De Speelmanstraat in de richting van de Oostzeedijk, 1923
De Speelmanstraat in de richting van de Oostzeedijk, 13 oktober 1923. Buiten de rooilijn, voor drie rug-aan-rugwoningen die onderdeel waren van het hofje van Nederveen, staan nog drie tuintjes.
Uit kroniek no. 46 van historisch genootschap Roterodamum:
Anders dan tegenwoordig was de ontwikkeling van nieuwe straten vaak niet in handen van de gemeente maar werden straten aangelegd door bouwondernemers. Als de gemeente een straat in beheer wilde nemen, moest ze straat – stukje voor
stukje – opkopen van de eigenaars. Soms moest zelfs een pand worden opgekocht en gesloopt omdat het buiten de rooilijn lag. Het hofje veranderde mee met de ontwikkelingen: een deel van de rug-aan-rughuisjes langs de Speelmanstraat werd gesloopt en vervangen door moderne huizen.
In 1921 waren aan de kant van de Speelmanstraat nog drie huisjes van het hofje overgebleven. De tuintjes ervoor belemmerden de vrije doorgang en enkele bewoners klaagden hierover in de krant:
‘Een huis of 8 voorbij de Vogelstraat, de Speelmanstraat in, staan 3 huisjes, behoorende tot een vroeger hofje, waarvan de stukjes grond vóór de huisjes 2 derden van de Speelmanstraat beslaan, zoodat er voor gerij maar net ruimte is en een (zeer
versmalde) stoep voor de voetgangers. […]. Zou het nu niet mogelijk zijn, dat zoo iets opgeruimd en de straat gelijk gemaakt en op normale breedte gebracht werd?’
Een alleszins redelijk verzoek en met wat goede wil moest dit toch snel te regelen zijn. Het tegendeel bleek echter waar. De gemeenteraad, de provincie, de rechter en zelfs koningin Wilhelmina moesten eraan te pas komen om dit lapje grond te onteigenen. De eigenaar van de tuintjes, J.W. Mommaal (1873-1928), liet het op een rechtszaak aankomen maar hij ontving uiteindelijk slechts een bescheiden vergoeding: ongeveer ƒ 1 per m2 terwijl de gemeente aanvankelijk ƒ 5 per m2 had geboden. Hij had op het dubbele gehoopt.
De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam en uit kroniek nummer 46 van historisch genootschap Roterodamum. Zie https://www.roterodamum.nl/publicaties/kroniek/
