Category Archives: Kop van Zuid

Het cruiseschip Rotterdam van de Holland America Line afgemeerd aan de Holland Amerikakade, 1998.

Het cruiseschip Rotterdam van de Holland America Line ligt afgemeerd aan de Holland Amerikakade, 10 juni 1998.

In 1871 werd de vennootschap Plate, Reuchlin & Co opgericht door Antoine Plate F.jn en Jhr. Otto Reuchlin, met als doel een rechtstreekse verbinding met Amerika, uitgevoerd met stoomschepen. In 1873 werd Plate, Reuchlin & Co omgezet in de NV Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart-Maatschappij (NASM). Vlak hierna, in 1875, werd de Nieuwe Waterweg geopend, waardoor Rotterdam een belangrijke Europese haven kon worden. In deze periode werd New York een vaste bestemming. Omdat in het spraakgebruik de naam ‘Holland-Amerika Lijn’ (HAL) gebruikelijk was geworden, voegde de NASM deze naam op 15 juni 1896 aan haar statutaire naam toe, zodat de vennootschap sindsdien officieel NV Nederlandsch-Amerikaanse Stoomvaart-Maatschappij ‘Holland-Amerika Lijn’ heet, kortweg HAL. In 1973 werd de naam ingekort tot Holland Amerika Lijn NV, vanaf dat moment zonder streepje tussen Holland en Amerika.

De trans-Atlantische verbinding Rotterdam-New York bestond van 1873 tot 1978, en speelde een grote rol in de landverhuizingen van Europa naar Amerika. De maatschappij bediende ook vrachtlijnen, maar als bijzaak. Door de toenemende concurrentie van het vliegtuig op de trans-Atlantische route, werden de passagiersschepen meer en meer voor de cruisevaart benut. Op 8 november 1971 verliet de Nieuw Amsterdam (II) Rotterdam voor de allerlaatste oversteek. In 1975 werd de divisie Transport (de vrachtschepen) verkocht en ging men zich steeds meer concentreren op de cruisevaart.

Sinds een aantal jaren varen de schepen weer onder Nederlandse vlag, ook heeft men in Rotterdam het vlootkantoor staan omdat men nog steeds overwegend met Nederlandse officieren vaart. Ook is Rotterdam steeds vaker aanloophaven tijdens de cruises die HAL-schepen tijdens de zomermaanden in West-Europa maken. Op 28 februari 2007 opende de HAL zijn Europese hoofdkantoor in Rotterdam in kantoor- en woontoren Montevideo, schuin achter het voormalige hoofdkantoor op de Wilhelminapier op de Kop van Zuid, na 36 jaar afwezigheid in deze stad.

De fotograaf is Leunis Verlinde en de foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Wilhelminakade 1937

Bluswerkzaamheden tijdens een brand in het pakhuis Sumatra van Pakhuismeesteren aan de Wilhelminakade, 1 november 1937.

‘Pakhuismeesteren’ is het meervoud van ‘pakhuismeester’. Een pakhuismeester is een opzichter van een pakhuis. Van Dale vermeldt tegenwoordig als synoniemen magazijnbaas, magazijnhouder en stapelmeester. Als meervoudsvorm werden pakhuismeesters en pakhuismeesteren willekeurig naast elkaar gebruikt. Het was destijds ook de benaming van een door de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C.) en later door het gouvernement aangestelde ambtenaar die belast was met het toezicht op de pakhuizen waarin de koloniale waren werden opgeslagen. Pakhuismeester(en) was aanvankelijk uitsluitend de benaming van een activiteit, een beroep, die echter later ook doordrong tot de firmanamen van bedrijven die zich met die dienstverlening en daarmee verband houdende handel bezighielden.

Na haar oprichting in 1818 nam ‘Pakhuismeesteren van de Thee’ een deel van de Rotterdamse theehandelsactiviteiten van de V.O.C. over. De laatste was hierin actief tot haar nationalisatie in 1795, kort na het begin van de Bataafse Republiek. De Rotterdamse tak van de V.O.C. en later dus Pakhuismeesteren van de Thee waren destijds gevestigd in het Oost-Indisch Huis aan de Boompjes, dat in de Tweede Wereldoorlog als gevolg van het bombardement verloren ging. De firma ‘Pakhuismeesteren van de Thee’ werd destijds opgericht door de bekende families Voorhoeve, De Monchy en Van Rossem.

De komst naar Rotterdam in 1862 van de eerste petroleum was voor Pakhuismeesteren de start om zich intensief met de opslag van petroleum en andere aardolieproducten bezig te gaan houden. Daar kwamen later andere vloeibare stoffen bij. Die tankopslag en de distributie van chemicaliën hebben in de loop der jaren, samenlopend met de fusies tussen Pakhuismeesteren en Blaauwhoed tot Pakhoed in 1967, en daarna die van Pakhoed en Phs. Van Ommeren tot Koninklijke Vopak in 1999, de op- en overslag van stukgoederen geheel verdrongen.

Op de Wilhelminapier in Rotterdam staat tussen de Wilhelminakade en de Otto Reuchlinweg nog een veemgebouw van het voormalige Pakhuismeesteren, dat niet meer in gebruik is, maar dat alle vooroorlogse kenmerken van een dergelijk pakhuis in zich draagt. Er zijn vergevorderde plannen om het pand te renoveren en boven op het bestaande pakhuis appartementen te bouwen. Architect Fumi Hoshino maakte het ontwerp. In het pakhuis zullen ongeveer 2500 m² detailhandel en 437 m² vloeroppervlakte horeca gevestigd worden. Op de eerste en tweede etage komt 4500 m² kantoorruimte. Het lijkt erop dat de toekomstige exploitant van dit voormalige veemgebouw het wil vernoemen naar de vroegere eigenaar Pakhuismeesteren. Deze bedrijfsnaam staat nog steeds op de gevel van het pand.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Wilhelminakade 1938

Luchtopname van de Holland-Amerika Lijn aan de Wilhelminakade, 6 mei 1938. Op de achtergrond de Rijnhaven.

In 1871 werd de vennootschap Plate, Reuchlin & Co opgericht door Antoine Plate F.jn en Jhr. Otto Reuchlin, met als doel een rechtstreekse verbinding met Amerika, uitgevoerd met stoomschepen. In 1873 werd Plate, Reuchlin & Co omgezet in de NV Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart-Maatschappij (NASM). Vlak hierna, in 1875, werd de Nieuwe Waterweg geopend, waardoor Rotterdam een belangrijke Europese haven kon worden. In deze periode werd New York een vaste bestemming. Omdat in het spraakgebruik de naam ‘Holland-Amerika Lijn’ (HAL) gebruikelijk was geworden, voegde de NASM deze naam op 15 juni 1896 aan haar statutaire naam toe, zodat de vennootschap sindsdien officieel NV Nederlandsch-Amerikaanse Stoomvaart-Maatschappij ‘Holland-Amerika Lijn’ heet, kortweg HAL. In 1973 werd de naam ingekort tot Holland Amerika Lijn NV, vanaf dat moment zonder streepje tussen Holland en Amerika.

De trans-Atlantische verbinding Rotterdam-New York bestond van 1873 tot 1978, en speelde een grote rol in de landverhuizingen van Europa naar Amerika. De maatschappij bediende ook vrachtlijnen, maar als bijzaak. Door de toenemende concurrentie van het vliegtuig op de trans-Atlantische route, werden de passagiersschepen meer en meer voor de cruisevaart benut. Op 8 november 1971 verliet de Nieuw Amsterdam (II) Rotterdam voor de allerlaatste oversteek. In 1975 werd de divisie Transport (de vrachtschepen) verkocht en ging men zich steeds meer concentreren op de cruisevaart.

De zetel van het passagiersbedrijf was in 1971 al overgeplaatst naar New York. In 1978 werd het hoofdkantoor verplaatst naar Stamford (Connecticut). In 1983 verhuisden beide kantoren naar Seattle (Washington) aan de Amerikaanse westkust, waar al het kantoor van het in 1971 overgenomen Westours Inc. was gevestigd. Op 1 mei 1984 stond het karakteristieke kantoor op de Wilhelminakade te koop: het huidige Hotel New York. De afkorting HAL kreeg een Engelstalige invulling: Holland America Line.

In 1989 werd Holland America Line Inc. ingelijfd bij Carnival Corporation & PLC in Miami, ‘s werelds grootste cruise-consortium waartoe vele rederijen behoren. De Nederlandse oorsprong leeft door in het bekende logo, dat het zeilschip De Halve Maen afbeeldt (het schip waarmee Henry Hudson in 1609 Manhattan ontdekte) met op de achtergrond de boeg van de Nieuw Amsterdam (II), het bekendste schip van de HAL.
Sinds een aantal jaren varen de schepen weer onder Nederlandse vlag, ook heeft men in Rotterdam het vlootkantoor staan omdat men nog steeds overwegend met Nederlandse officieren vaart. Ook is Rotterdam steeds vaker aanloophaven tijdens de cruises die HAL-schepen tijdens de zomermaanden in West-Europa maken. Op 28 februari 2007 opende de HAL zijn Europese hoofdkantoor in Rotterdam in kantoor- en woontoren Montevideo, schuin achter het voormalige hoofdkantoor op de Wilhelminapier op de Kop van Zuid, na 36 jaar afwezigheid in deze stad.

De foto is gemaakt door KLM Aerocarto en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Kop van zuid 1996

Overzicht van de Erasmusbrug, het Noordereiland en de Kop van Zuid, gezien vanuit het westen, 1996 (geschat).

De Kop van Zuid is een nieuwe wijk in Rotterdam, gelegen op de zuidoever van de Nieuwe Maas tegenover het centrum van de stad. De wijk is vrij jong en bestaat uit de Wilhelminapier en de V begrensd door de Rosestraat / spoorlijn Rotterdam-Dordrecht enerzijds en de Hilledijk / Hillestraat / Rijnhaven anderzijds.

De Kop van Zuid is en wordt gebouwd op voormalige, in onbruik geraakte haventerreinen rond de Binnenhaven, Entrepothaven, Rijnhaven, Spoorweghaven en de Wilhelminapier. Deze haventerreinen zorgden samen met de Nieuwe Maas voor een grote fysieke afstand tussen het centrum ten noorden van de Maas en Rotterdam-Zuid. Door dit gebied om te vormen tot (te vullen met) stedelijk gebied, en door goede verbindingen aan te leggen, wordt gepoogd Noord en Zuid met elkaar te verenigen.

De wijk is onderdeel van Rotterdam-Zuid. Bestuurlijk gezien vallen de buurten Wilhelminapier en Zuidkade sinds 3 maart 2010 onder het stadsdeel Feijenoord. De overige buurten behoorden al tot dit stadsdeel. De wijk kan worden opgedeeld in de volgende ‘buurten’ of gebieden:

Wilhelminapier
Zuidkade
Landtong
Stadstuinen
Parkstad
Peperklip
Entrepot
Spoortunnellocaties

Begin jaren 90 werd een masterplan gemaakt door Riek Bakker en Teun Koolhaas. Dit plan werd in de loop der jaren uitgewerkt tot een stedenbouwkundig plan. Belangrijke elementen hierin zijn de verbindingen met het centrum van Rotterdam door middel van de Erasmusbrug en metrostation Wilhelminaplein, hoogstedelijk gebied met veel voorzieningen langs de rivier, en woongebieden langs de binnenhavens. Enkele historische gebouwen, zoals Hotel New York, worden gehandhaafd, en krijgen een nieuwe functie. Er zijn en er komen vooral veel wolkenkrabbers. Hier staat momenteel de hoogste wolkenkrabber en kantoorgebouw van de Benelux: de Maastoren.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Kop van zuid

Overzicht van de Kop van Zuid en de Erasmusbrug, gezien vanuit het zuiden, 1996.

De Erasmusbrug is naast de Willemsbrug de tweede brug over de Nieuwe Maas in het centrum van Rotterdam in de Haven van Rotterdam en is vernoemd naar de Nederlandse priester en humanist Erasmus. De brug verbindt de wijk Kop van Zuid met het centrum aan de noordzijde van de rivier.

De Erasmusbrug is ontworpen door Ben van Berkel (UNStudio) en opgeleverd in 1996. De 284 meter lange tuibrug heeft een 139 meter hoge geknikte asymmetrische stalen pyloon. Hieraan dankt de brug de bijnaam “De Zwaan”. Tussen de Kop van Zuid en de pyloon is er een 89 meter lange basculebrug voor schepen die niet onder de tuibrug door kunnen. Deze basculebrug is de grootste en zwaarste basculebrug in West-Europa.

In november 1996, kort na de opening van de brug, bleek dat het brugdek bij windkracht zes onverwacht begon te slingeren. Dit komt doordat regendruppels het profiel van de tuien licht wijzigen en gevoeliger maken voor windgeïnduceerde trillingen. Om de trillingen te dempen, zijn er daarom nieuwe dempers gemonteerd.

Midden 2004 kwam de brug in het nieuws doordat ontwerper Ben van Berkel in de openbaarheid bracht dat hij vond dat er einde moest komen aan het ‘misbruik’ van zijn ontwerp. Volgens hem rust er op dit soort ontwerpen ook auteursrecht; als aanbieders foto’s of schaalmodellen willen verkopen, moeten zij toestemming vragen aan de auteursrechthebbende en een vergoeding betalen. Voor zover bekend geldt dit alleen als bijvoorbeeld de foto commercieel wordt geëxploiteerd of als logo wordt gebruikt.

Eind 2007 was de brug kort in het nieuws. Volgens de AIVD hadden drie Rotterdammers het plan de brug te betrekken bij een aanslag op Rotterdam.

Rondom de brug vinden onder meer de evenementen Red Bull Air Race Rotterdam en de Wereldhavendagen plaats. Ook is de brug onderdeel van het parcours van de Marathon Rotterdam.

Een bijzonder deel van de route van Fast Forward Dance Parade was de Erasmusbrug (van 2003 tot 2006). Door de bewegende mensenmassa trilde de brug heftig mee op de muziek en dit was goed voelbaar.

De Erasmusbrug was op zaterdag 3 juli 2010 onderdeel van de route van de proloog van de Tour de France 2010. De volgende dag, zondag 4 juli, werd op de Erasmusbrug de officiële start gegeven van de eerste etappe van de Tour. Toenmalig (demissionair) minister-president Jan Peter Balkenende, burgemeester Ahmed Aboutaleb en Tour-directeur Christian Prudhomme knipten er het lint door.

Op 5 april 2012 maakte de Erasmusbrug deel uit van het decor van het Nederlands muzikaal-bijbels evenement The Passion. Dit evenement werd live uitgezonden door de EO en de RKK

De Kop van Zuid is een nieuwe wijk in Rotterdam, gelegen op de zuidoever van de Nieuwe Maas tegenover het centrum van de stad. De wijk is vrij jong en bestaat uit de Wilhelminapier en de V begrensd door de Rosestraat / spoorlijn Rotterdam-Dordrecht enerzijds en de Hilledijk / Hillestraat / Rijnhaven anderzijds.

De Kop van Zuid is en wordt gebouwd op voormalige, in onbruik geraakte haventerreinen rond de Binnenhaven, Entrepothaven, Rijnhaven, Spoorweghaven en de Wilhelminapier. Deze haventerreinen zorgden samen met de Nieuwe Maas voor een grote fysieke afstand tussen het centrum ten noorden van de Maas en Rotterdam-Zuid. Door dit gebied om te vormen tot (te vullen met) stedelijk gebied, en door goede verbindingen aan te leggen, wordt gepoogd Noord en Zuid met elkaar te verenigen.

Begin jaren 90 werd een masterplan gemaakt door Riek Bakker en Teun Koolhaas. Dit plan werd in de loop der jaren uitgewerkt tot een stedenbouwkundig plan. Belangrijke elementen hierin zijn de verbindingen met het centrum van Rotterdam door middel van de Erasmusbrug en metrostation Wilhelminaplein, hoogstedelijk gebied met veel voorzieningen langs de rivier, en woongebieden langs de binnenhavens. Enkele historische gebouwen, zoals Hotel New York, worden gehandhaafd, en krijgen een nieuwe functie. Er zijn en er komen vooral veel wolkenkrabbers. Hier staat momenteel de hoogste wolkenkrabber en kantoorgebouw van de Benelux: de Maastoren.

De foto is gemaakt door de afdeling fotografie van het Gemeentearchief Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen