dat je niet alleen goed bent, maar ook dat je wéét dat je goed bent.”

Volgens de ervaren coach, die na afloop van de massastart te emotioneel was om met de pers te praten, zijn veel schaatsers in Nederland al bezig met wat er op de klok staat, omdat ze van kinds af aan goed zijn op de langebaan. “Maar marathonrijders als Irene zijn racers. En racers leren vooral naar de concurrentie te kijken, niet naar de klok.”

Bekijk de gouden sprint van Schouten op de massastart

 Schouten op de massastart

‘Kan haar zenuwen goed in bedwang houden’

Van Gennip, die tien jaar teammanager van de Nederlandse schaatsploeg is, heeft Schouten zien groeien. “Ze is een enorme doorzetter, bijter en winnaar. Ze is ook nuchter: ze kan haar zenuwen goed in bedwang houden. Als gedoodverfde favoriet maakt ze het gewoon waar. Dat is knap, want dat doet niet iedereen.

“Eind oktober kreeg Schouten de vraag of ze niet te nederig was toen ze naar de erelijst van Sáblíková keek. “Dat ik één keer wat heb gewonnen, maakt me toch nog niet de grote kampioene? Ik denk dat mensen eerder naar Sáblíková kijken dan naar mij.”

Na haar drie olympische titels in Peking zal dat voorgoed veranderd zijn, ook al kan Schouten dat zelf amper geloven.

Van Gennip onttroond door Schouten: 'Uniek om na 34 jaar mee te maken'

Van Gennip onttroond door Schouten: ‘Uniek om na 34 jaar mee te maken’