De Oudehaven, 1930

Houtvlotten in de Oudehaven met op de achtergrond het gebouw Plan C en de Mosseltrap, 1930.

In het charter van 25 juli 1328 is sprake van het maken van een haven te Rotterdam en in 1351 vindt men hier reeds een steiger. Deze haven was toen het water, van de Blaak tot het Moriaansplein (de vroegere Kolk), waar zich de Dordtsche Steiger bevond. De uitbreiding van de stad naar het zuiden had ook tengevolge, dat de haven in zuidelijke richting werd verlengd. De kade tussen de Mosseltrap en de Geldersekade ontving in 1884 de naam Oudehavenkade. De huidige Oudehavenkade ligt op dezelfde plaats als haar voorganger.

Plan C was een bedrijfsverzamelgebouw in Rotterdam. Het is in 1880 ontworpen door architect Constantijn Muysken en werd op 4 maart 1889 geopend. Bij het bombardement op Rotterdam van 14 mei 1940 is Plan C verloren gegaan.

Plan C was een onderdeel van een stedenbouwkundige ingreep van de directeur van Gemeentewerken Rotterdam, G.J. de Jongh. Het gebied tussen de Kolk en de Oude Haven werd opnieuw ingericht in verband met de verkeersproblemen (op het land én het water) in dit gebied. Plan A en B waren twee bruggen die deel uitmaakten van het plan, Plan C was het bedrijfsverzamelgebouw.

Plan C had een vierhoekige plattegrond. Op de begane grond waren winkels gevestigd. Aan de kant van de Oude Haven en de Kolk waren arcades waardoor mensen bij regen droog konden winkelen. Er was een expeditiehof voor de bevoorrading van winkels. In de twee verdiepingen erboven waren kantoren en woningen. De gevels van Plan C waren opgetrokken in natuursteen en baksteen in Beaux-Arts-stijl.

Onder Plan C waren twee doorgangen voor de scheepvaart tussen de Kolk en de Oude Haven. Aan de noordzijde van de Oude Haven is nog steeds de balustrade van Plan C te zien. De onderdoorgangen zijn na het bombardement afgesloten.

De fotograaf is Henri Berssenbrugge en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De Oosterkade, 1912

De Oosterkade met op de achtergrond de Maasbruggen, 1912.

De Oosterkade aan de voet van de Maasboulevard ligt in het oostelijk stadsdeel. De oude Oosterkade lag achter de huizen aan de zuidzijde van het Haringvliet ten oosten van de Oudehaven. Ze werd aangelegd tussen 1856 en 1858. Eigenlijk was de Oosterkade een gevolg van een niet uitgevoerd plan inzake de aanleg van de Rhijnspoorweg. Deze zou aanvankelijk lopen tot de Oudehaven. Op het aan te plempen terrein achter de huizen van het Haringvliet zou een station worden gebouwd. De stad stond daarbij in 1847 aan de Rhijnspoorwegmaatschappij de Oude Hoofdpoort met gebouwen, het Oudehoofdplein met de daaraan gelegen huizen alsmede een weggedeelte langs de slikken van het Bosland af. In 1856 veranderden de plannen en werd het Maasstation oostelijker gebouwd.

Door ruiling van grond bij de Oude Hoofdpoort en van terrein achter het Stadstimmerhuis kwam in 1860 een nieuwe regeling tot stand. De stad kreeg daarbij de beschikking over het gehele aangeplempte stuk grond en de kaderuimte aldaar. Het in mei 1940 zwaar beschadigde Maasstation werd in de jaren vijftig van de 20ste eeuw gesloopt. Op de plaats van het spoorwegcomplex en op het terrein van de Oosterkade werd de Maasboulevard aangelegd. Bij bovengenoemd besluit ontving de kade aan de voet van de Maasboulevard de naam Oosterkade.

De fotograaf is Henri Berssenbrugge en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Een mosselenverkoopster bij de Oostpoort, aan het Oostplein, 1908

De Oostpoort in Rotterdam was een stadspoort die gelegen was ter hoogte van het huidige Oostplein.
Van de oudste Oostpoort is geen precies bouwjaar bekend. Waarschijnlijk is deze rond 1358 gebouwd. In 1563 is de Oostpoort door een grote brand getroffen. De Oostpoort werd toen hersteld. Op 9 april 1572 trok de Spaanse stadhouder Bossu via de Oostpoort de stad binnen en richtte er een bloedbad aan (zie Bestorming van Rotterdam (1572). Een tiental Rotterdammers vonden de dood waaronder Burgemeester Roos en Zwart Jan. In 1574 stortte de Oostpoort in.

In 1613 werd een nieuwe Oostpoort gebouwd die in 1836 werd gesloopt. De restanten van de poort werden in 1912 afgebroken.

De gevelsteen uit de poort van 1613 die herinnert aan de inval van Bossu is bewaard gebleven en ingemetseld in het filiaal van de Amsterdamse bank (nu ABN-AMRO) aan het Oostplein. Hier ligt ook het metrostation Oostplein.

Het Oostplein ligt nabij de plaats waar de vroegere Oostpoort stond. Er zijn verschillende poorten van deze naam geweest. De oudste poort moet kort na 1358 zijn gebouwd. De laatste Oostpoort werd in 1836 voor afbraak verkocht. Een klein gedeelte bleef nog tot 1912 staan. De naam Oostplein werd in 1871 gebruikt voor het gedempte gedeelte van de Oostvest, ook wel Oostvestplein geheten. In 1902 werd de naam gegeven aan het plein dat ontstaan is door demping van de uit 1576 daterende kolk aan de Oostpoort.

De fotograaf is Henri Berssenbrugge en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Heer Bokelweg en het scholencomplex Technikon, 1973

Groepen scholieren met spandoeken tegen de Vietnamoorlog, bij de Heer Bokelweg en het scholencomplex Technikon, 24 januari 1973.

Uit het Vrije Volk van 24 januari 1973:
5000 scholieren: VS weg uit Azië!
(Van een onzer verslaggevers) ROTTERDAM — Voorafgegaan door een oude zwarte lijkkoets, getrokken door twee in zwarte kleden gehulde paarden, is vanmorgen om kwart over elf een indrukwekkende stoet van demonstrerende scholieren naar het Amerikaanse consulaat op getrokken. Naar schatting namen vijfduizend scholieren aan de Vietnam-betoging deel. De organisatoren van de demonstratie hebben — na de rede van Nixon, waarin hij een wapenstilstand aankondigde — niet de nadruk gelegd op: „Nixon onderteken nu”, maar op kreten als: „Alle politieke gevangenen vrij” en „Amerikanen uit alle Zuidaziatische landen”.

Het aantal demonstranten heeft ieders verwachting overtroffen. „Hoeveel scholen er precies zijn vertegenwoordigd,” weten we niet”, zeiden de organisatoren,” „maar het zijn er op zijn minst dertig.” De Coolsingel is voor het verkeer afgesloten.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt, via delpher.nl, uit het Vrije Volk van 24 januari 1973.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De grote hal van het hoofdpostkantoor PTT aan de Coolsingel, 1973

Het hoofdpostkantoor in Rotterdam is een voormalig postkantoor gelegen aan de Coolsingel nummer 42 en een rijksmonument

Het gebouw werd ontworpen door Gustav Cornelis Bremer en tussen 1915 en 1923 gerealiseerd in een eclectische stijl met classicistische en art déco-elementen. De reliëfs op de gevels zijn van Joop van Lunteren. Door de sterke groei van de stad was het oude postkantoor aan de Noordblaak te klein geworden. Als locatie koos men de pas gedempte Coolsingel. Ongeveer tezelfdertijd werd, vlak naast het postkantoor, ook het Rotterdamse stadhuis gebouwd. Omdat men niet wilde dat het postkantoor even prominent aanwezig was als het stadhuis, plande men het verder van de straat af. De bedoeling om het postkantoor ‘naar achteren’ te halen had volgens sommigen een averechts effect, omdat het postkantoor, anders dan het stadhuis, nu een voorplein kreeg.

Het bombardement in 1940 kwam het Hoofdpostkantoor, net als het stadhuis, relatief ongeschonden door. Wel werden in de Oorlog noodwinkels op het voorplein gebouwd. Deze werden in de jaren zestig op één na, waarin een tabakswinkel was gevestigd, gesloopt. De tabakswinkel verkreeg in de loop der tijd vergunning tot nieuwbouw die niet lang daarna door McDonald’s werd overgenomen.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De Sociale Academie aan de Nieuwstraat, 1973

Gezicht op Sociale Academie aan de Nieuwstraat, links de Steigerkerk, rechts achterzijde van de Hoogstraat en de Laurenskerk, 1973.

De eerste straat met de naam Nieuwstraat werd in 1586 aangelegd nadat het huis ‘de Starre’ aan de Grotemarkt werd afgebroken. Deze ‘nyewestraet bij ‘t marktveld’ heeft geen eigen naam gekregen. Ze is altijd onder haar voorlopige naam bekend gebleven. Een enkele maal komt ze als Watersteeg voor. Hier in de buurt had men de Starremanssteeg, genoemd naar Frans Cornelisz. Starreman. Deze zal zijn familienaam wel aan het bovengenoemde huis ‘de Starre’ ontleend hebben. Ook de Starregang kwam hier voor. De Nieuwstraat, die bij het bombardement in 1940 verdween, liep van de Grotemarkt naar de Noordblaak. Bij bovengenoemd besluit werd de naam Nieuwstraat gegeven aan een straat die evenwijdig aan de Blaak en de Grotemarkt loopt, ongeveer ter plaatse waar voor het bombardement de oude Vissersdijk liep

De sociale academie is in Nederland de vroegere benaming voor een hogere beroepsopleiding in de sociale sector.

Sociale academies zijn voortgekomen uit de scholen voor maatschappelijk werk. De eerste school voor maatschappelijk werk in Nederland werd opgericht in 1899 door Marie Muller-Lulofs, Hélène Mercier en Arnold Kerdijk. Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden uit deze scholen voor maatschappelijk werk de sociale academies, die breder van opzet waren.

Naast de opleiding voor maatschappelijk werk kenden de sociale academies ook studierichtingen voor sociaal-cultureel werk, opbouwwerk, personeelswerk en kinderbescherming of inrichtingswerk.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Het Kuipje in winkelcentrum Zuidplein, 1972

Publiek zit op de trappen van het ‘openluchttheater’ het Kuipje in winkelcentrum Zuidplein, 1972-1973.

Het overdekte winkelcentrum Zuidplein is een van de belangrijkste werken van de Rotterdamse architect Hermanus Dirk Bakker (28 augustus 1915 – 12 oktober 1988) en was voor die tijd een zeer modern concept. Aan het winkelcentrum werd gebouwd van 1962 tot 1972 op een grotendeels braakliggend terrein tussen het metroviaduct en een aantal brede verkeerswegen. De Nieuwe kerk moest er echter voor worden gesloopt. In 1972 werd het winkelcentrum geopend door Mies Bouwman. In die tijd bestond een deel van het Zuidplein nog uit winkelkramen.

Tussen 1993 en 1995 werd het winkelcentrum in oostelijke richting uitgebreid met circa 11.000m² door architectenbureau Bakker & Partners i.s.m. Chiel Verhoeff. Tussen 1999 en 2003 werd het interieur gerenoveerd zonder noemenswaardige uitbreiding door JHK Architecten uit Utrecht i.s.m. Greig + Stephenson Architects uit Londen. Het onoverzichtelijke centrale plein werd rustiger gemaakt door de vervanging van de wirwar aan oude kiosken door twee nieuwe kiosken.

Met een oppervlakte van 55.000 vierkante meter is dit het belangrijkste winkelcentrum voor Rotterdam-Zuid en de gemeenten aan de zuidrand van Rotterdam. In 2017 had het winkelcentrum ongeveer 165 winkels. Het is één van de grootste overdekte winkelcentra van Nederland. Het winkelcentrum trekt ongeveer 10 miljoen bezoekers per jaar.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

West-Varkenoordseweg, 1916

Schade veroorzaakt aan de West-Varkenoordseweg, hoek Beukelaarstraat, door de stormvloed van 13 januari 1916.

Uit het Rotterdamsch Nieuwsblad van 20 januari 1916:
Hedenmiddag heeft Prins Hendrik der Nederlanden een bezoek gebracht aan het geteisterde gebied van West-Varkenoord. Teruggekeerd van een tocht over de Zuid-Hollandse eilanden heeft hij de burgemeester ten stadhuize afgehaald en met de adjudant des prinsen is hij naar Hillesluis gereden.

Op het terrein, waar de prins het allereerst vanmiddag verwacht wordt, aan het eind der Rosestraat, bij het door hooge water doorgebroken zomerkaadje, is tegen half twee den middag de politie bezig enige maatregelen te treffen in ‘t belang van een geregeld verkeer. Door de politie te voet en te paard wordt de weg afgezet en het verkeer voorbeeldig geregeld.

Dan gaat den prins naar de West-Varrkenoordseweg 32, naar de woning van de landweerman H. Smit, die twee kinderen bij de ramp verloor. Aan den ingang staan opgesteld de redders der zes kinderen van Smit, die gespaard bleven.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt via delpher.nl uit het Rotterdamsch Nieuwsblad van 20 januari 1916.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De Gemeentelijke Telefoondienst aan de Wevershoekstraat, 1932

Gebouw van de Gemeentelijke Telefoondienst aan de Wevershoekstraat, oktober 1932. Links de Moerkerkestraat.

De Wevershoekstraat dankt zijn naam aan het buurschap aan de noordoever van de Waal , tegenover het buurschap Strevelshoek. Beide buurschappen liggen in de gemeente Ridderkerk.

Wevershoek is een buurtschap in de gemeente Ridderkerk en deels in de gemeente Barendrecht, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het ligt in het zuiden van de gemeente in de polder Oud-Reijerwaard tussen Zwaantje en Barendrecht.

Het ambacht Mijnsheerenland van Moerkerke, vormde tezamen met de ambachten Puttershoek, Maasdam en Heinenoord het Moerkerkeland.

De foto is gemaakt door Gemeentewerken Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Kerstbomen verbranding Afrikaanderplein, 1957

Mannen lopen rond de bijna gedoofde stapel van tweehonderd kerstbomen op het Afrikaanderplein, 2 januari 1957.

Een vreugdevuur is een groots door mensen opgebouwd en gecontroleerd vuur om iets te vieren.

Na bijvoorbeeld vastentijd, oorlogstijd of bij de afsluiting van het jaar is het soms gebruikelijk om een groot vreugdevuur aan te steken. In zo’n vuur wordt symbolisch het (moeizame) verleden verbrand en achter zich gelaten. Soms wordt hiervoor als symbool een (stro)pop gebruikt. Vaak wordt er in een cirkel om het vuur gedanst en gefeest.

Het Afrikaandeprlein is het middelpunt van de Afrikaanderwijk. De strijd van de Zuid-Afrikaanse Boeren tegen Engeland in de jaren 1899-1902 kreeg ook in Rotterdam grote belangstelling. Evenals in verschillende andere steden in ons land besloot men hier een Afrikaanderwijk in het leven te roepen. In deze wijk zouden de straatnamen de herinnering levend houden aan personen en plaatsen, die in de geschiedenis van Zuid-Afrika een belangrijke rol hebben gespeeld. Op deze wijze wilde men zijn bewondering voor en sympathie met de Boeren tonen.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia en uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen