Category Archives: Middelland

Rochussenstraat, 1967

Sloop van nachtclub en cabaret L’Ambassadeur aan de Rochussenstraat 172, juni 1967. Op de achtergrond een deel van het Maritiem Museum Prins Hendrik.

Uit het Vrije Volk van 13 juni 1967:
Zesentwintig jaar nadat het als „noodvoorziening” was opgetrokken is nu de witgepleisterde nachtclub I’Ambassadeur aan de Rochussenstraat met pensioen gestuurd. Gisteren is de nieuwe I’Ambassadeur geopend; schuin aan de overkant van het oude etablissement, aan het eind van de ‘s-Gravendijkwal, kan men thans voor avond- en nachtvertier terecht in een fraaie club. Aan de inrichting daarvan is alle zorg besteed, er bevinden zich twee bars in en een ruime dansvloer. De nieuwe Ambassadeur vormt een stevig contrast met de oude, die ook wat zijn interieur aangaat, toch wel duidelijk op sterven na dood was.

Na Cascade en Habanera verdwijnt thans dus ook de derde noodnachtclub. Zeer binnenkort zullen de slopers I’Ambassadeur met de grond gelijkmaken. De laatste herinnering aan het feit, dat de mens ook in de donkere oorlogsjaren ruimte nodig had om af en toe aan de zwier te gaan, zal daarmee vervagen.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt uit het Vrije Volk (via delpher.nl)

Met medewerking van Rotterdam van toen

Van Cittersstraat, 1926

Gezicht op de Van Cittersstraat bij de hoek van de Hofstedestraat, 16 april 1926.

Jhr. Frédéric van Citters (Rheden, 13 juni 1839 – Ginneken, 12 november 1922) was een Nederlands burgemeester.

Hij begon zijn burgemeesterscarrière in 1867 te Rhoon en in 1871 werd hij burgemeester van Bodegraven. In 1879 volgde zijn benoeming tot burgemeester van Delfshaven wat hij zou blijven tot Delfshaven in 1886 opging in de gemeente Rotterdam. Daarna was hij tot 1910 wethouder in Rotterdam.

Petrus Hofstede (Zuidlaren, 16 april 1716 – Rotterdam, 27 november 1803) was een Nederlands gereformeerd theoloog en predikant. Hij nam vol overgave deel aan een groot aantal theologische discussies en conflicten, waarin hij een traditioneel standpunt innam, tolerantie van minderheden afwees en uitging van de band tussen de gereformeerde kerk, de Republiek en het Oranjehuis.

Petrus Hofstede was een zoon van de predikant Johannes Hofstede en Maria Abbring. Hij studeerde filosofie in Groningen, maar moest de stad verlaten nadat hij anoniem een satire had gepubliceerd op hen die alleen in naam studeerden, de pseudo-studiosus hodiernus (de hedendaagse schijnstudent). Hij vervolgde zijn studies aan de Universiteit van Franeker. Hij was predikant te Anjum (1739-1743), te Steenwijk (1743-1745), te Oostzaandam (1745-1749) en in Rotterdam tot aan zijn overlijden in 1803. Hier was hij vanaf 1770 ook hoogleraar aan de Illustere School. Met zijn even rechtzinnige Rotterdamse collega Johannes Habbema richtte hij in 1774 het theologische maandblad De Nederlandsche Bibliotheek op. Na een heftige aanval op de Utrechtse hoogleraar Rijklof Michaël van Goens werd in 1775 de verkoop in Utrecht door de Staten verboden. Na zijn dood werd hij begraven in de Laurenskerk. Zijn grafzerk is gespaard gebleven bij het bombardement op Rotterdam in de meidagen van 1940, en is geplaatst in een kapel van de Noorderzijbeuk.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Robert Fruinstraat, 1969

Gezicht op de Robert Fruinstraat met op de achtergrond het Gemeentearchief in aanbouw, 9 juni 1969.

Robert Jacobus Fruin (Rotterdam, 14 november 1823 – Leiden, 29 januari 1899) was een Nederlands historicus.De rechtsgeleerde Jacobus Anthonie Fruin was een broer van hem.

Robert Fruin was de eerste in het land die geschiedenis als wetenschap beoefende. Veel studie maakte hij van het werk van Leopold von Ranke en hij kan als diens leerling gelden.

In 1842 begon hij met een studie klassieke filologie. Hij promoveerde in 1847 en werd leraar aardrijkskunde en geschiedenis aan het Stedelijk Gymnasium in Leiden. Fruin bekleedde als eerste de leerstoel vaderlandse geschiedenis – dat wil zeggen Nederlandse geschiedenis – aan de Rijksuniversiteit Leiden, van 1860 tot 1894. Hij aanvaardde zijn ambt met een rede De onpartijdigheid van den geschiedschrijver.

Fruin streefde ernaar om van verhalende geschiedenis naar meer analyserende geschiedenis te komen. Ook had hij oog voor het belang van het detail in de historische gebeurtenissen. Zijn visie op de geschiedenis draagt het stempel van het Thorbeckiaanse liberalisme. Hierdoor kwam hij onder meer in conflict met de antirevolutionair Groen van Prinsterer, die hij goed kende. Zijn benadering van de 17e eeuw was evenwel nationalistisch. De Republiek was een bijzonder geval in de Europese geschiedenis. Zijn ongenuanceerde visie op Lieuwe van Aitzema is jarenlang bepalend geweest.

De foto komt uit de collectie Topografie van het Stadsarchief Rotterdam en bevindt zich in het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.
met medewerking van Rotterdam van toen

‘s-Gravendijkwal 1946

Een tunnel van de ‘s-Gravendijkwal ter hoogte van de Nieuwe Binnenweg met in het midden de Nieuwe Kerk van Delfshaven N.H., 1946.

De ‘s-Gravendijkwal is vernoemd naar de vroeger ongeveer op deze plaats gelegen dijk in het ambacht Cool, die al in 1358 onder de naam ‘s-Gravendijkwal voorkomt. De dijk, gelegen ten oosten van het Middelland die later ook wel Dijkwal wordt genoemd, is misschien onder graaf Floris V aangelegd. Voor het gebouw van de voormalige Eerste H.B.S. aan de ‘s-Gravendijkwal staat het monument van de beroemde Rotterdamse scheikundige Dr. Jacobus Henricus van ‘t Hoff 1852-1911. Dit monument werd op 17 april 1915 onthuld.

De Tunneltraverse loopt (in de richting noord-zuid) vanaf het Kleinpolderplein gelijkvloers via de Stadhoudersweg en de Statenweg naar de Statentunnel (onder het emplacement van het Centraal Station). Vanaf de Statentunnel gaat het verkeer via een open tunnelbak in de Henegouwerlaan onder de Beukelsdijk door naar een gelijkvloerse kruising met de 1e Middellandstraat. Vandaar gaat het verkeer door een open tunnelbak in de ‘s-Gravendijkwal onder de Mathenesserlaan en de Nieuwe Binnenweg door naar een gelijkvloerse kruising met de Rochussenstraat. Vanaf de Rochussenstraat loopt de Tunneltraverse onder het Droogleever Fortuynplein (kruising met Westzeedijk) door naar de Maastunnel.

In Rotterdam-Zuid volgt een tunnel onder het Maastunnelplein, waarna het tracé gelijkvloers de Pleinweg, het Zuidplein en de Strevelsweg volgt. De kruising met de Groene Hilledijk is ongelijkvloers. Hierna gaat het tracé gelijkvloers verder tot aan het Marathonviaduct over de spoorlijn Rotterdam – Dordrecht. Via de Coen Moulijnweg langs het Stadion Feijenoord en de Stadionweg wordt de A16 bereikt.

Het gedeelte tussen het Bentinckplein in Blijdorp en het Maastunnelplein in Charlois heeft sinds 2012 de status van rijksmonument.

De foto is gemaakt door de Dienst Gemeentewerken en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

 

Claes de Vrieselaan 1939

De Claes de Vrieselaan gezien uit het noorden, 1939. Op de voorgrond de hoek van de Schermlaan.

Claes de Vriese kreeg rond 1270 van graaf Floris V vergunning om Schoonderloo te bedijken.

De naam Schoonderloo herinnert aan het vroegere ambacht Schoonderloo, waarin Delfshaven is gelegen. Dit ambacht komt reeds in 1249 voor. Schoonderloo was destijds een afzonderlijke parochie. De kerk daarvan wordt reeds omstreeks 1276 genoemd. De opkomst van Delfshaven had echter het verval van deze kerk ten gevolge. In de eerste helft van de 16de eeuw werd de kapel in Delfshaven verheven tot parochiekerk, terwijl de Schoonderloose kerk tot kapel werd gedegradeerd. Schoonderloo werd in 1488 door de Hoekse troepen van Jonker Frans verwoest. De kerk liep daarbij grote schade op. In 1572 werd de kerk of kapel door de Spanjaarden onder Bossu in brand gestoken. De Schoonderloostraat droeg voor 1886 de dubbele naam Korte en Lange Nieuwstraat. De Korte Schoonderloostraat maakte tot 1927 deel uit van de Schoonderloostraat. De naam Schoonderloo is later gegeven aan de buurt, die ter plaatse van het vroegere ambacht ligt.

De Schermlaan ontleent haar naam aan de schermen van de hier vroeger gelegen schietbaan.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Tramhalte in de Vierambachtsstraat, 1981

De Vierambachtsstraat ligt ter plaatse waar vroeger de ambachten Beukelsdijk en Schoonderloo aan elkaar grensden. Ze vormde de verbinding tussen het Middelland en Mathenesse. Alleen Middelland komt nooit afzonderlijk als ambacht voor. Zodoende is de straatnaam niet geheel juist.

De naam Beukelsdijk is ontleend aan het geslacht Bokel of Beukel. Het ambacht Beukelsdijk van heer Ghisebrecht Bokel (Buekel) wordt reeds in 1281 genoemd.

De naam Schoonderloo herinnert aan het vroegere ambacht Schoonderloo, waarin Delfshaven is gelegen. Dit ambacht komt reeds in 1249 voor. Schoonderloo was destijds een afzonderlijke parochie. De kerk daarvan wordt reeds omstreeks 1276 genoemd. De opkomst van Delfshaven had echter het verval van deze kerk ten gevolge. In de eerste helft van de 16de eeuw werd de kapel in Delfshaven verheven tot parochiekerk, terwijl de Schoonderloose kerk tot kapel werd gedegradeerd. Schoonderloo werd in 1488 door de Hoekse troepen van Jonker Frans verwoest.

Middelland was een stuk land tussen Schoonderloo en Beukelsdijk dat omstreeks 1280 werd bedijkt. Door Ghisebrecht Bokel was in de tweede helft van de 13de eeuw aan Claes de Vriese verboden om een stuk land, dat grensde aan Bokels ambacht, te bedijken. Daardoor bleef midden tussen Schoonderloo en Beukelsdijk een onbedijkt land liggen. Omstreeks 1280 krijgt Jan van Scoenreloo, zoon van Claes de Vriese, toestemming tot bedijken. Dit Middelland heeft waarschijnlijk ongeveer ter plaatse van de huidige straat gelegen.

De ambachtsheerlijkheid Mathenesse komt al in 1276 voor. De naam zal een samenvoeging zijn van de woorden made (weide) en nes (aangeslibd land). Als oudste ambachtsheer wordt genoemd Dirk Bokel, wiens kleinzoon zich Dirk van Mathenesse noemde. Het Slot Mathenesse of Huis te Riviere, waarvan nog een ruïne aanwezig is, lag aan de Schiedamse Schie ten noordwesten van Schiedam. Binnen de ambachtsheerlijkheid lagen de polder Nieuw- en Oud-Mathenesse.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Rochussenstraat 1926

De Rochussenstraat ter hoogte van de ‘s Gravendijkwal, 1926. Achter de hond de bebouwing tussen Saftlevenstraat en ‘s Gravendijkwal.

De Rochussenstraat dankt zijn naam aan Charles Rochussen (1814-1894) Rotterdams schilder. Hij stamde uit een welgestelde Rotterdamse familie. Hij volgde les aan de Haagse academie van Beeldende Kunsten. Rochussen verbleef van 1849 tot 1869 in Amsterdam en keerde toen pas weer terug naar Rotterdam. Rochussen was ook bestuurslid van de Rotterdamse academie. Hij was een bekwaam schilder en aquarellist. Hij ontwierp historische optochten en werd bekend met zijn taferelen uit de vaderlandse geschiedenis, een genre dat in de eerste helft van de negentiende eeuw heel populair was. Ook schilderde hij soldatentaferelen en het tijdverdrijf van de gegoede burger, zoals harddraverijen, valkenjachten en zeilwedstrijden. Daarnaast was hij illustrator van vele boeken en hij voorzag schilderijen van verschillende collegaschilders van figuren. Zijn belangrijkste leerlingen waren August Allebé en G.H. Breitner.

De ‘s-Gravendijkwal is vernoemd naar de vroeger ongeveer op deze plaats gelegen dijk in het ambacht Cool, die al in 1358 onder de naam ‘s-Gravendijkwal voorkomt. De dijk, gelegen ten oosten van het Middelland die later ook wel Dijkwal wordt genoemd, is misschien onder graaf Floris V aangelegd. Voor het gebouw van de voormalige Eerste H.B.S. aan de ‘s-Gravendijkwal staat het monument van de beroemde Rotterdamse scheikundige Dr. Jacobus Henricus van ‘t Hoff 1852-1911. Dit monument werd op 17 april 1915 onthuld.

De Saftlevenstraat is vernoemd naar leden van de Rotterdamse schildersfamilie Sachtleven of Saftleven. Herman Hermansz Saftleven, +1627, en zijn zoons Cornelis, ca.1607-1681, Herman, 1609-1685, en Abraham, in 1628 naar Nederlands-Indië vertrokken.

De fotograaf is François Henry van Dijk en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Middellandplein 1929

Plantsoen van het Middellandplein, 1929.

Het Middellandplein heet naar Middelland, een stuk land tussen Schoonderloo en Beukelsdijk dat omstreeks 1280 werd bedijkt. Door Ghisebrecht Bokel was in de tweede helft van de 13de eeuw aan Claes de Vriese verboden om een stuk land, dat grensde aan Bokels ambacht, te bedijken. Daardoor bleef midden tussen Schoonderloo en Beukelsdijk een onbedijkt land liggen. Omstreeks 1280 krijgt Jan van Scoenreloo, zoon van Claes de Vriese, toestemming tot bedijken. Dit Middelland heeft waarschijnlijk ongeveer ter plaatse van de huidige straat gelegen. Een ‘Middelwateringhe’ komt aldaar reeds in 1410 voor. Op de kaart van Stampioen (1653) heet deze watering Scheydsloot. Ze vormde de scheiding tussen twee ambachten. In 1906 werd de Middellandstraat in 1ste Middellandstraat verdoopt, terwijl toen tevens de 2de Middellandstraat haar naam ontving. De naam Middelland is later gegeven aan de wijk waarin genoemde straten liggen.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Heemraadssingel 1913

De Heemraadssingel met op de voorgrond de Mathenesserlaan, 1913.

De Heemraadssingel is vernoemd naar de heemraden van Schieland. Deze naam herinnert aan de poldergeschiedenis. Vóór de aanleg van de singel liep hier de Heemraadsweg, welke naam bij besluit B&W 27 juli 1894 was vastgesteld.

De Mathenesserlaan draagt de naam van de ambachtsheerlijkheid Mathenesse die al in 1276 voorkomt. De naam zal een samenvoeging zijn van de woorden made (weide) en nes (aangeslibd land). Als oudste ambachtsheer wordt genoemd Dirk Bokel, wiens kleinzoon zich Dirk van Mathenesse noemde. Het Slot Mathenesse of Huis te Riviere, waarvan nog een ruïne aanwezig is, lag aan de Schiedamse Schie ten noordwesten van Schiedam. Binnen de ambachtsheerlijkheid lagen de polder Nieuw- en Oud-Mathenesse.

De Mathenesserdijk, vroeger Schiedamsedijk geheten, maakt deel uit van Schielands Hoge Zeedijk. De dijk heette vroeger ook Groenedijk. De Mathenesserbrug ligt over de Delfshavense Schie en verbindt het Mathenesserplein en de Mathenesserlaan met de Mathenesserweg. De eerste brug van die naam werd in 1923 in gebruik genomen. In 1983 is ze vervangen door de huidige brug. De Mathenesserhof, die op 11 december 1926 officieel werd geopend, is een stichting uit de nalatenschap van Henrica van Rossum, +1922, om aan bepaalde personen een goedkope en doelmatige woning te verschaffen. De naamgeving van de Nieuw-Mathenesserstraat, die grotendeels op Schiedams grondgebied ligt, geschiedde in 1946 door de gemeente Schiedam. In 1951 kwam een gedeelte van de straat door annexatie op het grondgebied van Rotterdam te liggen.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Winkel Jungerhans aan de Mathenesserlaan, 1946

Winkel Jungerhans aan de Mathenesserlaan, maart 1946.

Anton Jungerhans komt uit Pruisen en begint in 1882 een winkel in ‘galanterieën’. Volgens Van Dale zijn dat sierlijke snuisterijen. Van 1884 tot 1894 is de winkel van Jungerhans in de Hoogstraat te vinden, in die tijd dé winkelstraat van Rotterdam. Daarna zit Jungerhans een paar jaar aan het Hang om vervolgens naar de Leuvehaven te verhuizen. Op die locatie blijft de winkel tot 1907. In 1908 gaat hij naar de definitieve locatie aan de Coolsingel. Daar wordt later een heel gebouw neergezet voor de winkel van Jungerhans, dat in 1921 de deuren opent.

Jungerhans aan de Coolsingel wordt bij het bombardement op Rotterdam in mei 1940 geheel verwoest. Vier weken later al openen de deuren van een noodwinkel aan de Binnenweg. Een tweede noodwinkel komt in het winkelcentrum Dijkzight aan de Mathenesserlaan. In de jaren vijftig komt Jungerhans terug in het centrum van Rotterdam met een nieuwe winkel. In 1953 gaat aan het Binnenwegplein de grote winkel van Jungerhans open. Het pand is ontworpen door het architectenbureau van de gebroeders Kraaijvanger. Het pand en het interieur zijn blikvangers.

Juist omdat Jungerhans niet goedkoop is, zijn de Rotterdammers er trots op. In de stad van handen uit de mouwen, kan een winkel in dure, deftige en vooral ook overbodige spullen op een ruim publiek rekenen. Het is een zaak waar veel bruidsparen naartoe gaan voor advies over de uitzet. Bij Jungerhans staat service hoog in het vaandel. Wie aan het bruidspaar een cadeau wil geven dat zeker in de smaak zal vallen, kan bij Jungerhans de lijst opvragen en één van de begeerde stukken kopen.

De tijd verandert en het sparen voor een uitzet is voor veel mensen geen gewoonte meer. In 2007 komt er een eind aan 125 jaar Jungerhans. De winkel aan het Binnenwegplein sluit in augustus definitief de deuren. Het glas-in-lood raam dat het entresol heeft gesierd, is aan Museum Rotterdam geschonken. Daarop is het vooroorlogse pand aan de Coolsingel te zien. Ook andere spullen die herinneren aan de deftige winkel in Rotterdam zijn opgenomen in de collectie van Museum Rotterdam.

De fotograaf is Francois Henry van Dijk en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van rijnmond.nl http://www.rijnmond.nl/…/12…/Een-deftige-winkel-in-Rotterdam

Met medewerking van Rotterdam van toen