Category Archives: Agniesebuurt

Schiekade 1910

De Rotterdamse Schie met de Schiekade uit noordelijke richting gezien. 1910-1914.

De naam van deze kade is ontleend aan de Rotterdamse Schie, de vaart ten gevolge van een handvest van 9 juni 1340 gegraven van Overschie naar Rotterdam. Ze sloot aan op de reeds bestaande Delftse of Oude Schie, die Delft met Overschie verbond. Ter plaatse van het latere Hofplein kwam de Schie uit in de Kolk welke door de Rotte was gevormd. Vanaf dit punt ging de vaart door de stad onder de naam Delftsevaart. Deze was via een spuisluis verbonden met de Merwede (Nieuwe Maas). De Schie komt ook een enkele maal voor als Spuivaart.

Langs beide zijden van de vaart werden kaden aangelegd. In het begin waren deze van weinig betekenis. De Oost-Schiekade was omstreeks 1562 nog maar een betrekkelijk smalle zomerkade. Eerst in 1741 werd deze door de stad bestraat, voor rekening van de eigenaars van de huizen aan de kade en de 1ste, 2de en 3de Schielaan. Dit waren drie laantjes die vanaf de Oost-Schiekade langs de tuinen van de buitenhuizen liepen. De West-Schiekade was breder en werd als rijweg naar Delft gebruikt. Bij een overeenkomst in 1471 werd bepaald dat het onderhoud van deze weg van de Delftse Poort tot aan het Leprooshuis voor rekening van de stad kwam. Het onderhoud van het gedeelte tot aan de Waelheul (Heulbrug) zou worden betaald door de ingelanden van de ambachten van Beukelsdijk, Cool, Schoonderloo, West-Blommersdijk en Blijdorp.

De West-Schiekade, gelegen tussen de Heulbrug en Overschie en vroeger vaak Lugt of Trekweg genoemd, heette sinds 1904 Schieweg. Bij besluit B&W 19 april 1932 heeft deze weg een andere loop. Vanaf de huidige Stadhoudersweg, die over een klein gedeelte van het traject van de oude Schieweg loopt, is de weg in noordelijke richting naar de Gordelweg doorgetrokken. Hij sluit thans aan op rijksweg A20. Het rotondeplein in deze rijksweg ontving de naam Schieplein. De Schiestraat kreeg haar naam omdat ze op de Schie uitliep. Vóór het bombardement in mei 1940 liep deze straat van de Schiekade naar de Delftsestraat.

In verband met de bouw van de wijken Blijdorp en Bergpolder werd in 1931 besloten het gedeelte van de Schie tussen de melkmarkt (latere Stadhoudersplein) en de spoorbaan te dempen. De gemeenteraad besloot op 22 juni 1939 tot demping van het gedeelte van de Schie, gelegen tussen het Hofplein en het Stadhoudersplein. Deze demping geschiedde voor een groot gedeelte met het puin van de huizen, die verwoest waren bij het bombardement. Sindsdien is een bekend Rotterdams gezegde ‘Eerst lag de Schie in Rotterdam, thans ligt Rotterdam in de Schie’.

De foto komt uit de fotocollectie van het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Bentheimplein 1972

Het Hofpleintheater gevestigd in scholencomplex Technikon, februari 1972 (geschat).

Hofplein Rotterdam (tot 2010 Jeugdtheater Hofplein) is een Rotterdamse theaterinstelling voor kinderen, jongeren en volwassenen. In 1985 werd het als Jeugdtheater Hofplein opgericht door acteur, schrijver, regisseur en artistiek leider Louis Lemaire. In 2015 bestaat het jeugdtheater 30 jaar.

Jeugdtheaterschool Hofplein telt inmiddels ruim 4000 leerlingen in de leeftijd van 6 tot 26 jaar. De leerlingen krijgen les in spel, dans en zang. Hofplein Rotterdam heeft naast zijn hoofdlocatie in Rotterdam ook locaties in diverse plaatsen in en buiten de regio, en een Brede School activiteit in Capelle aan den IJssel. Op deze scholen volgen de leerlingen hetzelfde lesprogramma als in Rotterdam. De Theaterschool is ondergebracht in het oude conservatorium te Rotterdam, aan de Pieter de Hoochweg. Op de schoollocatie bevinden zich drie kleine theaterzalen: Theater 222, Shakespearezaal en De Verdieping. Op de locatie aan de Benthemstraat bevindt zich de grootste theaterzaal met 500 plaatsen: het Hofpleintheater.

Het Hofpleintheater is ondergebracht in het Technicon-complex aan de Benthemstraat in Rotterdam en heeft in de voorgevel een door Karel Appel vervaardigd raam van gekleurd glas in beton. In dit theater worden jaarlijks drie grote producties opgevoerd. Succesvolle producties uit het verleden zijn onder andere De club van lelijke kinderen, De snoepwinkel van Zevensloten en het recentere De winterkoningin.

Per seizoen maakt het theatergezelschap tien tot twaalf producties. In een productie spelen vaak een of meerdere professionele acteurs mee, maar de hoofdrollen worden altijd gespeeld door leerlingen. De producties zijn vaak bewerkingen op een klassiek jeugdboek, een opera of een moderne versie van een bekend sprookje. Acteurs die ooit bij Hofplein Rotterdam begonnen zijn onder andere Noortje Herlaar, Gaite Jansen, Guido Spek, Anne-Marie Jung, Joey van der Velden en Jeroen Spitzenberger.

In november 2010 vierde Hofplein Rotterdam haar 25-jarig jubileum met een 25 uur durende marathonvoorstelling. Meer dan vierduizend spelers van 6 tot 26 jaar hebben meegedaan aan deze theaterproductie. Tijdens de jubileummarathon speelden, dansten en zongen leerlingen 25 uur. Ieder uur bracht een nieuwe spelerscast een deel of compilatie van een voorstelling. Behalve de wisseling van ‘voorstelling’, wisselden ook de bezoekers in de zaal.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Station Bergweg 1973

De ingang van Station Bergweg met een kaartjesautomaat, 1 februari 1973.

Station Rotterdam Bergweg is een gesloten spoorwegstation aan de Hofpleinlijn in Rotterdam. De halte ligt op het Hofpleinviaduct boven de kruising met de Bergweg in de deelgemeente Noord.

Het station werd geopend op 1 oktober 1908. Het huidige stationsgebouw, naar ontwerp van Sybold van Ravesteyn werd geopend in 1960. Het station had oorspronkelijk twee perrons, maar alleen spoor 1 en het daaraan gelegen oostelijke perron was de laatste jaren nog in gebruik. Van Rotterdam Bergweg vertrok tot 3 juni 2006 ieder half uur een stoptrein naar Den Haag Centraal en een stoptrein naar Rotterdam Hofplein.

Het station Rotterdam Bergweg is gesloten per 3 juni 2006. Vanaf die datum werd de Hofpleinlijn niet meer geëxploiteerd door de NS, en werd de lijn aangepast voor de metro’s van RandstadRail. Van 10 september 2006 tot 17 augustus 2010 exploiteerde de RET de dienst op dit gedeelte van de Hofpleinlijn, maar op station Bergweg werd niet meer gestopt
.
Het station Rotterdam Bergweg was verouderd. Het was te duur om het station voor de periode tot de ingebruikname van de metrotunnel (het zogenoemde Statenwegtracé) tussen station Melanchthonweg (de vervanger van het voormalige station Kleiweg) en Centraal Station geschikt te maken voor RandstadRail. Dagelijks kende het station ongeveer 200 instappers. Sinds de ingebruikname van het ondergrondse Randstadrailtracé, is het spoor weggenomen bij de kruising van de A20. Daardoor is het oude Hofpleintracé niet meer verbonden met het overige spoornet.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Noordsingel 1909

De Noordsingel vanaf de Hofdijk, 1909. Op de achtergrond de Zomerhofbrug. Rechts de hoek van de Tollensstraat.

De Noordsingel heet zo omdat zij in het noordelijkste deel van het omstreeks 1862 voltooide waterproject van Rose is gelegen.

De Hofdijk herinnert aan de ridderhofstad Weena, die noordoostelijk van het huidige Hofplein was gelegen. De Hofdijk komt al in 1397 in bronnen voor. Het slot wordt reeds in 1306 vermeld. De oorspronkelijke Hofdijk stamde uit de 13de eeuw en strekte zich langs de Rotte uit tot het Zwaanshals en de Oudedijk. Het Hofplein ontstond in de eerste helft van de 19de eeuw nadat de Kolk of Gracht tussen de Delftse Poort en de Hofpoort was gedempt. Van 1853 tot 1875 was het plein als veemarkt ingericht. De oudste naam is Hofpoortplein naar de Hofpoort die daar stond en in 1833 is afgebroken. In 1908 werd aan het plein het station van de Zuid-Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij, de lijn Rotterdam-Scheveningen, geopend. Bij besluit B&W 13 september 1949 ontving het verkeersplein op het kruispunt Coolsingel, Weena, Schiekade, Pompenburg de naam Hofplein. Zie ook Weena.

De Zomerhofbrug is vernoemd naar de voormalige buitenplaats Zomerhof. In de eerste helft van de 18de eeuw kocht Michiel Baelde verschillende tuinen aan de oostzijde van de Schiekade en liet daarop een buitenplaats aanleggen. De buitenplaats komt reeds in 1777 voor onder de naam ‘Zomerhof’. Omstreeks 1800 kwam ze in het bezit van de familie Van Oordt. In de jaren tachtig van de 19de eeuw werd de buitenplaats met de daarnaast gelegen gronden aangekocht door de gemeente en gesloopt voor de aanleg van nieuwe straten. Van 1896 tot 1959 lag aan het einde van de Zomerhofstraat bij de Schiekade het Zomerhofplein.

De Tollensstraat heet naar Henricus Franciscus Tollens, 1780-1856, koopman en dichter. Hij was geboren en woonachtig in Rotterdam, waar hij een verfhandel dreef. Hij kreeg bekendheid als dichter van het volkslied ‘Wien Neerlands bloed’.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam. Kijk verder op http://www.stadsarchief.rotterdam.nl/straatnamen-overzicht/noordsingel

Met medewerking van Rotterdam van toen

Scheveninge straat 1947

De Scheveningsestraat richting de Ammersooisestraat, rechts het spoorviaduct van de Hofpleinlijn, juni 1947.

Deze straat dankt zijn naam aan het voormalige dorp Scheveningen bij Den Haag. Deze straat heet zo omdat ze langs het viaduct van de vroegere spoorlijn Rotterdam-Scheveningen loopt.

De Ammersooisestraat is vernoemd naar Gherijt (Gerrit) van Herlaer (+ ca.1353), tweede echtgenoot Van Agniese Bokel. Hij was heer van Ammersoije. De Ammersooisestraat liep van de Vrouw-Jannestraat naar de Scheveningsestraat. Bij besluit B&W 18 september 1987 is de naam gewijzigd in Ammersooiseplein.

De Hofpleinlijn is de door de Zuid-Hollandsche Electrische Spoorweg-Maatschappij aangelegde en tussen 1907 en 1908 in gebruik genomen spoorlijn die Rotterdam Hofplein via Den Haag met Scheveningen verbond.

Op 1 oktober 1908 reden hier de eerste elektrische treinen van Nederland. Aanvankelijk was de lijn geëlektrificeerd met een bovenleidingsspanning van 10.000 volt, 25 hertz (eenfase wisselspanning). In 1926 werd dit gewijzigd in 1500 volt gelijkspanning, de nieuwe standaard voor Nederlandse spoorlijnen.

Oorspronkelijk reden de treinen van Rotterdam Hofplein naar Scheveningen via station Den Haag HS, waar ze kop maakten. Ook werd er voor 1940 via een extra verbindingsboog (die net als de lijn van Rotterdam Hofplein naar Den Haag HS onder de Oude Lijn doorging) direct tussen Rotterdam Hofplein en Scheveningen gependeld. Nadat de lijn naar Scheveningen in 1953 werd gesloten, hadden de treinen aanvankelijk Den Haag HS als eindpunt, maar na het gereedkomen van de toenmalige nieuwbouw van station Den Haag Centraal (toen Den Haag CS geheten) en de verbindingsboog van Laan van NOI naar Den Haag Centraal in 1975 reden de treinen daarheen.

De spoorlijn werd vaak gebruikt als omleidingsroute tussen Den Haag en Rotterdam als de spoorlijn via Delft (door werkzaamheden of een storing) niet gebruikt kon worden. Sinds december 2002 is dit niet meer mogelijk doordat toen de verbindingsbogen tussen de spoorlijn Utrecht – Rotterdam en de Hofpleinlijn buiten dienst zijn gesteld en zijn opgebroken in verband met de bouw van het Statenwegtracé.

In de zomer van 2006 werden in het kader van RandstadRail aanpassingen verricht teneinde de lijn geschikt te maken voor een metrodienst. Nadat de gehele lijn enkele maanden buiten bedrijf was, werd de lijn op 10 september 2006 gedeeltelijk geopend als (in naam) onderdeel van Metrolijn E, in exploitatie bij de RET. Het deel van Nootdorp tot aan Den Haag Centraal is, na in november 2006 enkele weken in gebruik te zijn geweest, weer stilgelegd wegens technische mankementen en de ontsporing van een RET-metrovoertuig bij Station Forepark.

Sinds 3 september 2007 is de lijn weer volledig in bedrijf.
In Rotterdam liep de lijn over het Hofpleinviaduct met 189 overspanningen over een totale lengte van 1900 meter. Op dit gedeelte van de lijn was slechts vier jaar een metrodienst in bedrijf, in augustus 2010 werd de Hofpleinlijn via een nieuwe geboorde tunnel, het zogenoemde Statenwegtracé, aangesloten op de Metrolijn E en is het traject tussen het voormalige station Rotterdam Kleiweg en Rotterdam Hofplein opgeheven.

De foto is gemaakt door de Dienst Gemeentewerken en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Zomerhofplein 1900

Het Zomerhofplein gezien uit het westen vanaf de Rotterdamse Schie, 1900. Links de Zomerhofstraat en rechts de Bokelstraat.

In de eerste helft van de 18de eeuw kocht Michiel Baelde verschillende tuinen aan de oostzijde van de Schiekade en liet daarop een buitenplaats aanleggen. De buitenplaats komt al in 1777 voor onder de naam ‘Zomerhof’. Omstreeks 1800 kwam ze in het bezit van de familie Van Oordt. In de jaren tachtig van de 19de eeuw werd de buitenplaats met de daarnaast gelegen gronden aangekocht door de gemeente en gesloopt voor de aanleg van nieuwe straten. Van 1896 tot 1959 lag aan het einde van de Zomerhofstraat bij de Schiekade het Zomerhofplein.

Deze straatnaam herinnert aan het adellijk geslacht Bokel. Leden van deze familie waren heren van het Hof van Weena en het slot Bulgersteyn. Het ambacht Rotterdam ten westen van de Rotte behoorde aan een Bokel en pas na de dood van Dirk Bokel (vóór 1336), toen dit ambacht aan de graaf verviel, kon het met Rotterdam ten oosten van de Rotte verenigd worden. Ter hoogte van de huidige Heer Bokelweg lag van 1887 tot 1940 de Bokelstraat. Bij besluit B&W 15 december 1953 werd de naam ingetrokken.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Eudokiaziekenhuis – Bergweg 1910

Gezicht op de voorgevel van het Eudokiaziekenhuis aan de Bergweg, 1910.

Eudokia is de naam van een voormalig christelijk ziekenhuis te Rotterdam. Sinds 1991 bestaat het, na de fusie met het gemeentelijke Bergwegziekenhuis als IJsselland Ziekenhuis in Capelle aan den IJssel.

Het ziekenhuis werd opgericht door de diaconie van de Gereformeerde Kerk van Rotterdam als rechtstreeks gevolg van een meer actieve en veranderende rol van de diaconie. In 1889 stichtten de gereformeerden een verpleeghuis voor chronisch zieken, Eudokia, en daarmee was het eerste gereformeerde ziekenhuis in Nederland een feit. Aan de wieg van Eudokia staat W. van den Bergh, eerst dominee in de Nederlandse Hervormde Kerk, in 1886 meegegaan met de Doleantie. In 1890 stierf hij; hij heeft Eudokia niet meer meegemaakt.

Tijdens provinciale diaconale conferenties in 1888 werd besloten tot de instelling van een gesticht voor ongeneeslijke zieken. Een commissie heeft de mogelijkheid daarvoor onderzocht; in 1889 kon zij een rapport aanbieden. De oprichtingskosten werden daarin geraamd op 1000 gulden en de jaarlijkse kosten begroot op zo’n 2500. Deze onkosten zouden gedekt moeten worden door collectes in de kerken en door het heffen van verpleeggelden, gesteld op vier gulden per persoon per week.

Het probleem was de huisvesting. Uiteindelijk kon de villa Welbehagen, later Eudokia genoemd, gehuurd worden. Op 18 juli 1890 vond de officiële opening plaats.

De omzetting van de naam Welbehagen in het Griekse Eudokia was meer dan alleen een vertaling, zoals bleek uit het voorstel van ds. F. Lion Cachet:

Nomen, omen; de naam, een profetie, ‘Eudokia’ (Welbehagen) zou zulk een welluidende gepaste naam zijn voor deze Stichting der Barmhartigheid. De naam Eudokia was een program, dat uitdrukking gaf aan wat men als achtergrond zag van het verpleegtehuis, daarbij denkend aan de engelenzang uit Lucas 2: ‘Ere zij God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in de mensen een welbehagen.

Zo werd Welbehagen Eudokia, al zou het nog een jaar duren voordat de naam Eudokia in de officiële stukken gebruikt werd.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het een algemeen ziekenhuis.

Na de sloop van het ziekenhuis werd het terrein opnieuw ingericht. Het nieuwe Eudokiaplein bevat een winkelcentrum genaamd Eudokiapassage, een kantoorgebouw dat onder andere het kantoor van de deelgemeente Noord huisvest en woningbouw waaronder een woontoren van 17 verdiepingen.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Schiekade 1900

De Heulbrug over de Rotterdamse Schie, 1900. Rechts de oostzijde van de Schiekade. Gezien uit het zuidwesten.

De Heulbrug was de brug over de Rotterdamse Schie ter hoogte van de Bergweg en de Walenburgerweg. Bij besluit B. 21 april 1942 werd de naam ingetrokken.

De naam van deze kade is ontleend aan de Rotterdamse Schie, de vaart ten gevolge van een handvest van 9 juni 1340 gegraven van Overschie naar Rotterdam. Ze sloot aan op de reeds bestaande Delftse of Oude Schie, die Delft met Overschie verbond. Ter plaatse van het latere Hofplein kwam de Schie uit in de Kolk welke door de Rotte was gevormd. Vanaf dit punt ging de vaart door de stad onder de naam Delftsevaart. Deze was via een spuisluis verbonden met de Merwede (Nieuwe Maas).

De Schie komt ook een enkele maal voor als Spuivaart. Langs beide zijden van de vaart werden kaden aangelegd. In het begin waren deze van weinig betekenis. De Oost-Schiekade was omstreeks 1562 nog maar een betrekkelijk smalle zomerkade. Eerst in 1741 werd deze door de stad bestraat, voor rekening van de eigenaars van de huizen aan de kade en de 1ste, 2de en 3de Schielaan. Dit waren drie laantjes die vanaf de Oost-Schiekade langs de tuinen van de buitenhuizen liepen. De West-Schiekade was breder en werd als rijweg naar Delft gebruikt. Bij een overeenkomst in 1471 werd bepaald dat het onderhoud van deze weg van de Delftse Poort tot aan het Leprooshuis voor rekening van de stad kwam. Het onderhoud van het gedeelte tot aan de Waelheul (Heulbrug) zou worden betaald door de ingelanden van de ambachten van Beukelsdijk, Cool, Schoonderloo, West-Blommersdijk en Blijdorp.

De West-Schiekade, gelegen tussen de Heulbrug en Overschie en vroeger vaak Lugt of Trekweg genoemd, heette sinds 1904 Schieweg. Bij besluit B&W 19 april 1932 heeft deze weg een andere loop. Vanaf de huidige Stadhoudersweg, die over een klein gedeelte van het traject van de oude Schieweg loopt, is de weg in noordelijke richting naar de Gordelweg doorgetrokken. Hij sluit thans aan op rijksweg A20. Het rotondeplein in deze rijksweg ontving de naam Schieplein. De Schiestraat kreeg haar naam omdat ze op de Schie uitliep. Vóór het bombardement in mei 1940 liep deze straat van de Schiekade naar de Delftsestraat.

In verband met de bouw van de wijken Blijdorp en Bergpolder werd in 1931 besloten het gedeelte van de Schie tussen de melkmarkt (latere Stadhoudersplein) en de spoorbaan te dempen. De gemeenteraad besloot op 22 juni 1939 tot demping van het gedeelte van de Schie, gelegen tussen het Hofplein en het Stadhoudersplein. Deze demping geschiedde voor een groot gedeelte met het puin van de huizen, die verwoest waren bij het bombardement. Sindsdien is een bekend Rotterdams gezegde ‘Eerst lag de Schie in Rotterdam, thans ligt Rotterdam in de Schie’.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Teillingerstraat 1910

De Teilingerstraat met het spoorwegviaduct op de achtergrond, 1910.

Deze straat heet naar Simon van Teilingen. Eigenlijk heette hij Simon van Benthem. Hij en zijn vrouw Agniese Bokel ontvingen in 1339 van graaf Willem IV het huis te Teilingen en enige daarbij behorende goederen in leen. Sindsdien noemde Van Benthem zich bij voorkeur Simon van Teilingen. Vermoedelijk sneuvelde hij in juni 1345 tijdens de slag bij Warns (Friesland).

Het Hofpleinlijnviaduct (ook wel de De Hofbogen) is een 1,9 kilometer lang buiten gebruik gesteld spoorwegviaduct in Rotterdam-Noord. Op 1 oktober 1908 werd het in gebruik genomen als onderdeel van de eerste elektrische spoorlijn van Nederland, de Hofpleinlijn van Rotterdam Hofplein naar Scheveningen. Tot 16 augustus 2010 reed RandstadRail over het viaduct.

Het Hofpleinlijnviaduct is de eerste grote constructie van gewapend beton in Nederland en werd gebouwd tussen 1904 en 1908. Het viaduct telt 189 bogen die oorspronkelijk open zouden blijven, maar al in 1909 was een goed deel van de ruimtes onder de bogen als bedrijfsruimte verhuurd. In de jaren dertig waren er zelfs plannen om noodwoningen te maken onder de bogen. Nog steeds zijn de meeste bogen in gebruik als opslagruimte en dergelijke. Halverwege het viaduct ligt het opgeheven station Rotterdam Bergweg.

In juni 2006 is de treindienst van de Nederlandse Spoorwegen over het viaduct opgeheven. Tot 16 augustus 2010 reed RandstadRail nog over het Hofpleinlijnviaduct, waarbij op station Bergweg niet meer wordt gestopt. Na die datum werd gereden door een nieuw aangelegd tunneltraject door Blijdorp en had het viaduct geen spoorfunctie meer.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.