Category Archives: Middelland

Claes de Vrieselaan 1939

De Claes de Vrieselaan gezien uit het noorden, 1939. Op de voorgrond de hoek van de Schermlaan.

Claes de Vriese kreeg rond 1270 van graaf Floris V vergunning om Schoonderloo te bedijken.

De naam Schoonderloo herinnert aan het vroegere ambacht Schoonderloo, waarin Delfshaven is gelegen. Dit ambacht komt reeds in 1249 voor. Schoonderloo was destijds een afzonderlijke parochie. De kerk daarvan wordt reeds omstreeks 1276 genoemd. De opkomst van Delfshaven had echter het verval van deze kerk ten gevolge. In de eerste helft van de 16de eeuw werd de kapel in Delfshaven verheven tot parochiekerk, terwijl de Schoonderloose kerk tot kapel werd gedegradeerd. Schoonderloo werd in 1488 door de Hoekse troepen van Jonker Frans verwoest. De kerk liep daarbij grote schade op. In 1572 werd de kerk of kapel door de Spanjaarden onder Bossu in brand gestoken. De Schoonderloostraat droeg voor 1886 de dubbele naam Korte en Lange Nieuwstraat. De Korte Schoonderloostraat maakte tot 1927 deel uit van de Schoonderloostraat. De naam Schoonderloo is later gegeven aan de buurt, die ter plaatse van het vroegere ambacht ligt.

De Schermlaan ontleent haar naam aan de schermen van de hier vroeger gelegen schietbaan.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Tramhalte in de Vierambachtsstraat, 1981

De Vierambachtsstraat ligt ter plaatse waar vroeger de ambachten Beukelsdijk en Schoonderloo aan elkaar grensden. Ze vormde de verbinding tussen het Middelland en Mathenesse. Alleen Middelland komt nooit afzonderlijk als ambacht voor. Zodoende is de straatnaam niet geheel juist.

De naam Beukelsdijk is ontleend aan het geslacht Bokel of Beukel. Het ambacht Beukelsdijk van heer Ghisebrecht Bokel (Buekel) wordt reeds in 1281 genoemd.

De naam Schoonderloo herinnert aan het vroegere ambacht Schoonderloo, waarin Delfshaven is gelegen. Dit ambacht komt reeds in 1249 voor. Schoonderloo was destijds een afzonderlijke parochie. De kerk daarvan wordt reeds omstreeks 1276 genoemd. De opkomst van Delfshaven had echter het verval van deze kerk ten gevolge. In de eerste helft van de 16de eeuw werd de kapel in Delfshaven verheven tot parochiekerk, terwijl de Schoonderloose kerk tot kapel werd gedegradeerd. Schoonderloo werd in 1488 door de Hoekse troepen van Jonker Frans verwoest.

Middelland was een stuk land tussen Schoonderloo en Beukelsdijk dat omstreeks 1280 werd bedijkt. Door Ghisebrecht Bokel was in de tweede helft van de 13de eeuw aan Claes de Vriese verboden om een stuk land, dat grensde aan Bokels ambacht, te bedijken. Daardoor bleef midden tussen Schoonderloo en Beukelsdijk een onbedijkt land liggen. Omstreeks 1280 krijgt Jan van Scoenreloo, zoon van Claes de Vriese, toestemming tot bedijken. Dit Middelland heeft waarschijnlijk ongeveer ter plaatse van de huidige straat gelegen.

De ambachtsheerlijkheid Mathenesse komt al in 1276 voor. De naam zal een samenvoeging zijn van de woorden made (weide) en nes (aangeslibd land). Als oudste ambachtsheer wordt genoemd Dirk Bokel, wiens kleinzoon zich Dirk van Mathenesse noemde. Het Slot Mathenesse of Huis te Riviere, waarvan nog een ruïne aanwezig is, lag aan de Schiedamse Schie ten noordwesten van Schiedam. Binnen de ambachtsheerlijkheid lagen de polder Nieuw- en Oud-Mathenesse.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Rochussenstraat 1926

De Rochussenstraat ter hoogte van de ‘s Gravendijkwal, 1926. Achter de hond de bebouwing tussen Saftlevenstraat en ‘s Gravendijkwal.

De Rochussenstraat dankt zijn naam aan Charles Rochussen (1814-1894) Rotterdams schilder. Hij stamde uit een welgestelde Rotterdamse familie. Hij volgde les aan de Haagse academie van Beeldende Kunsten. Rochussen verbleef van 1849 tot 1869 in Amsterdam en keerde toen pas weer terug naar Rotterdam. Rochussen was ook bestuurslid van de Rotterdamse academie. Hij was een bekwaam schilder en aquarellist. Hij ontwierp historische optochten en werd bekend met zijn taferelen uit de vaderlandse geschiedenis, een genre dat in de eerste helft van de negentiende eeuw heel populair was. Ook schilderde hij soldatentaferelen en het tijdverdrijf van de gegoede burger, zoals harddraverijen, valkenjachten en zeilwedstrijden. Daarnaast was hij illustrator van vele boeken en hij voorzag schilderijen van verschillende collegaschilders van figuren. Zijn belangrijkste leerlingen waren August Allebé en G.H. Breitner.

De ‘s-Gravendijkwal is vernoemd naar de vroeger ongeveer op deze plaats gelegen dijk in het ambacht Cool, die al in 1358 onder de naam ‘s-Gravendijkwal voorkomt. De dijk, gelegen ten oosten van het Middelland die later ook wel Dijkwal wordt genoemd, is misschien onder graaf Floris V aangelegd. Voor het gebouw van de voormalige Eerste H.B.S. aan de ‘s-Gravendijkwal staat het monument van de beroemde Rotterdamse scheikundige Dr. Jacobus Henricus van ‘t Hoff 1852-1911. Dit monument werd op 17 april 1915 onthuld.

De Saftlevenstraat is vernoemd naar leden van de Rotterdamse schildersfamilie Sachtleven of Saftleven. Herman Hermansz Saftleven, +1627, en zijn zoons Cornelis, ca.1607-1681, Herman, 1609-1685, en Abraham, in 1628 naar Nederlands-Indië vertrokken.

De fotograaf is François Henry van Dijk en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Middellandplein 1929

Plantsoen van het Middellandplein, 1929.

Het Middellandplein heet naar Middelland, een stuk land tussen Schoonderloo en Beukelsdijk dat omstreeks 1280 werd bedijkt. Door Ghisebrecht Bokel was in de tweede helft van de 13de eeuw aan Claes de Vriese verboden om een stuk land, dat grensde aan Bokels ambacht, te bedijken. Daardoor bleef midden tussen Schoonderloo en Beukelsdijk een onbedijkt land liggen. Omstreeks 1280 krijgt Jan van Scoenreloo, zoon van Claes de Vriese, toestemming tot bedijken. Dit Middelland heeft waarschijnlijk ongeveer ter plaatse van de huidige straat gelegen. Een ‘Middelwateringhe’ komt aldaar reeds in 1410 voor. Op de kaart van Stampioen (1653) heet deze watering Scheydsloot. Ze vormde de scheiding tussen twee ambachten. In 1906 werd de Middellandstraat in 1ste Middellandstraat verdoopt, terwijl toen tevens de 2de Middellandstraat haar naam ontving. De naam Middelland is later gegeven aan de wijk waarin genoemde straten liggen.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Heemraadssingel 1913

De Heemraadssingel met op de voorgrond de Mathenesserlaan, 1913.

De Heemraadssingel is vernoemd naar de heemraden van Schieland. Deze naam herinnert aan de poldergeschiedenis. Vóór de aanleg van de singel liep hier de Heemraadsweg, welke naam bij besluit B&W 27 juli 1894 was vastgesteld.

De Mathenesserlaan draagt de naam van de ambachtsheerlijkheid Mathenesse die al in 1276 voorkomt. De naam zal een samenvoeging zijn van de woorden made (weide) en nes (aangeslibd land). Als oudste ambachtsheer wordt genoemd Dirk Bokel, wiens kleinzoon zich Dirk van Mathenesse noemde. Het Slot Mathenesse of Huis te Riviere, waarvan nog een ruïne aanwezig is, lag aan de Schiedamse Schie ten noordwesten van Schiedam. Binnen de ambachtsheerlijkheid lagen de polder Nieuw- en Oud-Mathenesse.

De Mathenesserdijk, vroeger Schiedamsedijk geheten, maakt deel uit van Schielands Hoge Zeedijk. De dijk heette vroeger ook Groenedijk. De Mathenesserbrug ligt over de Delfshavense Schie en verbindt het Mathenesserplein en de Mathenesserlaan met de Mathenesserweg. De eerste brug van die naam werd in 1923 in gebruik genomen. In 1983 is ze vervangen door de huidige brug. De Mathenesserhof, die op 11 december 1926 officieel werd geopend, is een stichting uit de nalatenschap van Henrica van Rossum, +1922, om aan bepaalde personen een goedkope en doelmatige woning te verschaffen. De naamgeving van de Nieuw-Mathenesserstraat, die grotendeels op Schiedams grondgebied ligt, geschiedde in 1946 door de gemeente Schiedam. In 1951 kwam een gedeelte van de straat door annexatie op het grondgebied van Rotterdam te liggen.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Winkel Jungerhans aan de Mathenesserlaan, 1946

Winkel Jungerhans aan de Mathenesserlaan, maart 1946.

Anton Jungerhans komt uit Pruisen en begint in 1882 een winkel in ‘galanterieën’. Volgens Van Dale zijn dat sierlijke snuisterijen. Van 1884 tot 1894 is de winkel van Jungerhans in de Hoogstraat te vinden, in die tijd dé winkelstraat van Rotterdam. Daarna zit Jungerhans een paar jaar aan het Hang om vervolgens naar de Leuvehaven te verhuizen. Op die locatie blijft de winkel tot 1907. In 1908 gaat hij naar de definitieve locatie aan de Coolsingel. Daar wordt later een heel gebouw neergezet voor de winkel van Jungerhans, dat in 1921 de deuren opent.

Jungerhans aan de Coolsingel wordt bij het bombardement op Rotterdam in mei 1940 geheel verwoest. Vier weken later al openen de deuren van een noodwinkel aan de Binnenweg. Een tweede noodwinkel komt in het winkelcentrum Dijkzight aan de Mathenesserlaan. In de jaren vijftig komt Jungerhans terug in het centrum van Rotterdam met een nieuwe winkel. In 1953 gaat aan het Binnenwegplein de grote winkel van Jungerhans open. Het pand is ontworpen door het architectenbureau van de gebroeders Kraaijvanger. Het pand en het interieur zijn blikvangers.

Juist omdat Jungerhans niet goedkoop is, zijn de Rotterdammers er trots op. In de stad van handen uit de mouwen, kan een winkel in dure, deftige en vooral ook overbodige spullen op een ruim publiek rekenen. Het is een zaak waar veel bruidsparen naartoe gaan voor advies over de uitzet. Bij Jungerhans staat service hoog in het vaandel. Wie aan het bruidspaar een cadeau wil geven dat zeker in de smaak zal vallen, kan bij Jungerhans de lijst opvragen en één van de begeerde stukken kopen.

De tijd verandert en het sparen voor een uitzet is voor veel mensen geen gewoonte meer. In 2007 komt er een eind aan 125 jaar Jungerhans. De winkel aan het Binnenwegplein sluit in augustus definitief de deuren. Het glas-in-lood raam dat het entresol heeft gesierd, is aan Museum Rotterdam geschonken. Daarop is het vooroorlogse pand aan de Coolsingel te zien. Ook andere spullen die herinneren aan de deftige winkel in Rotterdam zijn opgenomen in de collectie van Museum Rotterdam.

De fotograaf is Francois Henry van Dijk en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van rijnmond.nl http://www.rijnmond.nl/…/12…/Een-deftige-winkel-in-Rotterdam

Met medewerking van Rotterdam van toen

1e Middellandstraat 1956

Gezicht op de Eerste Middellandstraat met op de voorgrond de ‘s-Gravendijkwal, 1956.

De Eerste Middellandstraat is vernoemd naar een onbedijkt stuk land tussen Schoonderloo en Beukelsdijk dat omstreeks 1280 werd bedijkt. Door Ghisebrecht Bokel was in de tweede helft van de 13de eeuw aan Claes de Vriese verboden om een stuk land, dat grensde aan Bokels ambacht, te bedijken. Daardoor bleef midden tussen Schoonderloo en Beukelsdijk een onbedijkt land liggen. Omstreeks 1280 krijgt Jan van Scoenreloo, zoon van Claes de Vriese, toestemming tot bedijken. Dit Middelland heeft waarschijnlijk ongeveer ter plaatse van de huidige straat gelegen. Een ‘Middelwateringhe’ komt aldaar reeds in 1410 voor. Op de kaart van Stampioen (1653) heet deze watering Scheydsloot. Ze vormde de scheiding tussen twee ambachten. In 1906 werd de Middellandstraat in 1ste Middellandstraat verdoopt, terwijl toen tevens de 2de Middellandstraat haar naam ontving. De naam Middelland is later gegeven aan de wijk waarin genoemde straten liggen.

De ‘s-Gravendijkwal is vernoemd naar de vroeger ongeveer op deze plaats gelegen dijk in het ambacht Cool, die al in 1358 onder de naam ‘s-Gravendijkwal voorkomt. De dijk, gelegen ten oosten van het Middelland die later ook wel Dijkwal wordt genoemd, is misschien onder graaf Floris V aangelegd. Voor het gebouw van de voormalige Eerste H.B.S. aan de ‘s-Gravendijkwal staat het monument van de beroemde Rotterdamse scheikundige Dr. Jacobus Henricus van ‘t Hoff 1852-1911. Dit monument werd op 17 april 1915 onthuld.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Nieuwe binnenweg 1976

Gezicht op de Nieuwe Binnenweg vanaf het dak van een huis op de hoek van de Breitnerstraat – Rochussenstraat gezien, 16 april 1976. Op de voorgrond vroeger de plaats van de noodwinkels. Rechts de Rochussenstraat. Op de achtergrond links Paradijskerk, rechts achterzijde politiebureau aan het Eendrachtsplein.

Al in 1454 liep door de Coolpolder een binnenweg van Rotterdam naar Schoonderloo. Ze werd Coolsche weg of Binnenweg genoemd. De Binnenweg had een afslag naar Delfshaven; het laatste gedeelte komt voor als Schoonderloosche of Delfshavensche weg of Binnenweg, maar heet na 1610 gewoonlijk Geldelooze pad. Hier vandaan liep een uitpad over een vonder of passerel naar de Ossewei en daarover naar het Lage Erf.

De bebouwing aan de Binnenweg bij Rotterdam had in de 17de eeuw de tegenwoordige Mauritsstraat bereikt; in 1706 werd dit gedeelte bestraat en met bomen beplant. Pas het graven van de Westersingel bracht hierin verandering. Ten westen daarvan op Delfshavens grondgebied kwamen toen ook straten en sinds 1852 bestaan er plannen om de Binnenweg te verbeteren en een betere verkeersweg te maken tussen Rotterdam en Delfshaven. In 1876 werd daarmee begonnen. De oude Binnenweg bleef tot de Josephstraat bestaan, doch vandaar is zuidelijk van de bestaande Binnenweg een nieuwe verkeersweg gemaakt tot het hierboven genoemde uitpad. Dit pad werd verbeterd en verbreed tot Delfshaven.

In 1888 is voor het gedeelte van de Coolsingel tot Westersingel de bijvoeging ‘oude’ verdwenen, het gedeelte van de Westersingel tot Josephstraat is, hoewel oud, behoort tot de Nieuwe Binnenweg. Het oude gedeelte, dat van de Josephstraat de polder inliep langs de tegenwoordige Schietbaanstraat, tot waar het met een hoek op de tegenwoordige Schonebergerweg uitkwam, bleef Oude Binnenweg en van die hoek tot het kerkhof te Schoonderloo, Geldelooze pad of Zwarte wegje. In 1894 waren èn deze Oude Binnenweg èn het Geldelooze pad verdwenen door de aanleg van straten. In 1977 is de bijvoeging ‘oude’ weer in ere hersteld voor het gedeelte van de Binnenweg tussen Karel Doormanstraat en Westersingel. Het gedeelte van de weg tussen Coolsingel en Karel Doormanstraat heet sinds 1971 Binnenwegplein.

De foto is gemaakt door de afdeling fotografie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Schermlaan 1900

De Schermlaan, één van de zijstraten van de ‘s-Gravendijkwal, 1900.

De Schermlaan ontleent haar naam aan de schermen van de hier vroeger gelegen schietbaan.

De ‘s-Gravendijkwal is vernoemd naar de vroeger ongeveer op deze plaats gelegen dijk in het ambacht Cool, die al in 1358 onder de naam ‘s-Gravendijkwal voorkomt. De dijk, gelegen ten oosten van het Middelland die later ook wel Dijkwal wordt genoemd, is misschien onder graaf Floris V aangelegd. Voor het gebouw van de voormalige Eerste H.B.S. aan de ‘s-Gravendijkwal staat het monument van de beroemde Rotterdamse scheikundige Dr. Jacobus Henricus van ‘t Hoff 1852-1911. Dit monument werd op 17 april 1915 onthuld.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Beukelsdijk 1933

Gezicht op de Sint-Willebrorduskerk aan de Beukelsdijk nummer 179, 1933-1937.

De Sint-Willebrorduskerk, stammend uit de jaren twintig, is een belangrijke interbellumkerk met hoge toren. De kerk werd als reguliere parochiekerk buiten gebruikt gesteld in 1995. Het werd in 2000 de Poolse Kerk O.L. Vrouw Sterre der Zee.

Uit Nieuwe Rotterdamsche Courant, 8 Juli 1929.
Een vriendelijke uitnoodiging om de inwijding van het nieuwe orgel in de Roomsch-Katholieke Kerk aan den Beukelsdijk te komen bijwonen, hebben wij gistermiddag gaarne aanvaard; het was de begaafde, jonge toonkunstenaar Marius Monnikendam, die zich bereid verklaard had het instrument te bespelen.

Men kan gerust verklaren, dat de orgelmaker G.J.C. van Koot te Haarlem en de architect Buskens alhier de mooie kerk van een fraai instrument voorzien hebben. Wat zij — er stonden slechts bescheiden middelen ten dienste — bereikt hebben, is lof overwaard!

Voor belangstellenden geven wij de dispositie van het instrument:

Manuaal 1: Bourdon (16), Montre (8), Fluit (8), Prestant (4), Plein Jeu en Trompet (8). Manuaal 2: Fluit (8), Salicionaal (8), Cor de Nuit (8), Vox coelestis (8) en Fluit (4). Pedaal: Montre (16′), Subbas (16) en Montre (8). Koppelingen 1 + 2, Pedaal + 1, Pedaal + 2; tremolo en tutti knop.

Het orgel klinkt fraai, ontwikkelt een klank, die men van een betrekkelijk klein instrument bezwaarlijk zou mogen verwachten, en die klank is helder en voornaam. Monnikendam, die een uitnemend organist bleek te zijn, heeft Bach’s d-moll Toccata en Fuga gespeeld, voorts twee prachtige stukken van César Franck: Variationen en Troisième Choral, en een Allegro van Boëllmann, welke hij met muzikaal en technisch meesterschap vertolkt heeft, waardoor tevens de zeer goede eigenschappen van het nieuwe orgel sterk konden spreken.

Heel verdienstelijk heeft voorts het jongenskoor, onder leiding van den heer Rudolf Nijs O, quam suavis en Tantum Ergo van Fr. Wilt gezongen en bepaald keurig was het duet Ave Verum van Mozart; wat een paar mooie jongensstemmen!, die door den heer Nijs kundig begeleid werden.

De fotograaf is Francois Henry van Dijk en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van reliwiki.nl http://reliwiki.nl/…/Rotterdam,_Beukelsdijk_177_-_Willibror…