Welkom op Hertogjans Place

De site met muziek en webchat.
En natuurlijk het blog Rotterdam Oud & Nieuw.
Mocht je verhalen hebben mail me mijn email is janelburg@hotmail.nl .
Graag bestaande verhalen met foto’s.
Ik ben Dj bij een online radio station dus er zullen soms advertenties van het radio station staan, de  radio, webchat kan je vinden boven aan de site.
De meeste artikelen zijn met medewerking van Rotterdam van toen

Veel lees en eventueel luister en chat plezier.

Vriendelijke groet Jan

 

Het zakkendragershuisje aan de Voorstraat, 1959

Het zakkendragershuisje aan de Voorstraat, 1959. Links de Aelbrechtskolk.

Van de Kroniek van Delfshaven:
Volgens de ornamentale gevelsteen, een zogeheten cartouche, dateert het Zakkendragershuisje aan de Voorstraat uit 1653. Dat moet dus de datum zijn, dat het Zakkendragershuisje tegen het zestiende-eeuwse Kraanhuis werd aangebouwd. Sinds 1965 staat het gehele pand bekend als Zakkendragershuisje.

In dit huisje kwamen de broeders van het zakkendragersgilde bijeen. De in schepen aangevoerde zakken graan, grondstof voor de vele distilleerderijen in Delfshaven, werden door de zakkendragers uitgeladen en op de rug, of soms het hoofd, naar de vele pakhuizen en branderijen gedragen. Wanneer er een schip moest worden gelost, dan luidde men de klok in het torentje. De zakkendragers kwamen op het klokkengelui af, waarna de strijd ontbrandde over wie de lading mocht lossen.

Meestal meldden zich namelijk meer zakkendragers aan dan er op dat moment nodig waren. Een worp (‘smak’) met dobbelstenen moest uitmaken wie aan het werk kon gaan en wie niet. Om onenigheid te voorkomen werd lading verplicht ‘versmakt’ in de ‘smakbak’. Daarin werden, via een trechter die bovenop de bak was geplaatst, voor iedereen zichtbaar twee grote dobbelstenen gegooid.

Wie de hoogste ogen had, won het werk. Er werd verdeeld naar gelang de aard en omvang van de lading tot een volledige ploeg van vijf man was samengesteld. Voor de hele vracht werd een prijs afgesproken, die dan onderling werd verdeeld. Het ging bij het zakkendragersgilde altijd om goederen waaraan een maat of een schep te pas kwam en die in een zak konden worden gedragen.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van https://jgsmits.home.xs4all.nl/del…/heden_zakkendragers.html

Met medewerking van Rotterdam van toen

Het politiebureau Marconiplein aan de Hudsonstraat, 1958

Sinds 1908 ligt op de plaats van het huidige Marconiplein de kruising van de Havenspoorlijn en de tramlijn tussen Rotterdam en Schiedam. In de jaren 1920 werd het Marconiplein bebouwd. Enige tijd was hier de eerste Nederlandse Fordfabriek gevestigd, deze verhuisde begin jaren 1930 naar Amsterdam.

Bij het geallieerde bombardement op Rotterdam-West van 31 maart 1943 zijn plein en omgeving zwaar getroffen. De brandgrens is nog steeds zichtbaar: alleen het huizenblok tussen de Mathenesserweg en de Mathenesserdijk stamt van voor de oorlog, de rest van de bebouwing is van na de Tweede Wereldoorlog.

Sinds 25 april 1986 is onder het plein metrostation Marconiplein van de Calandlijn in gebruik.

De Hudsonstraat is vernoemd naar Henry Hudson (1565-1611), Engels ontdekkingsreiziger. In dienst van de Verenigde Oost-Indische Compagnie ging hij aan boord van het schip de ‘Halve Maen’ op zoek naar een noord-westelijke route naar China. Tijdens deze expeditie ontdekte hij in 1609 de rivier in Amerika, die naar hem genoemd werd. Zie ook Halve Maenpad.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt uit het Stadsarchief Rotterdam en van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Van Oldenbarneveltstraat, 1955

Parkeerplaats ten zuiden van de Van Oldenbarneveltstraat met de Lijnbaanflats op de achtergrond, 1955-1962 (geschat).

Johan van Oldenbarnevelt (Amersfoort, 14 september 1547 – Den Haag, 13 mei 1619) was raadpensionaris van de Staten van Holland tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Hij werkte lange tijd samen met Maurits van Oranje (de zoon van Willem van Oranje), maar werd door zijn eigenzinnig optreden het slachtoffer van een door Maurits beheerst politiek proces en daaropvolgende executie.

In 1570 werd Van Oldenbarnevelt advocaat bij het Hof van Holland. In 1572 sloot hij zich aan bij Willem van Oranje in Delft. Hij verhuisde naar Delft en werd advocaat voor het hoogheemraadschap van Delfland. Echt gevochten in de opstand heeft hij niet. Alleen bij het ontzet van Haarlem (1573) zou hij hebben deelgenomen aan een burgermilitie. Hij werd benoemd tot commissaris voor het doorsteken van de dijken in Zuid-Holland om Leiden te ontzetten. Hij trouwde in 1575 met de rijke Delftse (buitenechtelijke) regentendochter Maria van Utrecht, enig erfgename van vijf heerlijkheden. Een jaar later werd hij Pensionaris van Rotterdam, in die tijd een snel groeiende, maar nog kleine stad. Daar viel hij op vanwege zijn werklust en intelligentie. Als pensionaris van Rotterdam nam hij in de Staten van Holland en West-Friesland deel aan verschillende onderhandelingen. In 1579 werd hij gekozen in de commissies van financiën en marine van de Staten. Nadat Van Oldenbarnevelt in 1582 de vertrouwenspersoon van Willem van Oranje was geworden, en de Staten-Generaal met de prins naar Delft waren verhuisd, groeide de macht van Van Oldenbarnevelt.

De bekende Lijnbaanflats dateren uit 1955 en zijn ontworpen door Hugh Maaskant. Ze worden gezien als een treffend naoorlogs voorbeeld van het Nieuwe Bouwen.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van WIkipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Goudsesingel met rechts de Willem Schürmannstraat, 1953

De Goudse Rijweg, Goudseweg en (vooroorlogse) Goudsewagenstraat vormden een onderdeel van de oude weg naar Gouda. De Goudsewagenstraat wordt reeds in 1366 in bronnen vermeld. Na 1358, toen er grachten om de stad gemaakt mochten worden, zal ook bij deze ‘rijweg’ aan de stadsvest een poort gebouwd zijn en kon men van Gouda daardoor met wagens in de stad, d.w.z. op de Hoogstraat, komen. Later was hier het beginpunt van het Goudse Wagenveer.

De Goudsesingel was oorspronkelijk de buiten de stad gelegen vestkade. In 1481 wordt de singel genoemd van de Oostpoort naar het kleine Goudse Poortje. Deze singel moet even ten noorden van de huidige Warande en het Ammanplein hebben gelegen. Na 1505, toen de stad in zuidelijke richting was ingekrompen, verstaat men onder Goudsesingel de weg van de Goudse Poort tot Couwenburghseiland (ter hoogte van het huidige Pompenburg). Ten oosten van de Goudse Poort heette hij Oostsingel. De Goudsesingel en Oostsingel waren de kaden ten noorden van de Goudsevest en de Oostvest.

Het eerste gedeelte van de Oostvest werd in 1871 gedempt. Dit gedeelte heette sindsdien Gedempte Oostvest. In 1888 volgde de demping van het tweede gedeelte. Op deze plaats ontstond het Oostvestplein. Ook de Goudsevest en Luthersche Vest werden gedempt. Nadat de demping was voltooid, ontving de nieuw gevormde brede weg vanaf het Boschje tot aan het Oostplein de naam Goudsesingel.

Willem Frederik Schürmann, 1879-1915, Rotterdams letterkundige. Hij schreef onder meer ‘De Berkelmans, een Rotterdamse familieroman, waarin hij zijn geboortestad Horredam noemde. Op 18 oktober 1916 werd aan de Parklaan ter herinnering aan hem een monument onthuld.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en bevindt zich in het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

De 2e Crooswijksedwarsstraat, met rechts de Rubroekstraat, 1952

Omstreeks 1337 komt de heer Van Voorne voor als eigenaar van het huis of de hofstede te Crooswijk. Dit huis is later aan de graaf van Holland gekomen. Het stond waarschijnlijk op de plaats van het oude Duifhuis, een toltoren die door de Romeinen was gesticht. Het huis komt voor op een kaart van 1567 van Jan Potter. In 1828 kocht de stad de buitenplaats ‘het Huis te Crooswijk’, ook bekend onder de naam van Duifhuis, met de daarbij behorende grond. Het huis werd gesloopt en op het terrein werd een begraafplaats aangelegd.

De Rubroekstraat heet naar het vroegere ambacht Rubroek, dat reeds omstreeks 1283 wordt vermeld. De oudste vorm is Rubroke, later komt ook voor Ruychbroek en Ruychpolder. Ruw en ruig zijn verwanten woorden. Rubroek moet verklaard worden als woest, nog niet ontgonnen moerasland. De polder Rubroek, bestaande uit Achter- of Oud-Rubroek en uit Voor-Rubroek of Vorenbroek werd vroeger, wat betreft waterschapszaken, bestuurd door ambachtsheren of molenbewaarders. Deze werden reeds in het midden van de 16de eeuw door Rotterdam aangesteld. Achter- of Oud-Rubroek behoorde tot de jurisdictie van Hillegersberg, Voor-Rubroek tot die van Rotterdam. Beide gedeelten waren gescheiden door de Oude Zeedijk. Van 1897 tot 1949 had men in deze buurt ook het Rubroekspad.

De foto is gemaakt door de Fototechnische Dienst Rotterdam en bevindt zich in het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Luchtfoto van vliegveld Zestienhoven, 1960

Luchtfoto van vliegveld Zestienhoven, 1960 (geschat).

Sinds 1920 had Rotterdam een eigen luchthaven: Vliegveld Waalhaven. Waalhaven was een burgerluchthaven met lijndiensten op Londen en Parijs. Ook was hier de vliegtuigfabriek van Koolhoven gevestigd. Op 10 mei 1940 werd vliegveld Waalhaven grotendeels verwoest bij de Duitse aanval op Rotterdam. Na het bombardement vernietigden de geallieerden het vliegveld volledig om het onbruikbaar te maken voor de Duitsers. Waalhaven werd na de oorlog niet meer herbouwd.

Rotterdam opende op aandrang van vooral de havenondernemers in 1956 op de locatie Zestienhoven een nieuw vliegveld dat ook een functie zou kunnen vervullen voor de Haagse regio. De startbaan was 1300 meter lang. In 1966 werd de startbaan verlengd. Het huidige luchthavengebouw is gebouwd in 1967.

De luchthaven heeft één start- en landingsbaan, die afhankelijk van de windrichting in noordoostelijke en zuidwestelijke richting kan worden gebruikt. Er zijn geen aviobruggen, er wordt gebruikgemaakt van vliegtuigtrappen. Afhankelijk van de afstand tussen vliegtuig en terminal lopen de passagiers naar het vliegtuig of worden ze met een bus gebracht.

Rotterdam The Hague Airport is een passagiersluchthaven voor lijnvluchten, chartervluchten en zakenvluchten. Incidenteel vindt een vrachtvlucht plaats. Daarnaast wordt de luchthaven gebruikt voor de kleine luchtvaart (lesvluchten, sportvluchten, en rondvluchten). Het vliegveld wordt ook aangedaan door regeringsvluchten.

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Avenue Concordia, 1950

De Avenue Concordia met links de Gereformeerde Kerk op de hoek van de Annastraat, 1950.

De Avenue Concordia is in 1883 aangelegd op het grondgebied van de toenmalige gemeente Kralingen, weinig later gevolgd door de parallel lopende Avenue Prins Alexander (thans de Voorschoterlaan). De nieuwe avenues moesten waardige buren zijn van de eeuwenoude Hoflaan, waarvan de naam refereert aan het Slot Honingen dat er tot in de 17e eeuw had gestaan. De transformatie van het gebied van landelijke lusthoven en weilanden tot stadswijk werd toevertrouwd aan de Bouwmaatschappij Concordia NV. In 1864 had deze ook haar naam gegeven aan het Concordiahofje in de Amsterdamse Jordaan. Deze filantropische onderneming was vernoemd naar Concordia (Latijn voor “met (één) hart”), de Romeinse godin van de eendracht.

Het grootste deel van de bebouwing bestaat uit herenhuizen in de stijl van de Hollandse neorenaissance. De zijstraten worden gekenmerkt door kleinere woningen en appartementen, oorspronkelijk bedacht voor het huispersoneel dat niet langer inwoonde. Zo kreeg de buurt een gemêleerd karakter. In de Avenue zijn de gevels binnen hun soms uitbundige vormgeving strak en geordend, de erkers, balkons en dakkapellen steeds in overeenstemming, de afwerking met zandstenen accenten en gebeeldhouwde deuren volgens een vooropgesteld plan. Halverwege bij de Lusthofstraat verraden echter enkele asymmetrische bogen en frivoliteiten in glas in lood de aantocht van de Jugendstil.

Op de hoek van de Annastraat staat de neogotische Gereformeerde Kerk uit 1888, ontworpen door J.B. Winters. Na de verwoesting van het oude postkantoor in de Vredehofstraat tijdens het bombardement van Rotterdam op 14 mei 1940 deed het gebouw dienst als postkantoor. De postvakken stonden opgesteld onder de kroonluchters. In 1981 werd het gebouw verkocht aan de Evangelische Broedergemeente, de Gereformeerden gebruiken thans het Gebouw Pro Rege aan de Oudedijk.

Door het bombardement is ook de noordzijde van de Avenue Concordia getroffen. Hier staat nu naoorlogse bebouwing.

De prentbriefkaart komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Het zwembad aan het Afrikaanderplein op de openingsdag, 1973

De Afrikaanderwijk is een oude arbeiderswijk in het Rotterdamse stadsdeel Feijenoord, op grondgebied van de historische gemeente Charlois. De wijk wordt begrensd door het voormalige spoorwegemplacement (thans Laan op Zuid) in het noordoosten, de Putselaan in het zuiden en de Maashaven, Rijnhaven en de Erasmuslijn in het westen.

De woonwijk is ontstaan toen rond 1900 de havens ‘op Zuid’ werden gegraven. Om de (vooral Zeeuwse) havenarbeiders te huisvesten werden in hoog tempo woonwijken rond de havengebieden gebouwd, waarvan de Afrikaanderwijk er één is. De wijk ontleent zijn naam aan de straatnamen, die zijn gebaseerd op Zuid-Afrika in het algemeen (Bloemfonteinstraat, Kaapstraat, Pretorialaan, Transvaalstraat) en de leiders van de Afrikaners in de Tweede Boerenoorlog (1899-1902) in het bijzonder (Paul Krugerstraat, Bothastraat, Christiaan de Wetstraat, Cronjestraat, Joubertstraat, Schalk Burgerstraat).

In het centrum van de wijk ligt een circa 5 hectare grote, open ruimte met de naam het Afrikaanderplein. Aan dit plein bevindt zich onder andere wijkgebouw ‘t Klooster en in het gebouw van de voormalige Johan van Oldenbarnevelt HBS de Kocatepe moskee. Het plein is eind 2005 opnieuw ingericht. Het gebouw van de voormalige HBS, de bijhorende Botanische Tuin Afrikaanderwijk en de tuinmanswoning staan op de Lijst van rijksmonumenten in Rotterdam.

Van 1908 tot en met 1917 is het Afrikaanderplein de thuisbasis geweest van voetbalclub Feyenoord. Tot in de jaren zestig liep er een lijn van de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (‘het moordenaartje’) over de Putselaan naar de Zuid-Hollandse eilanden.[

De fotograaf is Ary Groeneveld en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia

Met medewerking van Rotterdam van toen

Stadhuisplein, 1979

Het Stadhuisplein op 10 april 1979.

Het stadhuis aan de Rotterdamse Coolsingel is gebouwd tussen 1914 en 1920 naar een ontwerp van Henri Evers. Het is een van de weinige gebouwen in het centrum van Rotterdam die het bombardement van 14 mei 1940 hebben doorstaan.

In het begin van de 14e eeuw stond aan de Hoogstraat een stedelijk gastverblijf waar handelaren en kooplui op doorreis logeerden. De gemeente nam dit pand later in gebruik als raadshuis. Het gebouw werd in 1606 voorzien van nieuwe classicistische gevels, ontworpen door stadsarchitect Pieter Adams. Na een uitbreiding in 1832 kwam de voorgevel aan de kant van de Kaasmarkt te liggen.

Aan het eind van de 19e eeuw werd het raadshuis te klein bevonden en niet meer passen bij de groeiende stad. Ook de ligging, tussen de vele nauwe stegen, werd steeds meer gezien als een onpraktisch situatie. In 1904 werd besloten dat er een nieuw raadshuis moest komen. Er werd gekozen voor een stadsboulevard, een statige laan met monumentale gebouwen waaronder het nieuwe stadhuis en het postgebouw, op de plaats van de Coolvest. Dit idee was al voorbereid in 1860. Voor de uitvoering werd de Coolvest gedempt en de rosse wijk Zandstraatbuurt, waar zo’n 2.400 mensen woonden, gesloopt.

In 1911 maakte Henri Evers een eerste ontwerp van het plan en ook na een besloten prijsvraag werd het nieuwbouwplan van professor Evers, met motto S.P.Q.R., in 1913 door de Gemeenteraad onder burgemeester Zimmerman aanvaard. Er was enige kritiek op de uitslag omdat velen de voorkeur gaven aan het ontwerp van Willem Kromhout en juryvoorzitter Zimmerman nauwe banden onderhield met Evers. De bouw kostte ƒ 2.850.000,-. De eerste paal werd geslagen op 12 augustus 1914. Op 1 september 1920 werd het gebouw tijdens een speciale zitting van de gemeenteraad officieel in gebruik genomen.

De fotograaf is Lex de Herder en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt van Wikipedia.

Met medewerking van Rotterdam van toen

Het begin van de verplaatsing van de Delftse Poort, 1939

De Delftse Poort is een voormalige stadspoort, gebouwd in de periode van 1768-1773. Tot 1940 was de poort een icoon van Rotterdam. Tijdens het bombardement van 14 mei 1940 is de stadspoort zo ernstig beschadigd, dat deze in zijn geheel moest worden afgebroken.

De Delftse Poort is gebouwd in de periode van 1768-1773 naar een ontwerp van architect Pieter de Swart. Het natuurstenen bouwwerk werd vooral geroemd vanwege de rijkelijk versierde gevels. De ligging van de poort aan de noordzijde van de Kolk gaf het geheel een pittoreske aanblik.

Hoewel de Delftse Poort alom als een van de meest indrukwekkende Rotterdamse monumenten werd beschouwd, werd het bouwsel in de loop van de twintigste eeuw steeds meer als een obstakel voor het stedelijke wegverkeer gezien. In de jaren dertig werd besloten het monument te verplaatsen naar het zuidelijke deel van de binnenstad. De zorgvuldige afbraak en opbouw werden echter verhinderd door de totale verwoesting van de Delftse Poort tijdens het bombardement van 14 mei 1940.

Vijftig jaar later werd er op nagenoeg de oorspronkelijke plaats van de Delftse poort aan het Pompenburg een reconstructie in staal opgericht, ontworpen door de kunstenaar Cor Kraat. Rond de poort zijn enkele restanten opgesteld van de gebeeldhouwde ornamenten die de oorspronkelijke poort sierden.

In 1991 werd Het Gebouw Delftse Poort in het centrum van Rotterdam gebouwd. Dit kantoorgebouw van Nationale Nederlanden, ontworpen door Abe Bonnema was tot mei 2009 het hoogste kantoorgebouw en de hoogste wolkenkrabber van Nederland. Het gebouw van spiegelglas is honderdeenenvijftig meter hoog en heeft eenenveertig verdiepingen.

De fotograaf is C.A.M. Kierdorff en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. De informatie komt eveneens uit het Stadsarchief Rotterdam.

Met medewerking van Rotterdam van toen